નેપાળમાં જળપ્રલયની ભયાનક સ્થિતિ: ચીનનું નવું એલર્ટ, ભારતની તાકીદની બેઠક અને સહાય અભિયાન
નેપાળના ઉત્તરીય પહાડી વિસ્તારોમાં આવેલ ભૂસ્ખલન અને ભોટેકોસી નદીના પૂર બાદ સર્જાયેલી માનવસર્જિત અને કુદરતી આપદા હજુ થમી નથી. અચાનક આવેલી આ હોનારત બાદ સ્થિતિ વધુ વણસી રહી છે અને સરહદી વિસ્તારોમાં રહેતા હજારો લોકો માટે આગામી દિવસો અત્યંત ચિંતાજનક બની રહ્યા છે.
ચીન તરફથી નવું એલર્ટ: ‘આગામી ૩ દિવસ નેપાળ માટે અત્યંત કટોકટીપૂર્ણ’
ચીનના જળ સંસાધન મંત્રાલય દ્વારા તાજેતરમાં એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ચિંતાજનક એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. ચીન તરફથી મળતી સત્તાવાર માહિતી અનુસાર, નેપાળ-ચીન સરહદ નજીક છોછેન ખોલા અને પુરેપુ ત્સાંગપો નદીઓના સંગમ પર એક વિશાળ કુદરતી ‘બેરિયર લેક’ (અવરોધક તળાવ) બની ગયું છે.
જળ સંગ્રહ: ગુરુવાર સવાર સુધીમાં આ તળાવમાં આશરે ૨૦ લાખ ઘન મીટર પાણી જમા થઈ ચૂક્યું છે અને તે ક્ષમતા કરતાં વધીને ઓવરફ્લો થઈ રહ્યું છે.
આગામી જોખમ: પહાડી વિસ્તારોમાંથી વહીને આવતા પાણીને કારણે આગામી ૩ દિવસમાં વધુ ૩૦ લાખ ઘન મીટર પાણી આ તળાવમાં ઉમેરાવાની શક્યતા છે.
તૂટવાનો ભય: જો આ બેરિયર લેકનો બંધ તૂટી જશે તો નિચાણવાળા વિસ્તારોમાં ફરી એકવાર વિશાળ પૂરનું મોજું આવશે, જેનાથી નેપાળના રસુવા, નુવાકોટ અને ધાદિંગ સહિતના વિસ્તારોમાં વ્યાપક નુકસાન થઈ શકે છે.
વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે યોજી ઈમરજન્સી સમીક્ષા બેઠક
નેપાળમાં ફસાયેલા ભારતીય નાગરિકો, પ્રવાસીઓ અને પ્રોજેક્ટ્સમાં કામ કરતા કર્મચારીઓની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે ભારતના વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકરે એક મહત્વપૂર્ણ ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક યોજી હતી.
આ બેઠકમાં વિદેશ સચિવ, વિદેશ મંત્રાલય (MEA) ની વિશેષ ટીમ તેમજ કાઠમંડુ અને બીજિંગ ખાતેના ભારતના રાજદૂતોએ વિડિયો કોન્ફરન્સિંગ દ્વારા હાજરી આપી હતી. વિદેશ મંત્રીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર વિગતો આપતાં જણાવ્યું કે, પૂર પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં હાજર તમામ ભારતીય નાગરિકોને શોધીને તેમને સુરક્ષિત સ્થળે પહોંચાડવા અને જરૂરી તમામ મદદ પૂરી પાડવા માટે ભારતીય કૂટનીતિક મિશન અહોરાત કામ કરી રહ્યું છે.
ભારત દ્વારા ‘ઓપરેશન મૈત્રી’ જેવા રાહત અભિયાનનો પ્રારંભ
મુશ્કેલીના આ સમયમાં ભારતે પાડોશી ધર્મ નિભાવીને નેપાળ તરફ મદદનો હાથ લંબાવ્યો છે. ભારતે માનવીય સહાયતાનો મોટો જથ્થો નેપાળ પહોંચાડવાનું શરૂ કરી દીધું છે:
૧. પ્રથમ જથ્થો (૧૦ ટન): બુધવારે ભારતે ૧૦ ટન રાહત સામગ્રી કટોકટીના ધોરણે મોકલી હતી. નેપાળમાં ભારતના રાજદૂત નવીન શ્રીવાસ્તવે આ સામગ્રી નેપાળના નાગરિક ઉડ્ડયન અને પર્યટન મંત્રી ખડક રાજ પૌડેલને ઔપચારિક રીતે સુપ્રત કરી હતી.
