શું હવે UKમાં વસવાટ કરવો બનશે સરળ? ભારતમાં રહેતા શરણાર્થીઓ માટે નવી કાનૂની વ્યવસ્થા
ગેરકાયદે ઘૂસણખોરી અને જોખમી મુસાફરી પર લગામ લગાવવા માટે બ્રિટન (UK) સરકારે એક મોટું પગલું ભર્યું છે. યુકે સરકારે ભારત સહિત સાત દેશોમાં રહેતા શરણાર્થીઓ માટે પોતાના દેશમાં વસવાટ કરવાના ત્રણ નવા ‘સુરક્ષિત અને કાનૂની’ રસ્તા (સ્પોન્સરશિપ રૂટ) શરૂ કરવાની જાહેરાત કરી છે.
આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ ખતરનાક રીતે, જેમ કે નાની હોડીઓ કે ટ્રક દ્વારા ગેરકાયદેસર રીતે બ્રિટન પહોંચતા શરણાર્થીઓને રોકવાનો અને તેમને એક સુરક્ષિત વિકલ્પ આપવાનો છે.
કયા દેશોના શરણાર્થીઓને મળશે લાભ?
આ નવી નીતિ એવા શરણાર્થીઓ માટે તૈયાર કરવામાં આવી છે જેઓ પોતાના મૂળ દેશમાંથી વિસ્થાપિત થઈને ભારત, બાંગ્લાદેશ, ઇજિપ્ત (મિસ્ર), કેન્યા, મલેશિયા, પાકિસ્તાન કે યુગાન્ડા માં આશ્રય લઈ રહ્યા છે.
ધ્યાન આપવા જેવી બાબત: આ સુવિધા માત્ર ભારતમાં રહી રહેલા વિદેશી શરણાર્થીઓ (જેમ કે તિબેટીયન, શ્રીલંકન તમિલ, અફઘાની કે મ્યાનમારના રોહિંગ્યા શરણાર્થીઓ) માટે જ છે, જેઓ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર શરણાર્થી એજન્સી (UNHCR) હેઠળ નોંધાયેલા છે. ભારતના મૂળ નાગરિકો માટે આ યોજના લાગુ પડતી નથી.
બ્રિટન પહોંચવાના ૩ કાનૂની રસ્તા
યુકે સરકારે શરણાર્થીઓને સ્પોન્સર કરવા માટે ત્રણ અલગ-અલગ માર્ગ નક્કી કર્યા છે:
કમ્યુનિટી સ્પોન્સરશિપ (Community Sponsorship): બ્રિટનની સ્થાનિક સામાજિક સંસ્થાઓ (ચેરિટી) અને સમુદાયો શરણાર્થીઓને સ્પોન્સર કરી શકે છે.
રોજગાર દ્વારા (Work Route): યુકેના બિઝનેસમેન કે કંપનીઓ શરણાર્થીઓને તેમની લાયકાતના આધારે નોકરી આપીને સ્પોન્સર કરી શકે છે.
શિક્ષણ દ્વારા (Education Route): બ્રિટનની યુનિવર્સિટીઓ અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ શરણાર્થીઓને ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે સ્પોન્સર કરી શકે છે.
બ્રિટન પહોંચવા પર મળશે આ મોટી સુવિધાઓ
આ યોજના હેઠળ બ્રિટન પહોંચતા શરણાર્થીઓને ઘણા મહત્વના અધિકારો અને સુવિધાઓ આપવામાં આવશે:
કામ અને અભ્યાસનો અધિકાર: ત્યાં પહોંચતા જ શરણાર્થીઓને તુરંત કામ (Job) કરવાનો, અભ્યાસ કરવાનો અને સરકારી કલ્યાણકારી યોજનાઓનો લાભ લેવાનો અધિકાર મળશે.
કાયમી નિવાસ (PR): બ્રિટનમાં ૫ વર્ષ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યા પછી તેઓ ત્યાંના કાયમી નિવાસી (Permanent Residency) બનવા માટે યોગ્ય ગણાશે.
બ્રિટન સરકાર પર બોજ નહીં પડે: શરણાર્થીઓના રહેવાનો અને શરૂઆતનો ખર્ચ બ્રિટન સરકારના બદલે તેમને સ્પોન્સર કરનારી સંસ્થાઓ, યુનિવર્સિટીઓ કે કંપનીઓ ઉઠાવશે.
ક્યારથી લાગુ થશે આ યોજના?
બ્રિટન સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, કમ્યુનિટી અને શિક્ષણ દ્વારા સ્પોન્સરશિપ માટે અરજી કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ચૂકી છે. આ રસ્તે શરણાર્થીઓની પ્રથમ ટુકડી ૨૦૨૭ ના ઉત્તરાર્ધ (Autumn 2027) સુધીમાં બ્રિટન પહોંચશે. જ્યારે, રોજગાર (Work Route) હેઠળ અરજીઓ ૨૦૨૭ ની શરૂઆતથી શરૂ થશે.
