મેરિકાના અત્યાધુનિક સ્ટીલ્થ જેટ્સ સામે ઈરાને સજ્જ કરી મિસાઈલ ડિફેન્સ સિસ્ટમ.
વૈશ્વિક રાજનીતિમાં હલચલ મચી ગઈ છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સંબંધો જે છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી વણસી રહ્યા હતા, તે હવે ખુલ્લા યુદ્ધની અણી પર આવી ગયા છે. તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, અમેરિકાએ ઈરાનની રાજધાની તેહરાન સહિતના મહત્વના લશ્કરી મથકોને નિશાન બનાવવા માટે પોતાના વિશ્વવિખ્યાત F-22 ‘રેપ્ટર’ અને F-35 ‘લાઇટનિંગ II’ સ્ટીલ્થ ફાઇટર જેટ્સ તૈનાત કરી દીધા છે.
ઈરાનનો દેશવ્યાપી NOTAM: શું છે આ વ્યૂહરચના?
અમેરિકાના લશ્કરી જમાવડાને જોતા, ઈરાને તાત્કાલિક અસરથી દેશવ્યાપી NOTAM (Notice to Air Missions) લાગુ કર્યો છે. આ નોટિસનો અર્થ એ છે કે સમગ્ર ઈરાનનું આકાશ હવે ‘નો-ફ્લાય ઝોન’ છે. ઈરાની સત્તાવાળાઓએ સત્તાવાર રીતે જણાવ્યું છે કે તેઓ દેશભરમાં રોકેટ અને મિસાઈલ પરીક્ષણો કરવા જઈ રહ્યા છે, તેથી નાગરિક ઉડ્ડયન પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. જોકે, સંરક્ષણ નિષ્ણાતો માને છે કે આ સંભવિત અમેરિકી હુમલા સામે પોતાની મિસાઈલ ડિફેન્સ સિસ્ટમને સક્રિય કરવા અને દુશ્મન વિમાનોને ઓળખવા માટેની એક રણનીતિ છે.
F-22 અને F-35: અમેરિકાનું ‘અદ્રશ્ય’ શસ્ત્ર
અમેરિકાએ ઈરાનને ચારે બાજુથી ઘેરી લીધું છે. F-22 અને F-35 એ દુનિયાના એવા ફાઈટર જેટ્સ છે જે રડારમાં પકડાતા નથી (Stealth Technology). એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે અમેરિકી વાયુસેના આ અઠવાડિયાના અંત સુધીમાં ઈરાનના પરમાણુ મથકો અથવા લશ્કરી ઠેકાણાઓ પર ‘સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક’ કરી શકે છે. અમેરિકાના આ આક્રમક વલણ પાછળ ઈરાનનો વધતો પરમાણુ કાર્યક્રમ અને મધ્ય પૂર્વમાં તેના સશસ્ત્ર જૂથોની સક્રિયતા જવાબદાર માનવામાં આવે છે.
યુદ્ધના વાદળો અને વૈશ્વિક અર્થતંત્ર
જો ૧૯ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ પછી આ સંઘર્ષ યુદ્ધમાં ફેરવાય છે, તો તેની સીધી અસર ભારત સહિત સમગ્ર વિશ્વ પર પડશે.
તેલના ભાવ: હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) પર ઈરાનનું નિયંત્રણ છે, જ્યાંથી વિશ્વનો ૨૦% તેલ પુરવઠો પસાર થાય છે. જો યુદ્ધ થાય, તો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ આસમાને પહોંચી શકે છે.
શેરબજાર: વૈશ્વિક શેરબજારોમાં આજે પહેલેથી જ નરમાશ જોવા મળી રહી છે, કારણ કે રોકાણકારો યુદ્ધની આશંકાથી ડરી રહ્યા છે.
શું રાજદ્વારી ઉકેલ શક્ય છે?
સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) અને યુરોપિયન યુનિયન દ્વારા બંને પક્ષોને શાંતિ જાળવવા અપીલ કરવામાં આવી છે. જોકે, અમેરિકાના પેન્ટાગોન તરફથી મળતા સંકેતો મુજબ, “તમામ વિકલ્પો ટેબલ પર છે.” બીજી તરફ, ઈરાનના સુપ્રીમ લીડરે ચેતવણી આપી છે કે જો તેહરાન પર એક પણ મિસાઈલ છોડવામાં આવશે, તો તેનો બદલો ભયાનક હશે.
૧૯ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ ના આ દિવસે વિશ્વ એક એવા વળાંક પર ઉભું છે જ્યાં એક ભૂલ વિનાશક યુદ્ધ નોતરી શકે છે. અમેરિકાના ફાઈટર જેટ્સની ગર્જના અને ઈરાનનો નો-ફ્લાય ઝોન સૂચવે છે કે આગામી ૪૮ કલાક સમગ્ર વિશ્વ માટે અત્યંત નિર્ણાયક છે.