૨. બીજો જથ્થો (૩૭.૫ ટન): પરિસ્થિતિની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને ગુરુવારે ભારતે વધુ ૩૭.૫ ટન રાહત સામગ્રી મોકલી આપી છે, જેમાં તંબુઓ, દવાઓ, ખાદ્ય સામગ્રી, વોટર પ્યુરિફાયર અને સૂકો નાસ્તો સામેલ છે.
વિદેશ મંત્રાલય આ રાહત કાર્યો માટે વિવિધ રાજ્ય સરકારો, ટૂર ઓપરેટરો અને હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ સંચાલકો સાથે સતત સમન્વય સાધી રહ્યું છે.
અણધાર્યો જળપ્રલય: વરસાદ વગર જ ત્રાટકી આપદા
૨૬ ઓગસ્ટના રોજ આવેલા આ પૂરે સરહદી ગામોને બેભાન અવસ્થામાં લીધા હતા. ભોટેકોસી નદીની સહાયક નદી ‘લ્હેન્ડે’ નો પ્રવાહ એકાએક પહાડી પરથી તૂટી પડેલા હિમસ્ખલનને કારણે રોકાઈ ગયો હતો અને બાદમાં તે બંધ તૂટતાં વિરાટ પૂરનું રૂપ ધારણ કર્યું હતું.
સૌથી પહેલા સરહદી વિસ્તારમાં આવેલું તિમુરે ગામ આ પૂરની ઝપેટમાં આવ્યું હતું. સ્થાનિક લોકોના જણાવ્યા મુજબ, તે દિવસે તે વિસ્તારમાં બિલકુલ વરસાદ થયો ન હતો. લોકો પોતાના રોજિંદા કામકાજમાં વ્યસ્ત હતા ત્યારે અચાનક નદીનું પાણી ભયાનક ગર્જના સાથે ગામમાં ઘૂસી ગયું હતું, જેના કારણે લોકોને ભાગવાનો સમય પણ મળ્યો નહોતો.
રાજ્ય સરકારો સતર્ક: મધ્ય પ્રદેશ સરકારે દિલ્હીમાં કંટ્રોલ રૂમ શરૂ કર્યો
નેપાળમાં ફસાયેલા પોતાના રાજ્યના નાગરિકોની મદદ માટે ભારતની વિવિધ રાજ્ય સરકારો પણ સક્રિય થઈ છે. મધ્ય પ્રદેશ સરકાર દ્વારા નવી દિલ્હી સ્થિત એમ.પી. ભવન ખાતે એક વિશેષ ૨૪x૭ કંટ્રોલ રૂમની સ્થાપના કરવામાં આવી છે.
જો કોઈ નાગરિક નેપાળના પૂર પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં ફસાયો હોય અથવા તેમના પરિવારજનો માહિતી મેળવવા માંગતા હોય તો નીચે મુજબના સંપર્ક સૂત્રો પર સંપર્ક કરી શકે છે:
કંટ્રોલ રૂમ હેલ્પલાઈન: 011-26772005
વોટ્સએપ હેલ્પલાઈન: 9818963273
સત્તાવાર ઈમેઈલ: [email protected]
હાલમાં નેપાળી સેના, સ્થાનિક તંત્ર અને ભારતીય સહાયતા ટુકડીઓ દ્વારા બચાવ કામગીરી પૂરજોશમાં ચલાવવામાં આવી રહી છે. જોકે, આગામી ૭૨ કલાક નેપાળ અને તેના નીચાણવાળા સરહદી વિસ્તારો માટે અત્યંત નાજુક માનવામાં આવી રહ્યા છે.
