મુંબઈના કલ્યાણમાં બકરીઈદ પર ભારે હોબાળો: નમાઝના વિરોધમાં શિવસેનાના બંને જૂથોએ કરી મહાઆરતી, કલ્યાણનો ઐતિહાસિક કિલ્લો બન્યો અખાડો
મહારાષ્ટ્રની આર્થિક રાજધાની મુંબઈને અડીને આવેલા કલ્યાણ વિસ્તારમાંથી એક ચિંતાજનક અને તણાવપૂર્ણ સમાચાર સામે આવ્યા છે. બકરીઈદ (ઈદ-ઉલ-અઝહા) ના પવિત્ર તહેવાર દરમિયાન કલ્યાણના ઐતિહાસિક અને સંવેદનશીલ ગણાતા ‘દુર્ગાડી કિલ્લા’ પરિસરમાં ભારે હોબાળો અને વિરોધ પ્રદર્શન જોવા મળ્યું હતું. કિલ્લા પર નમાઝ અદા કરવાના વિરોધમાં શિવસેનાના બંને જૂથો (ઉદ્ધવ ઠાકરે જૂથ અને એકનાથ શિંદે જૂથ) રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા. પ્રદર્શનકારીઓએ ત્યાં કિલ્લામાં પ્રવેશ માટે કલ્યાણના લાલ ચોકી વિસ્તારમાં ભારે સૂત્રોચ્ચાર કર્યા, ઘંટનાદ કર્યો અને મહાઆરતીનું આયોજન કર્યું, જેના કારણે સમગ્ર વિસ્તારમાં સાંપ્રદાયિક તણાવ વ્યાપી ગયો હતો. પરિસ્થિતિ વણસે નહીં તે માટે પોલીસ પ્રશાસને તુરંત એક્શનમાં આવીને ચુસ્ત પોલીસ બંદોબસ્ત ગોઠવી દીધો હતો અને એક ભાજપના નેતાની અટકાયત પણ કરી હતી.
શું છે સમગ્ર વિવાદ અને દુર્ગાડી કિલ્લાનો ઇતિહાસ?
આ વિવાદને સમજવા માટે કલ્યાણના ઐતિહાસિક દુર્ગાડી કિલ્લાની ભૌગોલિક અને સાંસ્કૃતિક સ્થિતિ સમજવી જરૂરી છે. આ કિલ્લા પરિસરમાં એક તરફ માં દુર્ગાનું પ્રાચીન અને પવિત્ર મંદિર આવેલું છે, જે હિન્દુ શ્રદ્ધાળુઓ માટે આસ્થાનું કેન્દ્ર છે. જ્યારે બીજી તરફ, એ જ પરિસરમાં નમાઝ અદા કરવા માટેની જગ્યા પણ આવેલી છે. દર વર્ષે ઈદની નમાઝ દરમિયાન સુરક્ષા અને વ્યવસ્થાના ભાગરૂપે પ્રશાસન દ્વારા મંદિરને થોડા સમય માટે બંધ રાખવામાં આવે છે, અને કિલ્લા તરફ જવાના રસ્તાઓ પર નમાઝ અદા કરવામાં આવે છે.
ચાલુ વર્ષે પણ પરંપરા મુજબ જ્યારે બકરીઈદની નમાઝ ચાલી રહી હતી, ત્યારે અંદાજે 30 મિનિટ માટે માં દુર્ગાનું મંદિર ભક્તો માટે બંધ રાખવામાં આવ્યું હતું. હિન્દુ સંગઠનો અને શિવસેનાના નેતાઓનો વિરોધ એ જ વાત પર હતો કે ઈદના કારણે હિન્દુઓના મંદિરને શા માટે બંધ કરવામાં આવે? તેઓ માંગ કરી રહ્યા હતા કે તહેવાર ગમે તે હોય, હિન્દુ ભક્તોને મંદિરમાં જતા રોકવા જોઈએ નહીં.
શિવસેનાના બંને જૂથોનો આક્રમક મિજાજ અને મહાઆરતી
આ મુદ્દે રાજકારણ અને વિરોધ પ્રદર્શન ત્યારે ગરમાયું જ્યારે કિલ્લા પરિસરમાં પ્રવેશ કરવાની માંગ સાથે શિવસેના (ઉદ્ધવ ઠાકરે જૂથ – ઉદ્ધવ બાળાસાહેબ ઠાકરે) ના કાર્યકરો અત્યંત આક્રમક મૂડમાં જોવા મળ્યા. કલ્યાણના લાલ ચોકી વિસ્તારમાં ઠાકરે જૂથના વરિષ્ઠ ઉપનેતા વિજય સાલ્વીની આગેવાની હેઠળ સેંકડો શિવ સૈનિકો રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા.
બીજી તરફ, મુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદેના જૂથના કાર્યકરો પણ આ વિરોધ પ્રદર્શનમાં જોડાયા હતા. સામાન્ય રીતે રાજકીય રીતે સામસામે લડતા શિવસેનાના આ બંને જૂથો હિન્દુત્વ અને મંદિરના મુદ્દે એકસાથે વિરોધ કરતા જોવા મળ્યા હતા. પ્રદર્શનકારીઓના હાથમાં ભગવા ઝંડા અને મોટા-મોટા ઘંટ (બેલ) હતા. તેમણે રસ્તા પર જ બેસીને જોરશોરથી ઘંટનાદ શરૂ કર્યો અને માં દુર્ગાની મહાઆરતી કરી હતી. વાતાવરણ “જય શ્રી રામ” અને “હર હર મહાદેવ” ના નારાઓથી ગુંજી ઉઠ્યું હતું.
