ગ્રોક (Grok) પણ મૂંઝવણમાં! ઈઝરાયેલના સૈન્ય વીડિયોમાં હેલિકોપ્ટર પર હુમલો સાચો કે માત્ર એક દ્રષ્ટિભ્રમ?
આ ઘટના સોશિયલ મીડિયા પર ભારે ચર્ચાનો વિષય બની છે, જેમાં ઇઝરાયેલ ડિફેન્સ ફોર્સિસ (IDF) દ્વારા પોસ્ટ કરવામાં આવેલા એક વીડિયોને લઈને પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. ઇઝરાયેલે ઈરાન પર કરેલા હુમલાનો જે વીડિયો જાહેર કર્યો છે, તેમાં એક Mi-17 હેલિકોપ્ટર પર હુમલો થતો દર્શાવવામાં આવ્યો છે. પરંતુ, ઈન્ટરનેટ પરના સ્વતંત્ર વિશ્લેષકો અને સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સનો દાવો છે કે આ કોઈ વાસ્તવિક હેલિકોપ્ટર નહોતું, પરંતુ જમીન પર દોરેલું એક ચિત્ર અથવા ડમી હતી.
વીડિયોની સત્યતા પર ઉઠતા ગંભીર સવાલો
IDF દ્વારા 4 માર્ચના રોજ X (ટ્વિટર) પર એક ગ્રેની ઇન્ફ્રારેડ ફૂટેજ પોસ્ટ કરવામાં આવી હતી. આ ફૂટેજમાં ઈરાનમાં બે અલગ-અલગ સ્થળોએ વિસ્ફોટો અને ઈરાની સંપત્તિઓ તથા ઈમારતોને નુકસાન થતું જોઈ શકાય છે. જોકે, લોકોનું ધ્યાન તરત જ તે હેલિકોપ્ટર તરફ ગયું જેના પર હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. નિષ્ણાતો અને સોશિયલ મીડિયા પર સક્રિય તપાસકર્તાઓએ તર્ક આપ્યો છે કે, ફૂટેજમાં હેલિકોપ્ટર પર હુમલો થયા પછી તેના રોટર બ્લેડ્સમાં કોઈ હલચલ જોવા મળતી નથી અને હુમલા બાદ પણ તે વસ્તુમાં કોઈ ખાસ ફેરફાર દેખાતો નથી.
Looks like the Israeli Air Force struck a decoy of an Iranian Mil Mi-17 helicopter painted on the ground. pic.twitter.com/mtEznE308A
— Status-6 (War & Military News) (@Archer83Able) March 4, 2026
ઘણા યુઝર્સે એવો પણ દાવો કર્યો છે કે આ હેલિકોપ્ટર એક ‘3D એનામોર્ફિક ડ્રોઇંગ’ (દ્રષ્ટિભ્રમ પેદા કરતું ચિત્ર) હોઈ શકે છે. સોશિયલ મીડિયા પર એક યુઝરે કટાક્ષ કરતા પૂછ્યું કે, “જો આ ખરેખર એક હેલિકોપ્ટર હોત, તો હુમલા પછી તેની પાંખો પહેલાની જેમ જ આબેહૂબ કેવી રીતે દેખાય? તમે એક પેઇન્ટિંગ પર બોમ્બ ફેંક્યો છે.” આ ઉપરાંત, કેટલાક લોકોએ સેટેલાઇટ ઇમેજરીનો ઉલ્લેખ કરીને જણાવ્યું છે કે સમાન ‘હેલિકોપ્ટર’ આ જ સ્થળો પર વર્ષોથી સ્થિર જોવા મળ્યા છે.
પક્ષ અને વિપક્ષના તર્ક અને વિવાદ
આ વીડિયોને લઈને ઓનલાઈન દુનિયા બે ભાગમાં વહેંચાયેલી જોવા મળી છે. એક તરફ એવા લોકો છે જેઓ આને ઇઝરાયેલની ભૂલ અથવા ખોટી રજૂઆત માને છે, તો બીજી તરફ કેટલાક લોકો એવા પણ છે જે આ વીડિયોના બચાવમાં તર્ક આપી રહ્યા છે. જે લોકો માને છે કે હુમલો વાસ્તવિક હતો, તેઓ એવો પ્રશ્ન કરે છે કે જો આ માત્ર એક પેઇન્ટિંગ હોત, તો હુમલા પછી ઉડતા ધુમાડાના ગોટા અને વિસ્ફોટની અસરને કેવી રીતે સમજાવી શકાય?
The talking points went out.
The latest cope is that we are bombing paintings because objects don’t vaporize into nothingness when struck with smaller, targeted munitions.
Pro-tip: Paintings don’t have shadows and thermal signatures. pic.twitter.com/4gPVt2UN8w
— Bonchie (@bonchieredstate) March 4, 2026
તર્ક આપનારાઓમાં એક યુઝરે પૂછ્યું કે, “જો આ પેઇન્ટિંગ હોય, તો પછી હુમલામાં દેખાતા પડછાયા વિશે તમે શું કહેશો?”. અન્ય એક યુઝરે ઉમેર્યું કે, “ડેકોય (નકલી લક્ષ્ય) પાસે થર્મલ વિઝનમાં જે ગરમીનું નિશાન (heat signature) દેખાય છે, તેવું એક પેઇન્ટિંગ પાસે હોઈ શકે નહીં.”. આમ, વીડિયોની આસપાસની આ ચર્ચા વધુ ગહન બની છે. એક તરફ ઇન્ફ્રારેડ વિઝનમાં પેઇન્ટિંગ કેવી રીતે દેખાઈ શકે તેવો પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં આવી રહ્યો છે, તો બીજી તરફ હુમલા બાદ હેલિકોપ્ટરના આકારમાં કોઈ નોંધપાત્ર ફેરફાર ન આવવાને કારણે તેને એક ‘સેલ્ફ-ઓન’ (પોતાની જ ભૂલ) ગણાવવામાં આવી રહી છે.
આ સમગ્ર ઘટનાએ આધુનિક યુદ્ધકળામાં ડિજિટલ અને ઓપ્ટિકલ છેતરપિંડીના મહત્વને ફરીથી ઉજાગર કર્યું છે. ઇઝરાયેલ જેવા ટેકનોલોજીમાં અદ્યતન દેશના સત્તાવાર હેન્ડલ દ્વારા આવો વીડિયો પોસ્ટ થવો તે આશ્ચર્યજનક છે. શું આ ખરેખર દુશ્મનો દ્વારા ઊભી કરાયેલી એક ચતુર જાળ (ડેકોય) હતી, જેમાં ઇઝરાયેલી દળો ફસાઈ ગયા? કે પછી આ વીડિયોના વિશ્લેષણમાં લોકો કોઈ ભૂલ કરી રહ્યા છે? આ પ્રશ્નો હજુ પણ વણઉકેલ્યા છે અને ઓનલાઇન ચર્ચા ગરમાતી રહી છે.
