વીમા કંપનીઓની મનમાની બંધ! સરકાર લાવવા જઈ રહી છે કડક નિયમ, વાહનચાલકો માટે મોટા સમાચાર.
મોટર ઇન્શ્યોરન્સ (વાહન વીમા) ખરીદવાની પદ્ધતિમાં હવે મોટો બદલાવ આવવા જઈ રહ્યો છે. અત્યાર સુધી કાર કે બાઈક ખરીદતી વખતે આખો વીમો એક જ પેકેજ તરીકે લેવો પડતો હતો, પરંતુ હવે નિયમો બદલાઈ રહ્યા છે. આગામી ૧૫ ડિસેમ્બર ૨૦૨૬થી મોટર ઇન્શ્યોરન્સમાં નવો ૪-લેયર સિસ્ટમ (4-layer system) લાગુ થવા જઈ રહ્યો છે.
ભારતીય વીમા નિયમન અને વિકાસ સત્તામંડળ (IRDAI) દ્વારા આ અંગેનો મહત્વનો સર્ક્યુલર જારી કરવામાં આવ્યો છે. આ નવા નિયમથી ગ્રાહકોને પોતાની જરૂરિયાત મુજબ અલગ-અલગ કવર પસંદ કરવાની સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા મળશે.
૪ અલગ-અલગ હિસ્સામાં વહેંચાશે મોટર ઇન્શ્યોરન્સ પોલિસી
IRDAI ના નવા નિયમો મુજબ, હવે મોટર ઇન્શ્યોરન્સ પોલિસીને ચાર અલગ-અલગ ભાગો અથવા સેક્શનમાં વહેંચવામાં આવી છે. આ ચારેય ભાગોમાં કેટલાક કવર ફરજિયાત રહેશે, જ્યારે બાકીના કવર સંપૂર્ણપણે ગ્રાહકની ઈચ્છા પર નિર્ભર રહેશે. આ ચાર લેયર નીચે મુજબ છે:
૧. થર્ડ પાર્ટી ઇન્શ્યોરન્સ (ફરજિયાત): આ નિયમ પહેલાની જેમ જ અનિવાર્ય રહેશે. જો તમારી ગાડીથી અકસ્માત થાય અને તેમાં કોઈ બીજા વ્યક્તિને ઈજા પહોંચે કે તેની મિલકતને નુકસાન થાય, તો તેની કાનૂની જવાબદારી આ ઇન્શ્યોરન્સ હેઠળ કવર થશે.
૨. પ્રવાસીઓની કાનૂની જવાબદારી: કારમાં મુસાફરી કરતા મુસાફરો, બાઈક પર પાછળ બેસનાર વ્યક્તિ (પિલિયન રાઇડર) અને વાહન માલિકના કર્મચારીઓ માટે આ કવર વૈકલ્પિક રહેશે. ગ્રાહકો ઈચ્છે તો વધારાનું પ્રીમિયમ ચૂકવીને આ સુવિધા લઈ શકશે.
૩. પર્સનલ એક્સિડન્ટ કવર: આ સેક્શનમાં વાહન માલિક (Owner-Insured) માટે પર્સનલ એક્સિડન્ટ કવર ફરજિયાત રાખવામાં આવ્યું છે. જ્યારે અન્ય મુસાફરો, પાછળ બેસનાર વ્યક્તિ અથવા વાહન માલિક સિવાયના અન્ય ડ્રાઈવર માટે આ કવર વૈકલ્પિક રહેશે.
૪. ઓન ડેમેજ કવર (વૈકલ્પિક): આ કવર દ્વારા પોતાની ગાડીને થતા નુકસાન સામે સુરક્ષા મળે છે. અકસ્માત, આગ કે અન્ય જોખમોથી વાહનને થયેલ નુકસાન આમાં આવરી લેવાય છે. ગ્રાહકો પોતાની જરૂરિયાત મુજબ આ ઓપ્શન પસંદ કરી શકશે.
