“ચાંદીમાં ભયંકર કડાકો”: એક જ દિવસમાં ₹૧૪,૮૯૧નો ઘટાડો, જાણો શું છે આ ઐતિહાસિક પતનનું કારણ.
ભારતીય કોમોડિટી બજાર માટે આજનો દિવસ અમંગળ સાબિત થયો છે. ૧૯ માર્ચ (ગુરુવારે) ચાંદીના વાયદાના ભાવમાં એવો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે જેની કલ્પના ભાગ્યે જ કોઈએ કરી હશે. મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર ચાંદીની કિંમત પ્રતિ કિલોગ્રામ ₹૧૪,૮૯૧ અથવા ૬ ટકા જેટલી તૂટી ગઈ છે. આ કડાકા બાદ ચાંદી હવે પ્રતિ કિલોગ્રામ ₹૨,૩૩,૩૦૩ ના સ્તરે પહોંચી ગઈ છે.
બજારમાં અસ્થિરતાનો માહોલ
આજના ટ્રેડિંગ સત્રની શરૂઆતથી જ ચાંદી પર વેચાણનું દબાણ જોવા મળ્યું હતું. સિલ્વર મે ફ્યૂચર્સ ₹૨,૪૫,૦૦૦ પર ખુલ્યા હતા, જે અગાઉના બંધ ભાવ ₹૨,૪૮,૧૯૪ કરતા નોંધપાત્ર નીચા હતા. દિવસ દરમિયાન બજારે રિકવરીનો પ્રયાસ કર્યો અને ચાંદી ₹૨,૪૫,૬૭૪ ની ઉંચી સપાટીએ પહોંચી હતી, પરંતુ વૈશ્વિક નકારાત્મક સંકેતોને કારણે તે ટકી શકી નહીં અને અંતે ₹૨,૩૩,૩૦૮ ની નીચી સપાટીએ પટકાઈ હતી.
કેમ તૂટી ચાંદી? – મુખ્ય કારણો
૧૯ માર્ચના આ ઐતિહાસિક ઘટાડા પાછળ મુખ્યત્વે ત્રણ મોટા કારણો જવાબદાર ગણવામાં આવે છે:
૧. યુએસ ફેડરલ રિઝર્વનું કડક વલણ: અમેરિકી ફેડરલ રિઝર્વે વ્યાજ દરો યથાવત રાખ્યા છે પરંતુ ફુગાવા (મોંઘવારી) અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. ફેડે સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યા છે કે નજીકના ભવિષ્યમાં વ્યાજ દરોમાં ઘટાડો થવાની સંભાવના ઘણી ઓછી છે. જ્યારે વ્યાજ દરો ઊંચા રહે છે, ત્યારે રોકાણકારો ચાંદી જેવી બિન-વ્યાજ આપતી ધાતુઓમાંથી નાણાં ખેંચી લે છે.
૨. ક્રૂડ ઓઈલનો ભડકો: આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ તેલના ભાવ $૧૧૩ પ્રતિ બેરલ ને પાર કરી ગયા છે. મધ્ય પૂર્વમાં ઉર્જા માળખા પર થયેલા હુમલાઓએ મોંઘવારી વધવાની ભીતિ જન્માવી છે. ઈરાન દ્વારા કતાર સ્થિત LNG નિકાસ પ્લાન્ટ પર કરવામાં આવેલા મિસાઈલ હુમલા બાદ વિશ્વભરમાં ઉર્જા સંકટ ઘેરું બન્યું છે, જેની નકારાત્મક અસર બુલિયન માર્કેટ પર પડી છે.
૩. મજબૂત યુએસ ડોલર: યુએસ ડોલરની મજબૂતીને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે ચાંદીની ‘સેફ હેવન’ તરીકેની માંગ નબળી પડી છે. જ્યારે ડોલર મજબૂત થાય છે, ત્યારે અન્ય કરન્સી ધરાવતા લોકો માટે ચાંદી ખરીદવી મોંઘી બને છે.
નિષ્ણાતો શું કહે છે?
ઇન્ડસઇન્ડ સિક્યોરિટીઝના સિનિયર રિસર્ચ વિશ્લેષક જીગર ત્રિવેદી જણાવે છે કે, “ચાંદી હાલમાં $૭૫ પ્રતિ ઔંસની આસપાસ ટ્રેડ કરી રહી છે. ફેડરલ રિઝર્વના હોકી (કડક) સંકેતો અને કાચા તેલના વધતા ભાવનો બેવડો માર ચાંદી પર પડ્યો છે.” બીજી તરફ, ઓગમોન્ટના સંશોધન વડા રેનિશા ચૈનાની મુજબ, મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધની સ્થિતિ હોવા છતાં ડોલરની મજબૂતી ચાંદીને આગળ વધતા રોકી રહી છે.
રોકાણકારો માટે હવે શું?
ચાંદીમાં સતત સાતમા સત્રમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. નિષ્ણાતો માને છે કે જ્યાં સુધી ફુગાવો અંકુશમાં આવવાના સ્પષ્ટ સંકેતો નહીં મળે અને મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ નહીં સ્થપાય, ત્યાં સુધી કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં આવી જ અસ્થિરતા જોવા મળી શકે છે.
૧૯ માર્ચ, ૨૦૨૬ના આ કડાકાએ સાબિત કર્યું છે કે વૈશ્વિક રાજકારણ અને ઉર્જા સંકટની સીધી અસર સામાન્ય રોકાણકારના ખિસ્સા પર પડે છે. ચાંદીની આ ઘટતી ચમક આગામી દિવસોમાં ઘરેણાંના બજાર પર કેવી અસર કરશે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.
