સ્વાદ અને સ્વાસ્થ્યનો દેશી ખજાનો: અઠવાડિયામાં ૨ વાર ખાઓ કાઠિયાવાડી અડદની દાળ, કમરના દુખાવાને થશે ચમત્કારિક ફાયદો!
જ્યારે પણ દેશી અને અસલ ભારતીય સ્વાદની વાત આવે છે, ત્યારે ગુજરાતના કાઠિયાવાડની તીખી, મસાલેદાર અને મનમોહક વાનગીઓ સૌથી પહેલા યાદ આવે છે. કાઠિયાવાડી ભોજનમાં એક એવી જાદુઈ તાકાત છે જે ભૂખ ન હોય તો પણ જમવા માટે મજબૂર કરી દે છે. તેમાં પણ જો ચોમાસાની ઋતુ હોય અને ગરમાગરમ ‘કાઠિયાવાડી સ્ટાઈલ અડદની દાળ’ મળી જાય, તો વાત જ કંઈક અલગ છે. લસણનો તેજ વઘાર, ટામેટાંની હળવી ખટાશ અને દેશી મસાલાઓનું અદભુત કોમ્બિનેશન આ દાળને એકદમ ઘાટી, સ્વાદિષ્ટ અને હાઇવે પર મળતા ‘ધાબા’ જેવો રોયલ ટેસ્ટ આપે છે.
પરંતુ, શું તમે જાણો છો કે અડદની દાળ માત્ર સ્વાદ માટે જ નહીં, પરંતુ સ્વાસ્થ્ય માટે પણ એક દવાનું કામ કરે છે? ખાસ કરીને ચોમાસામાં અને શિયાળાની શરૂઆતમાં આ દાળનું સેવન શરીર માટે ખૂબ જ ગુણકારી માનવામાં આવે છે.
પ્રોટીનનો ભંડાર અને કમરના દુખાવા માટે રામબાણ ઈલાજ
આજના આધુનિક અને બેઠાડુ જીવનમાં કમરનો દુખાવો, સાંધાનો દુખાવો અને થાક એ સામાન્ય સમસ્યાઓ બની ગઈ છે. આયુર્વેદ અને પરંપરાગત ભારતીય ભોજન પદ્ધતિ મુજબ અડદની દાળ પ્રોટીન, આયર્ન અને કેલ્શિયમથી ભરપૂર હોય છે. તે શરીરમાં વાત (Vata) દોષને સંતુલિત કરવાનું કામ કરે છે. અઠવાડિયામાં જો માત્ર ૨ વખત પણ અડદની દાળનું સેવન કરવામાં આવે, તો તે સ્નાયુઓને મજબૂતી આપે છે અને કમર તથા પીઠના દુખાવામાં નોંધપાત્ર રાહત પ્રદાન કરે છે.
ખાસ કરીને, જ્યારે આ ઘાટી અને મસાલેદાર દાળને ગરમાગરમ બાજરીના રોટલા, શુદ્ધ દેશી ઘી, લીલા મરચાં અને દેશી ગોળ સાથે પીરસવામાં આવે છે, ત્યારે તે માત્ર જમવાની મજા જ નથી વધારતી પરંતુ શરીરને જરૂરી ઉર્જા અને ગરમાવો પણ આપે છે.
જાણો કેવી રીતે બનાવવી અસલ કાઠિયાવાડી અડદની દાળ (રેસીપી)
જો તમે ઘરે જ આ રોયલ અને સ્વાદિષ્ટ દાળ બનાવવા માંગતા હોવ, તો તેની સામગ્રી અને બનાવવાની રીત અત્યંત સરળ છે.
જરૂરી સામગ્રી:
૧ કપ અડદની દાળ (સફેદ કે કાળા ફોતરાવાળી પસંદગી મુજબ)
૩ કપ પાણી
૨ મધ્યમ કદના ઝીણા સમારેલા ટામેટાં
૧ થી ૨ લીલા મરચાં
૧ મોટી ચમચી લસણની પેસ્ટ (ખાંડેલું લસણ)
૨ ચમચી ધાણા-જીરું પાવડર
૧ ચમચી જીરું
અડધી ચમચી હળદર પાવડર
૧ ચપટી હિંગ
૨ મોટી ચમચી તેલ (વઘાર માટે)
સ્વાદ મુજબ મીઠું
ગાર્નિશિંગ માટે તાજી સમારેલી કોથમીર
બનાવવાની સરળ રીત:
સૌપ્રથમ ૧ કપ અડદની દાળને સારી રીતે ધોઈને ૩ કપ પાણીમાં ૨ થી ૩ કલાક માટે પલાળી રાખો. જેથી દાળ નરમ પડે અને ઝડપથી બફાઈ જાય. પલાળેલી દાળનું વધારાનું પાણી કાઢીને તેને પ્રેશર કુકરમાં લો. તેમાં નવું પાણી, સ્વાદ મુજબ મીઠું, હળદર પાવડર અને ઝીણા સમારેલા ટામેટાં ઉમેરો.
કુકર બંધ કરી તેને મધ્યમ આંચ પર મૂકો. દાળ સંપૂર્ણપણે નરમ અને એકદમ એકરસ થઈ જાય ત્યાં સુધી તેને કુક કરો. (સામાન્ય રીતે ૪ થી ૫ સીટીમાં દાળ બફાઈ જશે). કુકર ઠંડુ પડે એટલે તેને ખોલીને દાળને રવૈયા કે ચમચા વડે હળવા હાથે મેશ (છીંદી) લો, જેથી તેની સુસંગતતા એકદમ ક્રીમી અને ઘાટી બની જાય.
હવે વઘારની તૈયારી કરો. એક જાડા તળિયાવાળી કડાઈ કે વઘારીયામાં તેલ ગરમ કરો. તેલ ગરમ થાય એટલે તેમાં જીરું ઉમેરો. જીરું સહેજ લાલ થાય એટલે તેમાં હિંગ, ખાંડેલું લસણ અને લીલા મરચાં ઉમેરો. લસણની તીખી અને સોનેરી સુગંધ આવે ત્યાં સુધી તેને ધીમા તાપે સાંતળો. ત્યારબાદ તેમાં ધાણા-જીરું પાવડર ઉમેરી મસાલાને થોડી સેકન્ડ માટે શેકાવા દો.
હવે આ ખુશ્બુદાર વઘારમાં બાફેલી અને મેશ કરેલી દાળ ઉમેરો. બધું જ બરાબર મિક્સ કરી લો. જો દાળ વધુ પડતી ઘાટી લાગે તો જરૂર મુજબ સહેજ નવશેકું પાણી અને મીઠું ઉમેરી શકો છો. દાળને ધીમા તાપે ૫ થી ૭ મિનિટ માટે ઉકળવા દો, જેથી બધા જ મસાલાનો સ્વાદ દાળમાં એકરસ થઈ જાય.
છેલ્લે, તૈયાર થયેલી આ અદભુત અડદની દાળને તાજી સમારેલી કોથમીરથી સજાવો. તેને ગરમાગરમ બાજરાના રોટલા, ઉપરથી રેડેલું દેશી ઘી કે માખણ, અને કાચી ડુંગળીના ટુકડા સાથે પીરસો.
