આ રવિવારે ઘરે જ બનાવો રેસ્ટોરન્ટ સ્ટાઈલ ‘જેકફ્રૂટ બિરયાની’
જો તમે શાકાહારી છો અને અવારનવાર તમારા નોન-વેજ ખાનારા મિત્રોને બિરયાનીની મજા લેતા જોઈને થોડું ‘મિસ’ અનુભવો છો, તો આ રેસીપી ખાસ તમારા માટે જ છે. અવારનવાર કહેવામાં આવે છે કે બિરયાનીનો અસલી સ્વાદ માત્ર મીટમાં જ હોય છે, પણ શું તમે ક્યારેય ‘જેકફ્રૂટ (ફણસ) બિરયાની’ ટ્રાય કરી છે?
આને શાકાહારીઓનું “મટન” અથવા “વેજ મટન” પણ કહેવામાં આવે છે. કાચું ફણસ જ્યારે મસાલા સાથે ધીમી આંચ પર ચઢે છે, ત્યારે તેનું ટેક્સચર અને સ્વાદ બિલકુલ તેવો જ લાજવાબ થઈ જાય છે જેવો કોઈ શાહી નોન-વેજ ડિશનો હોય છે. આજે આપણે વાત કરીશું કે કેવી રીતે તમે તમારા રસોડામાં રેસ્ટોરન્ટ જેવી સુગંધિત અને સ્વાદિષ્ટ જેકફ્રૂટ બિરયાની બનાવી શકો છો.
જેકફ્રૂટ બિરયાની કેમ આટલી ખાસ છે?
જેકફ્રૂટ બિરયાનીની સૌથી મોટી ખાસિયત તેનું ટેક્સચર છે. કાચા ફણસના રેસા ચઢ્યા પછી ખૂબ જ નરમ થઈ જાય છે અને મસાલાને પોતાની અંદર પૂરેપૂરા સોષી લે છે. જ્યારે તેને લાંબા દાણાવાળા બાસમતી ચોખા, તાજા ફુદીના અને શેકેલી ડુંગળી (બિરિસ્તા) સાથે ‘દમ’ આપવામાં આવે છે, ત્યારે તેની સુગંધ આખા ઘરમાં મહેકી ઉઠે છે. આ કોઈ પણ ખાસ પ્રસંગ, જેમ કે જન્મદિવસ કે રવિવારના લંચ માટે એક પર્ફેક્ટ ડિશ છે.
જરૂરી સામગ્રી (Ingredients List)
બજારમાંથી સામાન લાવતા પહેલા એકવાર તમારું રસોડું ચેક કરી લો, તમારે આ વસ્તુઓની જરૂર પડશે:
-
મુખ્ય સામગ્રી: 2 કપ બાસમતી ચોખા (સારી ક્વોલિટીના), 250 ગ્રામ કાચું ફણસ (મધ્યમ ટુકડામાં કાપેલું).
-
શાકભાજી: 2 મોટી ડુંગળી (લાંબી પાતળી કાપેલી), 2 ટામેટાં (ઝીણા સમારેલાં), 2-3 લીલાં મરચાં.
-
મસાલા અને પેસ્ટ: 1 ચમચી આદુ-લસણની પેસ્ટ, 1/2 ચમચી હળદર, 1 ચમચી લાલ મરચું પાવડર, 1 મોટી ચમચી બિરયાની મસાલો.
-
આખા મસાલા: 2 તમાલપત્ર, 2-3 લવિંગ, 1 તજની લાકડી, 1 મોટી એલચી.
-
અન્ય: 1/2 કપ તાજું દહીં (ફેંટેલું), મીઠું સ્વાદ મુજબ, તેલ અથવા દેશી ઘી, મુઠ્ઠીભર લીલા ધાણા અને તાજો ફુદીનો.
બનાવવાની રીત: સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ગાઇડ (Method)
બિરયાની બનાવવી એ એક કળા છે, અને જો તમે આ સ્ટેપ્સ ફોલો કરશો, તો તમારી બિરયાની એકદમ ખીલેલી બનશે:
સ્ટેપ 1: ચોખાની તૈયારી
સૌ પ્રથમ બાસમતી ચોખાને સાફ કરીને ઓછામાં ઓછી 20-30 મિનિટ માટે પાણીમાં પલાળી રાખો. હવે એક મોટા વાસણમાં પાણી ઉકાળો, તેમાં થોડું મીઠું, એક તમાલપત્ર અને એક લવિંગ નાખો. જ્યારે પાણી ઉકળવા લાગે ત્યારે ચોખા નાખો. યાદ રાખજો, ચોખાને પૂરેપૂરા ચઢવા દેવાના નથી, માત્ર 70–80% સુધી જ ઉકાળો. ત્યારબાદ પાણી નિતારીને ચોખાને ફેલાવી દો.
