શું જોખમમાં છે તમારો મતાધિકાર? જયરામ રમેશે અમિત શાહની ‘3-D’ નીતિ પર ઉઠાવ્યા આકરા સવાલ.
ભારતના પાંચ રાજ્યો પશ્ચિમ બંગાળ, આસામ, તમિલનાડુ, કેરળ અને પુડુચેરીમાં વિધાનસભા ચૂંટણી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ જાહેર થયેલા એક્ઝિટ પોલ્સે રાજકીય તાપમાન વધારી દીધું છે. મોટાભાગના એક્ઝિટ પોલ્સમાં ભાજપ અને તેના ગઠબંધનનો વિજયી રથ આગળ વધતો બતાવવામાં આવ્યો છે, ત્યારે કોંગ્રેસના દિગ્ગજ નેતા અને રાજ્યસભાના સાંસદ જયરામ રમેશે આ આંકડાઓને ‘એક સુનિયોજિત કૌભાંડ’ ગણાવીને ખળભળાટ મચાવી દીધો છે.
એક્ઝિટ પોલ: અનુમાન કે ‘રૅકેટ’?
ગઈકાલે જાહેર થયેલા એક્ઝિટ પોલ્સમાં બંગાળ અને આસામમાં ભાજપની મજબૂત સ્થિતિ બતાવવામાં આવી છે. જયરામ રમેશે આ અંદાજોને સદંતર ફગાવી દેતા તેને માત્ર ‘રૅકેટ’ ગણાવ્યું છે. તેમનું માનવું છે કે એક્ઝિટ પોલના આંકડાઓ વાસ્તવિક જનમતને બદલે મનોવૈજ્ઞાનિક દબાણ ઊભું કરવા માટે જાહેર કરવામાં આવે છે. તેમણે આક્ષેપ કર્યો છે કે આ પ્રકારના અનુમાનો દ્વારા રોકાણકારો અને મતદારોના માનસ સાથે ચેડાં કરવામાં આવી રહ્યા છે.
ચૂંટણી પંચ પર પક્ષપાતનો ગંભીર આરોપ
જયરામ રમેશે માત્ર એક્ઝિટ પોલ જ નહીં, પરંતુ ભારતીય લોકશાહીની સર્વોચ્ચ સંસ્થા એવી ‘ચૂંટણી પંચ’ (ECI) પર પણ આકરા પ્રહારો કર્યા છે. તેમણે વર્તમાન મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારની કામગીરી પર સવાલ ઉઠાવતા કહ્યું કે, “ચૂંટણી પંચના ઈતિહાસમાં આ સૌથી પક્ષપાતી સમયગાળો છે. અમે માત્ર અન્ય રાજકીય પક્ષો સામે જ નહીં, પરંતુ ચૂંટણી પંચ સામે પણ ચૂંટણી લડી રહ્યા હતા.”
કોંગ્રેસ નેતાએ વધુમાં જણાવ્યું કે જ્ઞાનેશ કુમારનો કાર્યકાળ તેમના પુરોગામીઓ કરતા પણ વધુ વિવાદાસ્પદ રહ્યો છે. તેમણે સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવેલા મહાભિયોગ (Impeachment) પ્રસ્તાવનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર સામે નવ જેટલા ગંભીર આરોપો મૂકવામાં આવ્યા છે. જો આ પ્રસ્તાવ નકારી કાઢવામાં આવશે, તો પણ પક્ષ ફરીથી તેમને હટાવવા માટેની નોટિસ મોકલશે.
મતાધિકાર પર ખતરો અને અમિત શાહની નીતિ
જયરામ રમેશે કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહની “ડિટેક્ટ, ડિલીટ અને ડિપોર્ટ” (શોધો, હટાવો અને દેશનિકાલ કરો) નીતિ પર પણ આકરા સવાલ ઉઠાવ્યા છે. તેમણે આક્ષેપ કર્યો કે આ નીતિના નામે વાસ્તવિક ભારતીય નાગરિકોના નામ મતદાર યાદીમાંથી જાણીજોઈને કાઢી નાખવામાં આવી રહ્યા છે. તેમણે ઉદાહરણ આપતા કહ્યું કે ભારતના બંધારણના મુસદ્દાને કલાત્મક રૂપ આપનાર નંદલાલ બોઝના પરિવારના સભ્યોના નામ પણ મતદાર યાદીમાંથી ગાયબ છે, જે અત્યંત ચિંતાજનક બાબત છે.
તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે હવે સમય આવી ગયો છે કે ‘મતદાનના અધિકાર’ને માત્ર વૈધાનિક અધિકાર નહીં, પરંતુ ‘મૂળભૂત અધિકાર’ બનાવવામાં આવે. જો નાગરિકોના મતાધિકાર જ સુરક્ષિત નહીં હોય, તો લોકશાહીનું અસ્તિત્વ જોખમમાં આવી જશે.
શું થશે ૪ મેના રોજ?
જયરામ રમેશના આ આક્ષેપોએ ૪ મેના રોજ આવનારા સત્તાવાર પરિણામો પહેલા જ રાજકીય ગરમી વધારી દીધી છે. જો એક્ઝિટ પોલના આંકડા સાચા સાબિત થશે, તો વિપક્ષ માટે પંચ પરના આક્ષેપોને સાબિત કરવા મુશ્કેલ બનશે. પરંતુ જો પરિણામો એક્ઝિટ પોલથી વિપરીત આવશે, તો ચૂંટણી પંચ અને સર્વે એજન્સીઓની વિશ્વસનીયતા પર મોટું પ્રશ્નાર્થ ચિન્હ લાગશે. હાલમાં તો દિલ્હીથી લઈને બંગાળ સુધી સૌની નજર ૪ મેના ફેંસલા પર ટકેલી છે.
