શું આ દિવાળીએ સરકારી કર્મચારીઓને મળશે DA વધારાની મોટી ભેટ? જાણો AICPI ના નવા સંકેતો
આગામી દિવાળીના તહેવાર પહેલાં કેન્દ્ર સરકારના લાખો કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો વર્ષ ૨૦૨૬ ના બીજા મોંઘવારી ભથ્થા (DA) માં વધારાની આતુરતાપૂર્વક રાહ જોઈ રહ્યા છે. ઓલ ઈન્ડિયા કન્ઝ્યુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ ફોર ઇન્ડસ્ટ્રિયલ વર્કર્સ (AICPI-IW) ના તાજેતરના આંકડા દર્શાવે છે કે સરકાર આ વખતે પણ કર્મચારીઓને ૩% થી ૪% નો ડીએ વધારો આપી શકે છે.
સરકાર સામાન્ય રીતે ઓક્ટોબર અથવા નવેમ્બર મહિનામાં તહેવારોની મોસમ દરમિયાન આ અંગેનો આખરી નિર્ણય લઈ શકે છે, જે ઓગસ્ટ કે જુલાઈ મહિનાથી લાગુ ગણવામાં આવે છે.
સરકારી કર્મચારીઓ માટે મોંઘવારી ભથ્થાનું મહત્વ
વધતી જતી મોંઘવારી સામે સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોની ખરીદશક્તિ જાળવી રાખવા માટે સરકાર દ્વારા મોંઘવારી ભથ્થું (DA) અને મોંઘવારી રાહત (DR) આપવામાં આવે છે. આ ભથ્થું મૂળ પગારના નિશ્ચિત ટકાવારી તરીકે નક્કી થાય છે અને વર્ષમાં બે વખત (સામાન્ય રીતે માર્ચ અને ઓક્ટોબરમાં) તેની સમીક્ષા કરવામાં આવે છે.
ચાલુ વર્ષના પ્રારંભમાં નાણા મંત્રાલય દ્વારા ૧ જાન્યુઆરીથી અમલી બને તે રીતે DA ને ૫૮% થી વધારીને ૬૦% કરવામાં આવ્યો હતો. આ નિર્ણયથી ૫૦ લાખ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને ૬૫ લાખથી વધુ પેન્શનરો સહિત સંરક્ષણ અને રેલવે ક્ષેત્રના કર્મચારીઓને સીધો આર્થિક ફાયદો થયો હતો. ત્યારબાદ ઇન્ડિયન બેંક્સ એસોસિએશન (IBA) અને ભારતીય રેલવેએ પણ પોતાના કર્મચારીઓના ડીએમાં સુધારો કર્યો હતો.
AICPI-IW ડેટા અને ફુગાવાના આંકડા શું કહે છે?
કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ માટે બીજા DA વધારાનો આધાર શ્રમ બ્યુરો દ્વારા જાહેર કરાતા AICPI-IW ના ડેટા પર રહેલો છે. માર્ચ ૨૦૨૬ માં આ આંકડો ૧૪૯.૧ હતો, જે એપ્રિલમાં વધીને ૧૪૯.૯ અને મે મહિનામાં ૧૫૦.૮ પર પહોંચ્યો હતો.
જૂન ૨૦૨૬ માં છૂટક ફુગાવો વધીને ૪.૩૮% અને ખાદ્ય ફુગાવો ૫.૩૨% પર પહોંચ્યો હોવાથી જૂનનો AICPI આંકડો ૧૫૧.૭ ની આસપાસ રહેવાની ધારણા છે. આ સતત વધારાને ધ્યાનમાં રાખીને અર્થશાસ્ત્રીઓ અને કર્મચારી સંગઠનો અંદાજ લગાવી રહ્યા છે કે આ વખતે ડીએમાં ઓછામાં ઓછો ૩% થી ૪% નો વધારો નિશ્ચિત છે.
દિવાળી પર ‘ગિફ્ટ’ મળવાની પ્રબળ શક્યતા
જો ઓગસ્ટ મહિનામાં સત્તાવાર જાહેરાત ન થાય, તો પણ કર્મચારીઓને નિરાશ થવાની જરૂર નથી. પાછલા વર્ષોની પેટર્ન જોઈએ તો ઓક્ટોબર ૨૦૨૫ માં કેન્દ્રીય કેબિનેટે દિવાળી પહેલાં ૩% DA વધારાને મંજૂરી આપીને ડીએ ૫૩% કર્યું હતું.
આ વર્ષે દિવાળીનો તહેવાર નવેમ્બરમાં આવી રહ્યો હોવાથી કેન્દ્ર સરકાર ઓક્ટોબરના અંતમાં અથવા નવેમ્બરના પ્રથમ સપ્તાહમાં આ બીજી ‘દિવાળી ભેટ’ જાહેર કરે તેવી પૂરી સંભાવના છે. ડીએ વધવાથી મૂળ પગારની સાથે પીએફ (PF), પેન્શન અને ગ્રેચ્યુઇટી જેવા લાભોમાં પણ આપોઆપ વધારો થાય છે.
ડીએ ગણતરીની ફોર્મ્યુલા અને ૮મા પગાર પંચની સ્થિતિ
૭મા પગાર પંચ હેઠળ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટે ડીએની ગણતરી છેલ્લા ૧૨ મહિનાના AICPI સરેરાશ આંકડામાંથી ૨૬૧.૪૨ બાદ કરીને તેને ૨૬૧.૪૨ વડે ભાગીને ૧૦૦ વડે ગુણીને કરવામાં આવે છે.
બીજી તરફ, ૮મા પગાર પંચ (8th Pay Commission) અંગે કર્મચારીઓમાં ભારે ઉત્સુકતા જોવા મળી રહી છે. સામાન્ય રીતે પગાર પંચની રચના બાદ તેની પ્રથમ ભલામણો આવવામાં ૧૮ મહિનાનો સમય લાગે છે. તે મુજબ ૮મા પગાર પંચની પ્રથમ ભલામણો ફેબ્રુઆરીથી એપ્રિલ ૨૦૨૭ વચ્ચે આવી શકે છે. જોકે, ભૂતકાળના અનુભવો દર્શાવે છે કે નવી ભલામણોનો સંપૂર્ણ અમલ થઈને કર્મચારીઓના ખાતામાં સુધારેલો પગાર આવતા ૨૦૨૯ અથવા ૨૦૩૦ સુધીનો સમય લાગી શકે છે.