સ્ટેપ 2: ફણસને તૈયાર કરવું
ફણસના ટુકડાને થોડું મીઠું અને ચપટી હળદર નાખીને કુકરમાં 2 સીટી વાગે ત્યાં સુધી બાફી લો. આનાથી ફણસ અંદરથી નરમ થઈ જશે અને મસાલાને સરળતાથી સોષી લેશે. (પ્રો ટિપ: ફણસ કાપતી વખતે હાથ પર થોડું તેલ જરૂર લગાવો જેથી તેની ચીકાશ ન લાગે).
સ્ટેપ 3: મસાલેદાર ગ્રેવી તૈયાર કરો
એક કડાઈ કે જાડા તળિયાવાળા વાસણમાં ઘી અથવા તેલ ગરમ કરો. તેમાં આખા મસાલા (તમાલપત્ર, લવિંગ, તજ) નાખો. હવે ડુંગળી નાખો અને તેને ત્યાં સુધી સાંતળો જ્યાં સુધી તે સોનેરી બદામી (Golden Brown) ન થઈ જાય. થોડી શેકેલી ડુંગળી ગાર્નિશિંગ માટે અલગ કાઢી લો. હવે આદુ-લસણની પેસ્ટ અને લીલાં મરચાં નાખી સાંતળો, પછી ટામેટાં નાખીને તેને ગળે ત્યાં સુધી ચઢવા દો.
સ્ટેપ 4: દહીં અને ફણસનું મિશ્રણ
જ્યારે મસાલો તેલ છોડવા લાગે, ત્યારે તેમાં હળદર, લાલ મરચું અને બિરયાની મસાલો નાખો. હવે આંચ ધીમી કરો અને ફેંટેલું દહીં નાખો. દહીંને સતત હલાવતા રહો જેથી તે ફાટી ન જાય. હવે બાફેલું ફણસ તેમાં ઉમેરો અને 5-7 મિનિટ સુધી ધીમી આંચ પર સાંતળો જેથી મસાલો ફણસની અંદર સુધી પહોંચી જાય.
સ્ટેપ 5: લેયરિંગ અને દમ આપવો (The Final Touch)
હવે એક ઊંડા વાસણમાં સૌથી નીચે તૈયાર કરેલો ફણસ મસાલો નાખો. તેની ઉપર બાફેલા ચોખાનું એક જાડું પડ બિછાવો. ચોખાની ઉપર સમારેલા ધાણા, ફુદીનો અને પેલી શેકેલી ડુંગળી નાખો જે તમે પહેલા કાઢી હતી. તમે ઈચ્છો તો થોડું કેસરવાળું દૂધ પણ ઉપરથી નાખી શકો છો.
વાસણને ઢાંકણથી બરાબર બંધ કરી દો (કિનારીઓ પર લોટ લગાવી શકો છો જેથી વરાળ બહાર ન નીકળે). આને બિલકુલ ધીમી આંચ પર 10-15 મિનિટ સુધી ‘દમ’ પર ચઢવા દો.
પીરસવાની રીત
જ્યારે તમે ઢાંકણ ખોલશો, ત્યારે તેની સુગંધ જ કહી દેશે કે બિરયાની કેટલી લાજવાબ બની છે. તેને હળવા હાથે મિક્સ કરો જેથી ચોખાના દાણા તૂટે નહીં. જેકફ્રૂટ બિરયાનીને ઠંડા બુંદી રાયતા અથવા મરચાના સાલન અને વિનેગરવાળી ડુંગળી સાથે ગરમાગરમ પીરસો.
જેકફ્રૂટ બિરયાની માત્ર એક ભોજન નથી, પણ સ્વાદનો એક અનુભવ છે. આ તે લોકો માટે શ્રેષ્ઠ છે જે કંઈક અલગ અને શાહી ટ્રાય કરવા માંગે છે. તો આ વીકેન્ડ પર, બહારથી ઓર્ડર કરવાને બદલે પોતાના હાથે આ ‘વેજ મટન બિરયાની’ બનાવો અને પરિવાર સાથે મજા લો.
