EPFO માં ક્લેમ કરતા પહેલાં કરો આટલું કામ: KYC, બેંક ડિટેલ્સ અને ઓટીપી સચોટ હોવા જરૂરી
કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) પોતાના લાખો સભ્યો માટે નિવૃત્તિ અને સેવા દરમિયાન નાણાકીય સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરતી વિવિધ યોજનાઓ ચલાવે છે. જ્યારે કોઈ કર્મચારી પોતાની નોકરી બદલે છે અથવા કોઈ કારણસર સેવા છોડી દે છે, ત્યારે તેના મનમાં પોતાના પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PF) અને એમ્પ્લોઈઝ પેન્શન સ્કીમ (EPS) ના જમા નાણાં અંગે અનેક પ્રશ્નો ઊભા થાય છે.
EPFO ના નિયમો અનુસાર, જો તમે ૧૦ વર્ષથી ઓછી સેવા બાદ નોકરી છોડી રહ્યા હોવ, તો પેન્શન ફંડમાંથી પૈસા ઉપાડવા અથવા ભવિષ્ય માટે તે રકમને સુરક્ષિત રાખવા માટે ‘ફોર્મ 10C’ એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માધ્યમ છે.
ફોર્મ 10C ના મુખ્ય બે હેતુઓ
ફોર્મ 10C નો ઉપયોગ મુખ્યત્વે બે અલગ-અલગ વિકલ્પો માટે કરવામાં આવે છે:
૧. વિથડ્રોઅલ બેનિફિટ (પેન્શન ઉપાડ): જો તમારી કુલ સેવા ૧૦ વર્ષથી ઓછી છે અને તમે નવી કોઈ નોકરી શરૂ કરવા માંગતા નથી, તો તમે તમારા EPS ખાતામાં જમા થયેલી સમગ્ર રકમ ઉપાડીને ખાતું બંધ કરવા માટે દાવો કરી શકો છો.
૨. સ્કીમ સર્ટિફિકેટ (Scheme Certificate): જો તમે એક નોકરી છોડીને નજીકના ભવિષ્યમાં નવી નોકરી શરૂ કરવાના હોવ, તો પૈસા ઉપાડવાને બદલે ‘સ્કીમ સર્ટિફિકેટ’ મેળવવું વધુ ડહાપણભર્યું પગલું છે. આ પ્રમાણપત્રથી તમારી જૂની નોકરીની પેન્શન સેવાનો સમયગાળો તમારી નવી નોકરીમાં ઉમેરાઈ જાય છે. આ ઉપરાંત, જો સભ્યની ઉંમર ૫૦ થી ૫૮ વર્ષની વચ્ચે હોય અને ટૂંકા સેવાકાળને કારણે તેઓ નિયમિત પેન્શન માટે પાત્ર ન હોય, તો પણ તેઓ આ ફોર્મ વડે પોતાના જમા નાણાં મેળવી શકે છે.
નોંધનીય છે કે જો કોઈ કર્મચારીએ ૧૦ વર્ષ કે તેથી વધુ સમય સુધી સેવા આપી હોય, તો તે એકીસાથે પેન્શન ફંડ ઉપાડી શકતો નથી. આવી સ્થિતિમાં તે ૫૮ વર્ષની ઉંમર પૂર્ણ કર્યા બાદ માસિક ધોરણે નિયમિત પેન્શન મેળવવા માટે જ હકદાર બને છે.
ઓનલાઈન ક્લેમ કરવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ પ્રક્રિયા
ડિજિટલાઈઝેશનના આ સમયમાં EPFO એ ફોર્મ 10C ભરવાની પ્રક્રિયા અત્યંત સરળ અને સંપૂર્ણપણે ઓનલાઈન બનાવી દીધી છે. હવે ગ્રાહકોએ EPFO ની ઓફિસે જવાની કોઈ જરૂર નથી.
પોર્ટલ પર લોગ-ઈન: સૌપ્રથમ EPFO ના સત્તાવાર યુનિફાઇડ મેમ્બર પોર્ટલ પર જઈ તમારા UAN (યુનિવર્સલ એકાઉન્ટ નંબર) અને પાસવર્ડ વડે લોગ-ઈન કરો.
ઓનલાઈન સર્વિસ પસંદ કરો: મેનૂબારમાં આપેલી “Online Services” ટેબમાં જઈ “Claim (Form-31, 19, 10C & 10D)” વિકલ્પ પર ક્લિક કરો.
બેંક એકાઉન્ટ વેરિફિકેશન: સ્ક્રીન પર દેખાતી માહિતીની સાથે તમારા રજિસ્ટર્ડ બેંક ખાતાના છેલ્લા ચાર આંકડા દાખલ કરીને તેની પુષ્ટિ (Verify) કરો.
ફોર્મની પસંદગી: ‘I want to apply for’ સેક્શનમાં જઈને તમારી જરૂરિયાત મુજબ “Only Pension Withdrawal (Form 10C)” અથવા “Scheme Certificate” નો વિકલ્પ પસંદ કરો.
OTP વેરિફિકેશન: ફોર્મમાં પૂછાયેલી તમામ વિગતો ભરીને મેળવેલા આધાર OTP ની મદદથી અરજી સબમિટ કરો.
અરજી કરતા પહેલાં ધ્યાનમાં રાખવાની બાબતો
ઓનલાઈન અરજી સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થાય તે માટે તમારો UAN નંબર તમારા બેંક ખાતા અને PAN કાર્ડ સાથે લિંક હોવો જરૂરી છે. વધુમાં, તમારું બેંક KYC મંજૂર થયેલું હોવું જોઈએ અને EPFO પોર્ટલ પર તમારો મોબાઈલ નંબર અપડેટ હોવો આવશ્યક છે જેથી OTP વેરિફિકેશન થઈ શકે.
એકવાર ઓનલાઈન દાવો સબમિટ થઈ ગયા બાદ EPFO દ્વારા તેની ચકાસણી કરવામાં આવે છે. યોગ્ય ચકાસણી બાદ કેટલાક કામકાજના દિવસોમાં જ પેન્શનની રકમ તમારા રજિસ્ટર્ડ બેંક ખાતામાં જમા થઈ જાય છે અથવા સ્કીમ સર્ટિફિકેટ જારી કરવામાં આવે છે. સમયસર લીધેલું આ યોગ્ય પગલું તમારા ભવિષ્યને નાણાકીય રીતે વધુ સુરક્ષિત બનાવે છે.
