9 દિવસ બાદ નેપાળમાં ચમત્કાર: કાટમાળમાંથી બે મજૂરો જીવતા મળ્યા, સુરંગમાં હજુ પણ સંભળાઈ રહી છે અવાજો
નેપાળમાં થોડા દિવસો પહેલાં આવેલા વિનાશક પૂર બાદ સમગ્ર દેશ ભારે મુશ્કેલીમાંથી પસાર થઈ રહ્યો છે. અનેક વિસ્તારોમાં જાનમાલનું મોટું નુકસાન થયું છે, રસ્તાઓ તૂટી ગયા છે અને અનેક લોકો હજુ પણ ગુમ છે. પરંતુ આ ભયાનક કુદરતી આફત વચ્ચે એક એવી ઘટના સામે આવી છે, જેણે બચાવ કામગીરીમાં જોડાયેલા લોકો તેમજ ગુમ થયેલા મજૂરોના પરિવારોમાં ફરી આશાની કિરણ જગાવી છે.
રસુવા જિલ્લામાં આવેલા ત્રિશૂલી-3A હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટની સુરંગમાંથી પૂર અને કાટમાળના નવ દિવસ બાદ બે મજૂરોને જીવતા બહાર કાઢવામાં આવ્યા છે. લાંબા સમય સુધી સુરંગમાં ફસાયેલા રહ્યા પછી બંને મજૂરોને સુરક્ષિત રીતે બહાર લાવવામાં આવતા રેસ્ક્યૂ ટીમમાં ખુશીની લાગણી જોવા મળી હતી. જોકે, સુરંગમાં હજુ પણ કેટલાક લોકો ફસાયેલા હોવાની આશંકા હોવાથી બચાવ કામગીરી સંપૂર્ણપણે અટકાવવામાં આવી નથી.
9 દિવસ સુધી કાટમાળ વચ્ચે જીવનની લડાઈ
26 ઓગસ્ટના રોજ નેપાળના અનેક વિસ્તારોમાં અચાનક ભારે પૂર આવ્યું હતું. સતત વરસાદ અને નદીઓમાં પાણીના વધેલા પ્રવાહને કારણે મધ્ય નેપાળનો ત્રિશૂલી નદી વિસ્તાર ખાસ કરીને પ્રભાવિત થયો હતો.
પૂરના પાણી અને કાટમાળના ભારે પ્રવાહે ત્રિશૂલી-3A હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટને પણ ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું હતું. પ્રોજેક્ટની સુરંગના કેટલાક ભાગોમાં કાટમાળ અને પાણી ઘૂસી જતાં ત્યાં કામ કરતા અનેક મજૂરો અંદર ફસાઈ ગયા હતા.
શરૂઆતના દિવસોમાં બચાવ ટીમ સામે સૌથી મોટો પડકાર એ હતો કે સુરંગની અંદર પહોંચવાનો રસ્તો કેવી રીતે બનાવવો. ભારે કાટમાળ, પાણી અને અસુરક્ષિત પરિસ્થિતિને કારણે રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન અત્યંત મુશ્કેલ બની ગયું હતું.
આ દરમિયાન સુરંગની અંદરથી ક્યારેક અવાજો સંભળાતા હોવાના અહેવાલ મળ્યા હતા. આ અવાજોએ બચાવકર્મીઓ માટે આશા જીવંત રાખી હતી કે કદાચ કેટલાક મજૂરો હજુ પણ જીવતા હશે.
અંદરથી આવ્યો હતો ‘ઠીક છે’નો જવાબ
બચાવ કામગીરી દરમિયાન એક ક્ષણ એવી આવી, જેણે સમગ્ર અભિયાનને નવી દિશા આપી. રેસ્ક્યૂ ટીમે સુરંગની અંદર રહેલા લોકોને હિંમત આપવા માટે બહારથી અવાજ લગાવ્યો હતો.
ટીમે અંદર રહેલા લોકોને કહ્યું હતું કે ગભરાવાની જરૂર નથી અને તેમને બહાર કાઢવા માટે બચાવકર્મીઓ પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. તેના જવાબમાં અંદરથી કોઈએ ‘ઠીક છે’ એવો અવાજ આપ્યો હોવાનું જણાવાયું છે.
આ નાનકડો જવાબ રેસ્ક્યૂ ટીમ માટે ખૂબ મોટો સંકેત બની ગયો. તેનો અર્થ એ હતો કે સુરંગની અંદર કોઈ વ્યક્તિ હજુ જીવિત છે અને બહારથી કરવામાં આવતા સંદેશા તેને સંભળાઈ રહ્યા છે.
ત્યારબાદ બચાવ કામગીરીને વધુ ઝડપથી આગળ વધારવામાં આવી. સુરંગમાં રહેલા લોકોને નુકસાન ન થાય અને કાટમાળ દૂર કરતી વખતે કોઈ નવી દુર્ઘટના ન સર્જાય તેની ખાસ કાળજી લેવામાં આવી.
