ઇઝરાયેલમાં રાજકીય ભૂકંપ: વિપક્ષની નવી ચાલ અને આરબ પક્ષોને સત્તાથી દૂર રાખવાની રણનીતિ
ઈઝરાયેલનું રાજકારણ હાલમાં ભારે ઉથલપાથલના તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. દેશના રાજકીય પરિદ્રશ્યમાં ઝડપી બદલાવ આવી રહ્યો છે ત્યારે વિરોધ પક્ષો એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરી રહ્યા છે. તાજેતરના રાજકીય ઘટનાક્રમ વચ્ચે, ઈઝરાયેલમાં ‘વડાપ્રધાનની સીધી ચૂંટણીના કાયદા’ (Direct Prime Minister Election Law) અને આરબ રાજકીય પક્ષોની ભૂમિકા અંગે તીવ્ર ચર્ચાઓ શરૂ થઈ છે. દેશની સંસદ—જેને ‘નેસેટ’ (Knesset) કહેવામાં આવે છે—તેમાં સત્તાનું સમીકરણ બદલાઈ રહ્યું હોવાથી, વિરોધ પક્ષોના ગઠબંધને એક નવી રણનીતિ પર કામ કરવાનું શરૂ કર્યું છે. આ ઘટનાક્રમે મધ્ય પૂર્વના આ રાષ્ટ્રના રાજકારણને વધુ રસપ્રદ બનાવી દીધું છે.
શું છે સમગ્ર રાજકીય વિવાદ?
ઇઝરાયેલમાં ચૂંટણી પરિણામો અને સરકાર રચવાની પ્રક્રિયા હંમેશાં જટિલ રહી છે. તાજેતરના ઘટનાક્રમમાં એવું સામે આવ્યું છે કે મુખ્ય પક્ષો અને વિપક્ષ વચ્ચે સરકાર બનાવવા માટે કશ્મકશ ચાલી રહી છે. આ પરિસ્થિતિમાં વિપક્ષ દ્વારા કેટલાક એવા પ્રસ્તાવો પર ચર્ચા ચાલી રહી છે જે દેશની ચૂંટણી પ્રથાને સીધી રીતે પ્રભાવિત કરી શકે છે.
વિશ્લેષકોના મતે, આરબ રાજકીય પક્ષો ઇઝરાયેલની સંસદીય વ્યવસ્થામાં ‘કિંગમેકર’ સાબિત થતા આવ્યા છે. કોઈપણ પક્ષને બહુમતી મેળવવા માટે આ પક્ષોના સમર્થનની જરૂરિયાત ઊભી થતી હોય છે. પરંતુ હવે ઇઝરાયેલના રાજકીય વર્તુળોમાં એવી ચર્ચાઓ જોર પકડી રહી છે કે આરબ પાર્ટીઓને સત્તાની મુખ્ય ધારાથી કેવી રીતે દૂર રાખી શકાય અથવા સરકારમાં તેમનો પ્રભાવ મર્યાદિત કરી શકાય. આ જ હેતુસર પ્રત્યક્ષ વડાપ્રધાન ચૂંટણી પદ્ધતિ જેવા કાયદાકીય ફેરફારો લાવવાની વાતો થઈ રહી છે, જેથી દેશમાં સીધી ચૂંટણી દ્વારા નેતાની પસંદગી થઈ શકે અને ગઠબંધન સરકારોની અસ્થિરતામાંથી મુક્તિ મળી શકે.
પ્રત્યક્ષ વડાપ્રધાન ચૂંટણી કાયદાની ચર્ચા પાછળનું કારણ
ઇઝરાયેલમાં ભૂતકાળમાં પણ પ્રત્યક્ષ વડાપ્રધાન પસંદગીનો પ્રયોગ થઈ ચૂક્યો છે, જોકે બાદમાં તેને રદ કરવામાં આવ્યો હતો. હવે ફરી એકવાર આ મુદ્દો ચર્ચામાં આવવાનું મુખ્ય કારણ એ છે કે વારંવાર તૂટતી સરકારો અને ગઠબંધનની મજબૂરીઓથી દેશની જનતા અને નેતાઓ પરેશાન છે. જો પ્રત્યક્ષ ચૂંટણી કાયદો અમલમાં આવે, તો દેશના નાગરિકો સાંસદોને ચૂંટવાની સાથે સીધા જ પોતાના વડાપ્રધાનની પસંદગી કરી શકશે.
આ કાયદાકીય ફેરફારથી નાના અથવા તો આરબ ક્ષેત્રીય પક્ષોનું મહત્વ ઘટી શકે છે, કારણ કે ત્યારે સરકાર બનાવવા માટે કોઈ એક પક્ષ કે સીધા ચૂંટાયેલા વડાપ્રધાન પાસે જનાદેશ સ્પષ્ટ રહેશે. વિપક્ષ અને શાસક પક્ષ બંને આ મુદ્દે પોતાની અનુકૂળતા મુજબ રણનીતિ ઘડી રહ્યા છે, કારણ કે આગામી ભવિષ્યમાં સત્તાની ચાવી કોના હાથમાં જશે તે આ કાયદાકીય દાવપેચ પર નિર્ભર હોઈ શકે છે.
આગામી રાજકીય ભવિષ્ય
હાલની પરિસ્થિતિ જોતાં એ સ્પષ્ટ છે કે ઇઝરાયેલનું રાજકારણ એક સંવેદનાત્મક તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. એક તરફ જ્યાં સુરક્ષા અને યુદ્ધના મોરચે દેશ પડકારોનો સામનો કરી રહ્યો છે, તો બીજી તરફ આંતરિક રાજકારણમાં સત્તા જાળવી રાખવા કે મેળવવા માટે કાયદાકીય દાવપેચ તેજ થઈ ગયા છે. આગામી દિવસોમાં આ કાયદાકીય પ્રસ્તાવો સંસદમાં કયું સ્વરૂપ ધારણ કરે છે અને આરબ પક્ષો તેની સામે શું પ્રતિક્રિયા આપે છે, તેના પર આખી દુનિયાની નજર ટકેલી છે.
આ વીડિયો દ્વારા ઇઝરાયેલમાં તાજેતરની ચૂંટણીઓ અને સરકાર રચવાની અસમંજસતા વિશે સચોટ માહિતી મળે છે.