ઠાકરે જૂથના નેતા વિજય સાલ્વીના પ્રશાસન પર પ્રહારો
વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન મીડિયા સાથે વાતચીત કરતા ઠાકરે જૂથના નેતા વિજય સાલ્વીએ આ સંવેદનશીલ મુદ્દે રાજ્ય સરકાર અને સ્થાનિક પ્રશાસનને આડે હાથ લીધા હતા. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે, “આ હિન્દુત્વવાદી સરકાર હોવાનો દાવો કરનારી સરકારના રાજમાં હિન્દુઓને પોતાના જ મંદિરમાં જતા રોકવામાં આવી રહ્યા છે, જે ક્યારેય સહન કરી શકાય નહીં.” તેમણે મુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદે અને સ્થાનિક પોલીસ તંત્ર પર પક્ષપાતી વલણ અપનાવવાનો અને હિન્દુઓની ભાવનાઓ દુભાવવાનો ગંભીર આરોપ લગાવ્યો હતો. સાલ્વીએ ચેતવણી આપી હતી કે જો ભવિષ્યમાં આવી પરંપરાઓ બદલવામાં નહીં આવે તો આનાથી પણ ઉગ્ર આંદોલન કરવામાં આવશે.
ભાજપના નેતાની ઘરબિહારી અટકાયત (હાઉસ અરેસ્ટ)
આ સમગ્ર હંગામા અને તણાવની વચ્ચે ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) ના સ્થાનિક નગરસેવક મહેશ પાટીલે પણ પ્રશાસનને ખુલ્લી ચેતવણી આપી હતી. મહેશ પાટીલે સોશિયલ મીડિયા અને નિવેદનો દ્વારા જાહેરાત કરી હતી કે રસ્તાઓ પર નમાઝ પઢવાનું તાત્કાલિક બંધ કરાવવું જોઈએ અને હિન્દુઓને કિલ્લામાં આવેલા મંદિરમાં મુક્તપણે પ્રવેશ મળવો જોઈએ. તેમણે પ્રશાસનને અલ્ટીમેટમ આપ્યું હતું કે જો હિન્દુ શ્રદ્ધાળુઓને મંદિરમાં પ્રવેશવા દેવામાં નહીં આવે, તો ભાજપના કાર્યકરો કિલ્લાની અંદર જઈને હનુમાન ચાલીસા અને દુર્ગા સ્તોત્રના પાઠ કરશે.
મહેશ પાટીલની આ ચેતવણી બાદ કલ્યાણમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ વધુ બગડે તેવી આશંકા હતી. આથી, પોલીસે અગમચેતીના પગલા રૂપે નમાઝ શરૂ થાય તે પહેલા જ ભાજપના નગરસેવક મહેશ પાટીલની તેમના ઘરેથી જ અટકાયત (ડિટેઈન) કરી લીધી હતી, જેથી તેઓ કિલ્લા સુધી પહોંચી ન શકે.
પોલીસ પ્રશાસનની કડક કાર્યવાહી અને ચુસ્ત બંદોબસ્ત
કલ્યાણની સંવેદનશીલતાને જોતા મુંબઈ પોલીસ અને કલ્યાણ ડોમ્બિવલી વિસ્તારના વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારીઓ ઘટનાસ્થળે દોડી આવ્યા હતા. દુર્ગાડી કિલ્લા તરફ જતા તમામ રસ્તાઓ પર બેરિકેડ્સ લગાવી દેવામાં આવ્યા હતા. કોઈપણ અજાણ્યા કે શંકાસ્પદ વ્યક્તિને કિલ્લા પરિસરમાં પ્રવેશવા દેવામાં આવતો ન હતો.
પોલીસે હંગામો કરી રહેલા શિવસેનાના કાર્યકરોને સમજાવવાના પ્રયાસો કર્યા હતા અને લાલ ચોકી વિસ્તારથી આગળ વધતા અટકાવ્યા હતા. કલ્યાણમાં વધારાની પોલીસ ફોર્સ, રાઈટ કંટ્રોલ પોલીસ (RCP) અને રાજ્ય અનામત પોલીસ દળ (SRPF) ની ટુકડીઓ તૈનાત કરી દેવામાં આવી છે. સોશિયલ મીડિયા પર પણ અફવાઓ ન ફેલાય તે માટે સાયબર સેલ દ્વારા કડક નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
શાંતિ જાળવવા પ્રશાસનની અપીલ
જો કે, ભારે હોબાળા અને વિરોધ પ્રદર્શન વચ્ચે પણ મુસ્લિમ સમાજના લોકોએ શાંતિપૂર્વક પોતાની નમાઝ પૂર્ણ કરી હતી અને કિલ્લામાંથી બહાર આવ્યા હતા. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, હાલમાં પરિસ્થિતિ નિયંત્રણ હેઠળ છે, પરંતુ તણાવ હજુ પણ યથાવત છે. પ્રશાસન અને શાંતિ સમિતિના સભ્યો દ્વારા બંને પક્ષોના વરિષ્ઠ નેતાઓ સાથે બેઠક કરીને શાંતિ અને ભાઈચારો જાળવી રાખવા અપીલ કરવામાં આવી રહી છે, જેથી મુંબઈ અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં તહેવારોની ખુશીઓમાં કોઈ વિઘ્ન ન આવે.
