તમારી પાસે ઈ-શ્રમ કાર્ડ નથી? આજે જ જાણો કેવી રીતે કરશો ઓનલાઈન રજિસ્ટ્રેશન
ભારત સરકાર દ્વારા દેશના અસંગઠિત ક્ષેત્ર (Unorganised Sector) માં કામ કરતા મજૂરો અને કામદારો માટે ઈ-શ્રમ પોર્ટલ (e-Shram Portal) ની શરૂઆત કરવામાં આવી છે. આ પોર્ટલનો મુખ્ય હેતુ દેશના તમામ અસંગઠિત શ્રમિકોનું એક રાષ્ટ્રીય ડેટાબેઝ તૈયાર કરવાનો છે, જેથી તેમને સરકારની અલગ-અલગ સામાજિક સુરક્ષા યોજનાઓનો સીધો લાભ મળી શકે.
જો તમે પણ અસંગઠિત ક્ષેત્રમાં કામ કરો છો અને હજુ સુધી તમારું ઈ-શ્રમ કાર્ડ નથી બનાવ્યું, તો તમારે કોઈપણ સરકારી ઓફિસના ધક્કા ખાવાની કોઈ જરૂર નથી. તમે ઘરમાં બેઠા તમારા મોબાઈલ અથવા લેપટોપ દ્વારા ખૂબ જ સરળતાથી આના માટે ઓનલાઈન અરજી કરી શકો છો. આવો જાણીએ કે આ કાર્ડ બનાવવા માટે કોણ પાત્ર છે અને તેની પ્રક્રિયા શું છે.
કોણ-કોણ બનાવી શકે છે ઈ-શ્રમ કાર્ડ?
ઈ-શ્રમ પોર્ટલ પર રજિસ્ટ્રેશન કરાવવા માટે કેટલાક નિયમો નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. ચાલો જાણીએ કે કયા લોકો આના માટે યોગ્ય છે:
વય મર્યાદા: અરજદારની ઉંમર ૧૬ થી ૫૯ વર્ષ ની વચ્ચે હોવી જોઈએ.
કાર્યક્ષેત્ર: આમાં બાંધકામ ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા મજૂરો, ખેતરોમાં કામ કરતા કૃષિ શ્રમિકો, ઘરમાં કામકાજ કરતા લોકો, સફાઈ કર્મચારીઓ, રેતી-પટરી વાળા (સ્ટ્રીટ વેન્ડર), રિક્ષાચાલકો, પ્રવાસી મજૂરો અને ગિગ-પ્લેટફોર્મ વર્કર્સ સામેલ છે.
મહત્વપૂર્ણ શરતો: જે લોકો ઇન્કમ ટેક્સ (Income Tax) ભરે છે અથવા તો EPFO (કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન) અને ESIC (કર્મચારી રાજ્ય વીમા નિગમ) ના સભ્ય છે, તેઓ આ કાર્ડ માટે પાત્ર નથી.
જરૂરી દસ્તાવેજો (Documents Required)
ઓનલાઈન રજિસ્ટ્રેશન કરતા પહેલા તમારી પાસે કેટલીક જરૂરી ચીજો તૈયાર રાખો:
આધાર કાર્ડ (જેમાં સાચી માહિતી નોંધાયેલી હોય)
આધાર કાર્ડ સાથે લિંક એક્ટિવ મોબાઈલ નંબર
બેંક પાસબુક (ખાતાની માહિતી અને IFSC કોડ માટે)
તમારા કામ અથવા વ્યવસાય સાથે જોડાયેલી માહિતી
નોંધ: જો તમારો મોબાઈલ નંબર આધાર સાથે લિંક નથી, તો તમે તમારા નજીકના કોમન સર્વિસ સેન્ટર (CSC) પર જઈને બાયોમેટ્રિક ફિંગરપ્રિન્ટ દ્વારા પણ રજિસ્ટ્રેશન કરાવી શકો છો.
ઘરે બેઠા આ રીતે કરો ઓનલાઈન રજિસ્ટ્રેશન (Step-by-Step Guide)
ઈ-શ્રમ કાર્ડ માટે અરજી કરવાની પ્રક્રિયા ખૂબ જ સરળ છે:
૧. સૌથી પહેલા ઈ-શ્રમની સત્તાવાર વેબસાઇટ eshram.gov.in પર જાઓ.
૨. વેબસાઇટના હોમપેજ પર તમને ‘Register on e-Shram’ નો વિકલ્પ મળશે, તેના પર ક્લિક કરો.
૩. ત્યારબાદ તમારો આધાર સાથે જોડાયેલો મોબાઈલ નંબર દાખલ કરો અને સ્ક્રીન પર આપેલો કેપ્ચા કોડ ભરો.
૪. તમારા મોબાઈલ નંબર પર એક OTP આવશે, તેને દાખલ કરીને આગળ વધો.
૫. હવે તમારું આધાર વેરિફિકેશન પૂરું કરો અને તમારી વ્યક્તિગત માહિતી, સરનામું, શૈક્ષણિક લાયકાત અને તમારા કામ સાથે જોડાયેલી વિગતો ભરો.
૬. ત્યારબાદ તમારી બેંક વિગતો (બેંક ખાતા નંબર અને આઈએફએસસી કોડ) સાચી-સાચી દાખલ કરો. ૭. ફોર્મ સબમિટ કરતા પહેલા એકવાર બધી માહિતી સારી રીતે ચકાસી લો અને ફાઇનલ સબમિટ કરી દો. ૮. રજિસ્ટ્રેશન પ્રક્રિયા પૂરી થયા પછી સ્ક્રીન પર તમારો ૧૨ અંકનો યુનિવર્સલ એકાઉન્ટ નંબર (UAN) આવી જશે અને તમારું ઈ-શ્રમ કાર્ડ તૈયાર થઈ જશે.
ઈ-શ્રમ કાર્ડ ડાઉનલોડ કેવી રીતે કરવું?
એકવાર રજિસ્ટ્રેશન પૂરું થયા પછી તમે તમારું કાર્ડ સરળતાથી ડાઉનલોડ કરી શકો છો:
ફરીથી સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જાઓ અને ‘Already Registered’ અથવા ‘Update Profile’ ના વિકલ્પ પર ક્લિક કરો.
તમારો UAN નંબર અને રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર દાખલ કરીને OTP દ્વારા લોગિન કરો.
ત્યારબાદ પ્રોફાઇલમાં તમને ‘Download e-Shram Card’ નો વિકલ્પ મળી જશે.
તમે તેને પીડીએફ (PDF) ફોર્મેટમાં ડાઉનલોડ કરીને તમારા ફોન અથવા કમ્પ્યુટરમાં સેવ કરી શકો છો અને તેની પ્રિન્ટ આઉટ પણ કઢાવી શકો છો.
શું આના માટે કોઈ ફી લેવામાં આવે છે?
બિલકુલ નહીં! ઈ-શ્રમ પોર્ટલ પર રજિસ્ટ્રેશન સંપૂર્ણપણે મફત (Free) છે. આના માટે કોઈપણ પ્રકારનો ચાર્જ લેવામાં આવતો નથી. આ કાર્ડની કોઈ એક્સપાયરી ડેટ હોતી નથી, તેથી તેને વારંવાર રિન્યુ કરાવવાની પણ જરૂર પડતી નથી. જો કે, જો તમારા સરનામા અથવા મોબાઈલ નંબરમાં કોઈ ફેરફાર થાય છે, તો તમે તેને સમય-સમય પર અપડેટ જરૂર કરાવી શકો છો.