બે મજૂરોને સુરક્ષિત બહાર કાઢવામાં સફળતા
લાંબા અને મુશ્કેલ રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન બાદ આખરે બે મજૂરોને સુરંગમાંથી જીવતા બહાર કાઢવામાં આવ્યા. બચાવાયેલા મજૂરોની ઓળખ મિકેનિકલ ફોરમેન સંજય સાહ અને મિકેનિકલ સુપરવાઇઝર કબીર મહારજન તરીકે કરવામાં આવી છે.
રેસ્ક્યૂ ટીમના જણાવ્યા પ્રમાણે, શુક્રવારે સૌથી પહેલાં સંજય સાહને સુરંગમાંથી બહાર લાવવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ બચાવકર્મીઓએ કબીર મહારજનને પણ સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢ્યા.
નવ દિવસ સુધી અંધારી અને મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં ફસાયેલા રહ્યા પછી બંનેનું જીવતું બહાર આવવું બચાવ અભિયાન માટે મોટી સફળતા માનવામાં આવી રહ્યું છે.
બંને મજૂરોને બહાર કાઢ્યા બાદ તેમની તબીબી તપાસ અને જરૂરી સારવાર કરવામાં આવી હોવાનું જાણવા મળે છે. આ પ્રકારની લાંબી અવધિ સુધી કાટમાળ વચ્ચે ફસાયેલા વ્યક્તિ માટે શારીરિક અને માનસિક સ્થિતિ ખૂબ જ પડકારજનક બની શકે છે.
પરિવારજનોની આશા ફરી જીવંત
આ ઘટનાની સૌથી મોટી અસર ગુમ થયેલા મજૂરોના પરિવારો પર જોવા મળી રહી છે. શરૂઆતમાં લાંબા સમય સુધી કોઈ ચોક્કસ માહિતી ન મળતાં પરિવારજનોમાં ચિંતા વધી રહી હતી.
પરંતુ સુરંગમાંથી બે લોકોને જીવતા બહાર કાઢવામાં આવ્યા બાદ અન્ય ગુમ થયેલા મજૂરો પણ જીવતા હોવાની આશા મજબૂત બની છે.
પરિવારો માટે આ માત્ર બે લોકોના બચાવની ઘટના નથી. આ એક એવો સંદેશ છે કે મુશ્કેલી કેટલી પણ મોટી હોય, જ્યાં સુધી કોઈ વ્યક્તિ વિશે અંતિમ માહિતી ન મળે ત્યાં સુધી બચાવની આશા છોડવી જોઈએ નહીં.
રેસ્ક્યૂ ટીમ માટે પણ આ સફળતા મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે હવે તેમને વિશ્વાસ મળ્યો છે કે સુરંગના અન્ય ભાગોમાં પણ જીવિત લોકોને શોધવાની શક્યતા છે.
સુરંગમાં હજુ અન્ય લોકો ફસાયેલા હોવાની આશંકા
બે મજૂરોને બચાવ્યા પછી પણ ઓપરેશન પૂર્ણ થયું નથી. બચાવ ટીમને એવી માહિતી મળી છે કે સુરંગની અંદર હજુ અન્ય લોકો હાજર હોઈ શકે છે.
નેશનલ ઇન્ડિપેન્ડન્ટ પાર્ટીના સાંસદ અને એન્જિનિયર શ્રી રામ ન્યૌપાને પણ શરૂઆતથી બચાવ અભિયાન સાથે જોડાયેલા હોવાનું જણાવાયું છે. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે, સુરંગના અંદરના ભાગમાંથી હજુ પણ લોકોના અસ્તિત્વ અંગે સંકેતો મળ્યા છે.
આથી રેસ્ક્યૂ ટીમ હવે સુરંગના અન્ય ભાગોમાં પણ સઘન શોધખોળ કરી રહી છે. સુરંગની રચના, કાટમાળનું પ્રમાણ અને અંદરની પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને બચાવકર્મીઓ ખૂબ જ સાવધાનીપૂર્વક આગળ વધી રહ્યા છે.
દરેક પગલું મહત્વનું છે, કારણ કે કાટમાળ ખસેડતી વખતે જો અંદર કોઈ વ્યક્તિ હોય તો તેને નુકસાન પહોંચવાનો ખતરો રહે છે.
નેપાળી સેના અને પોલીસની મહત્વની ભૂમિકા
આ બચાવ અભિયાનમાં નેપાળી સેના તેમજ આર્મ્ડ પોલીસ ફોર્સના જવાનો પણ સતત કામગીરી કરી રહ્યા છે. કુદરતી આપત્તિ બાદ આવા સ્થળે પહોંચવું પોતે જ એક મોટો પડકાર હોય છે.
કેટલાક વિસ્તારોમાં રસ્તાઓને નુકસાન થયું હોવાથી બચાવ સામગ્રી અને સાધનો ઘટનાસ્થળે પહોંચાડવા મુશ્કેલ બન્યા હતા. સુરંગની અંદર પાણી, કાદવ અને કાટમાળ વચ્ચે કામ કરવું રેસ્ક્યૂ ટીમ માટે જોખમી હતું.
