સરકારી કર્મચારીઓ માટે મોટા સમાચાર: ૮મા પગાર પંચના પ્રતિભાવોની મુદત ૧૫ જૂન સુધી લંબાઈ, પગાર વધારાનું કાઉન્ટડાઉન શરૂ
દેશના લાખો કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે આગામી સમય આર્થિક દ્રષ્ટિએ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થવા જઈ રહ્યો છે. ૮મા પગાર પંચ (8th Pay Commission) ને લઈને ચાલી રહેલી ચર્ચાઓ અને અટકળો હવે ચરમસીમાએ પહોંચી ગઈ છે. સત્તાવાર માહિતી અનુસાર, ૮મા પગાર પંચ અંગેના પ્રતિભાવો અને સૂચનો સબમિટ કરવાની અંતિમ તારીખ લંબાવીને ૧૫ જૂન કરવામાં આવી છે. આ કમિશન સમક્ષ કર્મચારી સંગઠનો દ્વારા ૩.૫ ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની મજબૂત માંગ કરવામાં આવી રહી છે, જે જો સ્વીકારવામાં આવે તો કર્મચારીઓના પગાર ધોરણમાં ઐતિહાસિક ઉછાળો આવી શકે છે.
કેન્દ્ર સરકારના લાખો કર્મચારીઓ અને પેન્શન મેળવતા વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે ૮મું પગાર પંચ આશાનું નવું કિરણ લઈને આવ્યું છે. નવા પગાર પંચના અમલીકરણ બાદ કર્મચારીઓના મૂળ પગાર અને ભથ્થાઓમાં મોટો વધારો થવાની પૂરેપૂરી સંભાવના છે. આ વખતે કર્મચારી યુનિયનો દ્વારા ફિટમેન્ટ ફેક્ટરને વધારીને ૩.૫ કરવાની માંગણી પ્રબળ બની છે. જો કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા આ માંગ સ્વીકારવામાં આવે, તો કર્મચારીઓનો લઘુત્તમ પગાર અને પેન્શન માળખું સંપૂર્ણપણે બદલાઈ જશે. પરંતુ આ સિક્કાની બીજી બાજુ એ પણ છે કે, આટલો મોટો પગાર વધારો આપવાથી સરકારી તિજોરી પર અર્થતંત્રને હચમચાવી મૂકે તેવો નાણાકીય બોજ પડી શકે છે.
સરકારી તિજોરી પર કેટલો બોજ વધશે?
સરકારી કર્મચારીઓનો પગાર અને પેન્શન એ કોઈપણ સરકારના મહેસૂલી ખર્ચનો સૌથી મોટો અને અનિવાર્ય હિસ્સો હોય છે. આથી જ, દર દસ વર્ષે આવતા પગાર પંચની ભલામણો સરકારની આખી નાણાકીય ગણતરીઓ અને બજેટ ખોરવી નાખવા માટે સક્ષમ હોય છે. ભૂતકાળ પર નજર કરીએ તો, સાતમા કેન્દ્રીય પગાર પંચે જ્યારે પગાર, ભથ્થાં અને પેન્શનમાં સરેરાશ ૨૩.૫૫ ટકાનો વધારો કરવાની ભલામણ કરી હતી, ત્યારે કેન્દ્ર સરકાર પર દર વર્ષે ₹૧.૦૨ લાખ કરોડનો વધારાનો આર્થિક બોજ પડ્યો હતો.
તેવી જ રીતે, જો ૮મા પગાર પંચના નિયમો મુજબ પગાર અને પેન્શનમાં ૨૦ થી ૨૫ ટકાનો પણ વધારો કરવામાં આવે, તો કેન્દ્ર સરકારને આ ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે દર વર્ષે અંદાજે ₹૧.૪ લાખ કરોડના વધારાના ભંડોળની જરૂર પડશે. કેન્દ્રીય બજેટ ૨૦૨૫-૨૬ ના સત્તાવાર આંકડાઓ દર્શાવે છે કે, વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ માટે કેન્દ્ર સરકારનું કુલ પગાર બિલ આશરે ₹૨.૯૫ લાખ કરોડ અને પેન્શન બિલ આશરે ₹૨.૭૪ લાખ કરોડ હોવાનો અંદાજ મૂકવામાં આવ્યો છે. નવા પંચ બાદ આ આંકડો નવી ઊંચાઈએ પહોંચશે.
રાજ્ય સરકારો પર પડનારો આડકતરો આર્થિક માર
કેન્દ્ર સરકાર ઉપરાંત દેશની વિવિધ રાજ્ય સરકારો, જે અંદાજે ૧.૯ કરોડ લોકોને સરકારી રોજગારી પૂરી પાડે છે, તેમના માટે કુલ પગાર અને પેન્શનનું વાર્ષિક બિલ પહેલેથી જ ₹૯ થી ૧૦ લાખ કરોડના તોતિંગ સ્તરે પહોંચેલું છે. સામાન્ય રીતે કેન્દ્ર સરકાર પગાર પંચ લાગુ કરે એટલે દેશના આશરે ૭૦ ટકા રાજ્યો પણ પોતાના કર્મચારીઓ માટે સમાન પગાર સુધારા લાગુ કરતા હોય છે.
જો રાજ્ય સરકારો પણ આ સુધારા અપનાવે, તો તેમનો કુલ વાર્ષિક ખર્ચ પણ ₹૨.૩ થી ૨.૫ લાખ કરોડ જેટલો વધી જશે. પરિણામે, કેન્દ્ર અને તમામ રાજ્યોને સંયુક્ત રીતે ગણવામાં આવે તો દેશની તિજોરી પર દર વર્ષે અંદાજે ₹૩.૭ થી ૩.૯ લાખ કરોડનો જંગી બોજ પડી શકે છે. આ વધારાનો ખર્ચ ભારતના કુલ સ્થાનિક ઉત્પાદન (GDP) ના આશરે ૧.૧ થી ૧.૨ ટકા જેટલો થવા જાય છે, જે વિકાસલક્ષી કાર્યોના બજેટમાં કાપ મૂકી શકે છે.
નિષ્ણાતો અને બજારના આર્થિક વિશ્લેષકોની આગાહી
કર્મચારી યુનિયનો આર્થિક પડકારો, આકાશને આંબતી મોંઘવારી અને જીવનનિર્વાહના વધતા ખર્ચને આગળ ધરીને ૩.૫ ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની માંગણી પર અડગ છે. જોકે, બજારના નાણાકીય નિષ્ણાતો અને આર્થિક વિશ્લેષકો વાસ્તવિક સ્થિતિને જોતા આ માંગણી પક્ષે થોડા સાવધ છે. નિષ્ણાતોની આગાહી મુજબ, સરકાર દેશના આર્થિક સંતુલનને જાળવી રાખવા માટે આશરે ૨.૫ થી ૩ ની વચ્ચેનો મધ્યમ માર્ગ અથવા ફિટમેન્ટ ફેક્ટર નક્કી કરી શકે છે. ૧૫ જૂનની અંતિમ તારીખ બાદ કમિશન તમામ સબમિટ થયેલા પ્રતિભાવોનું ગહન વિશ્લેષણ કરશે અને ત્યારબાદ જ આખરી અહેવાલ સરકાર સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવશે, જેના પર સમગ્ર દેશની નજર ટકેલી છે.