પારદર્શિતા વધશે: દરેક કવર અને પ્રીમિયમનું અલગ વિવરણ
નવા નિયમો અમલમાં આવ્યા બાદ વીમા કંપનીઓ ગ્રાહકો પર કોઈપણ પ્રકારનું બંડલ પેકેજ થોપી શકશે નહીં. પોલિસી વેચતી વખતે કંપનીઓએ ગ્રાહકોને દરેક સેક્શનની સંપૂર્ણ અને સ્પષ્ટ માહિતી આપવી પડશે.
પોલિસી દસ્તાવેજમાં દરેક સેક્શનની સામે મળતા કવર અને તેના બદલામાં વસૂલવામાં આવતા પ્રીમિયમનો અલગ-અલગ હિસાબ દર્શાવવો અનિવાર્ય રહેશે. આ પારદર્શિતાથી ગ્રાહકોને ખબર પડશે કે તેઓ કઈ સેવા માટે કેટલા પૈસા ચૂકવી રહ્યા છે.
કસ્ટમર ઓપ્શન ફોર્મ (Customer Option Form) ફરજિયાત
વીમા કંપનીઓ માટે હવે પૉલિસી વેચતી વખતે ‘કસ્ટમર ઓપ્શન ફોર્મ’ (Customer Option Form) આપવું ફરજિયાત બનશે. આ ફોર્મની મદદથી ગ્રાહકો ખૂબ જ સરળતાથી ટીક કરીને જણાવી શકશે કે તેમને કયા-કયા વધારાના કવર જોઈએ છે અને કયા નથી જોઈતા.
આ આખી પ્રક્રિયા ગ્રાહકો માટે ઓનલાઈન (ડિજિટલ માધ્યમથી) અને ઓફલાઈન (રૂબરૂ અથવા ફોર્મ ભરીને) બંને રીતે ઉપલબ્ધ રહેશે, જેથી દરેક વ્યક્તિ પોતાની સગવડ મુજબ તેનો લાભ લઈ શકે.
મુસાફરો અને પરિવારના સભ્યો માટે શું બદલાશે?
આ નવા નિયમોમાં મુસાફરો અને પાછળ બેસનારા લોકોની સુરક્ષા માટે ખાસ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. અત્યાર સુધી મોટાભાગના ગ્રાહકો અસમંજસમાં રહેતા હતા કે તેમની પૉલિસીમાં ગાડીમાં બેસનાર અન્ય મુસાફરોનો વીમો સામેલ છે કે નહીં. હવે નવા નિયમથી આ મૂંઝવણ દૂર થશે અને ગ્રાહકો સ્પષ્ટપણે મુસાફરો માટેનું કવર અલગથી પસંદ કરી શકશે.
જોકે, આ કવરની વ્યાખ્યામાં વાહન માલિક અને તેના નજીકના પરિવારના સભ્યો જેવા કે માતા-પિતા, પતિ-પત્ની અને બાળકોનો સમાવેશ થશે નહીં.
ગ્રાહકોને શું ફાયદો થશે?
આ બદલાવથી સીધો ફાયદો સામાન્ય વાહનચાલકોને થવાનો છે. અત્યાર સુધી એવું બનતું કે વીમા કંપનીઓ પોતાની તરફથી તમામ કવર જોડીને એક મોટું પ્રીમિયમ ગ્રાહક સામે મૂકી દેતી હતી, ભલે ગ્રાહકને તેની જરૂર હોય કે ન હોય.
પરંતુ ૧૫ ડિસેમ્બર ૨૦૨૬થી લાગુ થનાર આ ૪-લેયર સિસ્ટમને કારણે ગ્રાહકોએ માત્ર તે જ બાબતોના પૈસા ચૂકવવા પડશે જે ખરેખર તેમને ઉપયોગી છે. આનાથી મોટર ઇન્શ્યોરન્સ ખરીદવાની પ્રક્રિયા વધુ પારદર્શક, સરળ અને ગ્રાહક-કેન્દ્રી બનશે.