તેમ છતાં, બચાવકર્મીઓએ દિવસ-રાત કામગીરી ચાલુ રાખી. સુરંગમાંથી અવાજ મળ્યા બાદ તેમના પ્રયાસોને વધુ ગતિ આપવામાં આવી અને અંતે બે મજૂરોને બહાર કાઢવામાં સફળતા મળી.
ત્રિશૂલી નદી વિસ્તારમાં પૂરથી ભારે તબાહી
26 ઓગસ્ટની પૂર જેવી આપત્તિએ નેપાળના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ત્રિશૂલી નદી કોરિડોરને ભારે અસર કરી હતી. નદીનું પાણી અનેક વિસ્તારોમાં ઘૂસી ગયું હતું અને તેના જોરદાર પ્રવાહ સાથે કાદવ અને કાટમાળ પણ વહી આવ્યો હતો.
હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ ઉપરાંત રસ્તાઓ, પુલો અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ માળખાઓને પણ નુકસાન થયું હતું. ઘણા વિસ્તારોનો એકબીજા સાથેનો સંપર્ક તૂટી ગયો હતો.
નેપાળ માટે હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સ માત્ર વીજળી ઉત્પાદનના કેન્દ્રો નથી, પરંતુ દેશની અર્થવ્યવસ્થામાં પણ તેમનું મહત્વ છે. તેથી આ પ્રકારની કુદરતી આપત્તિથી પ્રોજેક્ટને નુકસાન થવાથી સ્થાનિક સ્તરે રોજગાર અને વીજળી પુરવઠા પર પણ અસર પડી શકે છે.
ભારે વરસાદ અને બદલાતું હવામાન બની રહ્યું છે પડકાર
નેપાળ જેવા પહાડી દેશમાં ભારે વરસાદ દરમિયાન પૂર અને ભૂસ્ખલનની ઘટનાઓ નવી નથી. જોકે, હવામાનની વધતી અનિશ્ચિતતા અને અતિભારે વરસાદની ઘટનાઓને કારણે આવી આપત્તિઓનું જોખમ વધુ ગંભીર બનતું જાય છે.
પહાડી વિસ્તારોમાં નદીઓનું જળસ્તર થોડા જ સમયમાં ઝડપથી વધી શકે છે. જ્યારે પાણીનો પ્રવાહ કાટમાળ સાથે આગળ વધે ત્યારે રસ્તા, પુલ અને ઇમારતોને ભારે નુકસાન થવાની શક્યતા રહે છે.
આ ઘટના ફરી એક વખત દર્શાવે છે કે હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ અને અન્ય મોટા માળખાઓમાં આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને ઇમરજન્સી રેસ્ક્યૂ સિસ્ટમ કેટલી મજબૂત હોવી જરૂરી છે.
હજુ પણ રાહ જોવાઈ રહી છે
બે મજૂરોનું નવ દિવસ બાદ જીવતા મળવું ચોક્કસપણે મોટી રાહત છે, પરંતુ બચાવ અભિયાનની સૌથી મુશ્કેલ કસોટી હજુ ચાલુ છે. અન્ય લોકો પણ સુરંગમાં ફસાયેલા હોવાની આશંકાને કારણે રેસ્ક્યૂ ટીમ દરેક સંકેતને ગંભીરતાથી લઈ રહી છે.
સુરંગની અંદરથી મળતા અવાજો હવે સમગ્ર ઓપરેશનનું કેન્દ્ર બની ગયા છે. જો વધુ લોકો સાથે સંપર્ક સ્થાપિત થઈ શકે અને તેઓ જીવિત હોવાની પુષ્ટિ થાય તો બચાવકર્મીઓ માટે આ વધુ મોટી સફળતા બની શકે છે.
હાલમાં દરેક મિનિટ મહત્વપૂર્ણ છે. બહાર પરિવારજનો પોતાના સ્વજનોની રાહ જોઈ રહ્યા છે અને અંદર બચાવકર્મીઓ કાટમાળ વચ્ચે જીવન શોધી રહ્યા છે.
નેપાળની આ દુર્ઘટનામાં અનેક લોકોએ પોતાના સ્વજનો ગુમાવ્યા છે અને મોટી સંખ્યામાં લોકો અસરગ્રસ્ત થયા છે. આવી સ્થિતિમાં ત્રિશૂલી-3A સુરંગમાંથી બે મજૂરોનું જીવતું બહાર આવવું માત્ર એક બચાવ કામગીરીની સફળતા નથી, પરંતુ મુશ્કેલી વચ્ચે માનવ હિંમત અને આશાનું ઉદાહરણ પણ છે.
હવે નજર એ વાત પર છે કે સુરંગની અંદરથી હજુ કોઈ વધુ અવાજ મળે છે કે નહીં અને રેસ્ક્યૂ ટીમ અન્ય ગુમ થયેલા મજૂરો સુધી પહોંચી શકે છે કે નહીં. બે લોકોના બચાવથી જે આશા જાગી છે, તે હવે અનેક પરિવારો માટે સૌથી મોટો સહારો બની છે.
