Health Tips: જમતી વખતે વારંવાર જીભ કચડાઈ જાય છે? ઉતાવળથી લઈને દાંતની સમસ્યા સુધી, જાણો કારણો અને ઉપાય
ઘણા લોકોને જમતી વખતે અચાનક દાંત વચ્ચે જીભ આવી જવાનો અનુભવ થાય છે. ક્યારેક આ ઘટના સામાન્ય ભૂલને કારણે બને છે, પરંતુ જો વારંવાર જીભ કચડાઈ જતી હોય તો તેને અવગણવી ન જોઈએ. દાંતની ગોઠવણી, જીભમાં સોજો અને ખાવાની ખોટી આદતો સહિત અનેક કારણો આ સમસ્યા પાછળ જવાબદાર હોઈ શકે છે.
1. ઉતાવળમાં જમવાની આદત
જીભ કચડાઈ જવાનું સૌથી સામાન્ય કારણ ઝડપથી ખાવું છે. જ્યારે આપણે ઉતાવળમાં ખોરાક ચાવીએ છીએ અથવા જમતી વખતે વાતો કરીએ છીએ, ત્યારે જીભની હિલચાલ પર પૂરતું ધ્યાન રહેતું નથી. આવી સ્થિતિમાં જીભ દાંતની વચ્ચે આવી જતાં ઈજા થઈ શકે છે.
આ સમસ્યા ઘટાડવા માટે ધીમે ધીમે જમવું, ખોરાકને સારી રીતે ચાવવો અને જમતી વખતે વાત કરવાનું ટાળવું જોઈએ. ખાસ કરીને બાળકોને પણ શાંતિથી જમવાની ટેવ પાડવી જરૂરી છે.
2. દાંતની ગોઠવણીમાં ખામી
જો દાંત વાંકાચૂકા હોય, કોઈ દાંત તૂટેલો હોય અથવા તેની ધાર તીક્ષ્ણ હોય તો ચાવતી વખતે જીભને વારંવાર ઈજા થઈ શકે છે. કેટલીક વખત દાંતમાં કરાવેલું ફિલિંગ યોગ્ય રીતે ન થયું હોય તો પણ જીભ કચડાવાની સમસ્યા ઊભી થઈ શકે છે.
જો તમારી સાથે વારંવાર આવું થતું હોય, તો દંતચિકિત્સક પાસે તપાસ કરાવવી યોગ્ય છે. દાંતની સમસ્યા ઓળખીને તેની સારવાર કરવાથી જીભને થતી ઈજા ઘટાડી શકાય છે.
3. જીભમાં સોજો આવવો
કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં જીભમાં સોજો આવવાથી તે સામાન્ય કરતાં મોટી થઈ શકે છે. પરિણામે ખોરાક ચાવતી વખતે જીભ દાંત વચ્ચે આવી જવાની શક્યતા વધી જાય છે.
એલર્જી, ઈજા, ચેપ અથવા અન્ય સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓને કારણે જીભમાં સોજો આવી શકે છે. જો જીભમાં અચાનક વધારે સોજો આવે અને શ્વાસ લેવામાં કે ગળવામાં તકલીફ થાય, તો તાત્કાલિક તબીબી મદદ લેવી જરૂરી છે.
4. શરીરમાં પોષક તત્ત્વોની ઊણપ
કેટલાક કિસ્સાઓમાં વિટામિન B12, ફોલેટ અથવા આયર્નની ઊણપને કારણે જીભમાં દુખાવો, બળતરા કે સોજો થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં જમતી વખતે અસ્વસ્થતા અનુભવાઈ શકે છે.
જોકે, વારંવાર જીભ કચડાઈ જવાનું કારણ માત્ર વિટામિનની ઊણપ જ હોય એવું નથી. જો જીભમાં સતત બળતરા રહેતી હોય અને તેની સાથે થાક, નબળાઈ અથવા અન્ય લક્ષણો દેખાતાં હોય, તો ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જોઈએ.
5. જીભ કચડાઈ જાય તો શું કરવું?
જો જમતી વખતે જીભ પર નાની ઈજા થાય, તો સૌપ્રથમ સ્વચ્છ પાણીથી મોં ધોઈ લો. સોજો કે દુખાવો હોય તો મોંમાં થોડા સમય માટે ઠંડું પાણી રાખવાથી રાહત મળી શકે છે. થોડા દિવસ સુધી વધારે ગરમ, તીખો અને ખાટો ખોરાક ટાળવો, જેથી ઘા પર બળતરા ન થાય.
જો ઈજામાંથી લોહી નીકળતું હોય, તો સ્વચ્છ ગોઝથી હળવું અને સતત દબાણ આપો. લોહી બંધ ન થાય, ઘા ઊંડો હોય અથવા દુખાવો અને સોજો વધતો જાય, તો તબીબી સારવાર લો.
ક્યારે ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો?
જો વારંવાર જીભ કચડાઈ જાય, ઘા રૂઝાતો ન હોય અથવા ખાવા-પીવામાં મુશ્કેલી થતી હોય, તો ડૉક્ટર કે દંતચિકિત્સકની સલાહ લેવી જરૂરી છે. યોગ્ય તપાસથી દાંતની સમસ્યા કે અન્ય સંભવિત કારણ જાણી શકાય છે.
