તીખું અને ચટપટું લાલ મરચાનું અથાણું હવે ઘરે બનાવવું છે સાવ સરળ, જાણો સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રેસીપી
ભારતીય જમવાની થાળી ત્યાં સુધી અધૂરી ગણાય છે જ્યાં સુધી તેના ખૂણામાં થોડું ચટપટું અથાણું ન હોય. દાળ-ભાત હોય કે પરોઠા, અથાણાનો એક ટુકડો સાદા જમણમાં પણ જીવ પૂરી દે છે. શિયાળાની ઋતુ આવતા જ બજારમાં મોટા લાલ મરચાંની બહાર આવી જાય છે. ‘લાલ મરચાનું ભરેલું અથાણું’ બનાવવા માટે આ શ્રેષ્ઠ સમય છે.
જો તમે પણ બજારના પ્રિઝર્વેટિવ્સવાળા અથાણાં ખાઈને કંટાળી ગયા હોવ, તો આ વખતે ઘરે શુદ્ધ મસાલા સાથે આ અથાણું ટ્રાય કરો. તેની સુગંધ અને તીખાશ તમારી ભૂખ વધારી દેશે. ચાલો જાણીએ સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રેસીપી.
તૈયારી માટે જરૂરી સામગ્રી
અથાણું બનાવવા માટે સૌથી મહત્વનું છે મસાલાનું સાચું પ્રમાણ. 500 ગ્રામ લાલ મરચાં મુજબ તમારે આ વસ્તુઓની જરૂર પડશે:
-
મુખ્ય સામગ્રી: 500 ગ્રામ તાજા મોટા લાલ મરચાં.
-
મસાલા:
-
પીળી રાયના કુરિયા (પાવડર): 1 નાની કટકી
-
ધાણા પાવડર (શેકેલો અને અધકચરો પીસેલો): 1 વાટકી
-
વરિયાળી (અધકચરી પીસેલી): 1 મોટી ચમચી
-
જીરું પાવડર (શેકેલું): ½ વાટકી
-
લાલ મરચું પાવડર (તીખાશ માટે): ½ વાટકી
-
હળદર પાવડર: ½ વાટકી
-
આમચૂર પાવડર (ખટાશ માટે): 100 ગ્રામ
-
હીંગ: 1 નાની ચમચી
-
અજમો અને કલોંજી (મંગરેલા): 1 મોટી ચમચી
-
-
પંચફોરન મસાલો: 1 વાટકી (વરિયાળી, મેથી, રાય, કલોંજી અને જીરુંનું મિશ્રણ, શેકેલું અને અધકચરો પીસેલો).
-
તેલ અને મીઠું: 1 મોટી વાટકી શુદ્ધ સરસવનું તેલ અને સ્વાદ મુજબ મીઠું (અથાણામાં મીઠું થોડું ચડિયાતું હોય તો સારું લાગે છે).
અથાણું બનાવવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત
પહેલું સ્ટેપ: મરચાંની સફાઈ અને સુકવણી
અથાણું બગડવાનું સૌથી મોટું કારણ ભેજ છે. સૌથી પહેલા લાલ મરચાંને બરાબર ધોઈ લો. હવે એક કોરા સુતરાઉ કપડાથી દરેક મરચાંને લૂછી લો. તેને અડધા થી એક કલાક માટે તડકામાં અથવા પંખાની નીચે ફેલાવી દો જેથી તેની ઉપરની સપાટીનું બધું પાણી સુકાઈ જાય.

જ્યારે મરચાં પૂરેપૂરા સુકાઈ જાય, ત્યારે તેની ઉપરની ડીંટડી કાઢી નાખો. હવે મરચાંની વચ્ચે એક લાંબો ચીરો પાડો. ચમચીની મદદથી અથવા ચપ્પુની અણીથી મરચાંની અંદરના બીજ અને ગર્ભ કાઢી લો. ધ્યાન રહે કે મરચું ફાટી ન જાય. આ બીજને ફેંકશો નહીં, તેને આપણે મસાલામાં ભેળવીશું.
ત્રીજું સ્ટેપ: મસાલાનું મિશ્રણ તૈયાર કરવું
એક મોટા વાસણમાં પીળી રાય, ધાણા પાવડર, હળદર, જીરું પાવડર, લાલ મરચું પાવડર, પંચફોરન, હીંગ, આમચૂર, અજમો અને કલોંજી નાખો. આ સૂકા મસાલાને બરાબર મિક્સ કરી લો. હવે તેમાં મરચાંમાંથી કાઢેલા બીજને અધકચરા પીસીને ઉમેરી દો.
ચોથું સ્ટેપ: તેલ અને મસાલાનું મિશ્રણ
હવે આ મસાલામાં સ્વાદ મુજબ મીઠું નાખો. મસાલાને થોડો ભીનો અને ભરવા લાયક બનાવવા માટે તેમાં અડધી વાટકી સરસવનું તેલ નાખો. તેને હાથથી બરાબર મિક્સ કરો જેથી મસાલો થોડો નરમ થઈ જાય. આનાથી મરચાં ભરવા સરળ રહેશે.
પાંચમું સ્ટેપ: મરચાં ભરવા (Filling)
હવે એક-એક મરચું લો અને તૈયાર મસાલાને મરચાંની અંદર દબાવી-દબાવીને ભરો. ધ્યાન રાખો કે ખૂણા સુધી મસાલો પહોંચી જાય. મસાલો ઉપર સુધી સારી રીતે ભરેલો હોવો જોઈએ જેથી અથાણું લાંબો સમય સુધી ચાલે.
છઠ્ઠું સ્ટેપ: સ્ટોર કરવું અને તડકો બતાવવો
હવે એક કાચની અથવા ચીનાઈ માટીની સાફ અને કોરી બરણી લો. બાકી વધેલું સરસવનું તેલ થોડું ગરમ કરીને ઠંડું કરી લો. દરેક ભરેલા મરચાંને તેલમાં ડુબાડીને બરણીમાં મુકતા જાવ. ઉપરથી વધેલું તેલ પણ રેડી દો.
અથાણાને લાંબો સમય ચલાવવા માટે ‘પ્રો-ટિપ્સ’
-
તડકો બતાવવો જરૂરી છે: બરણીના મોઢા પર એક પાતળું સુતરાઉ કપડું બાંધો અને તેને ઓછામાં ઓછું એક અઠવાડિયા સુધી દરરોજ 4-5 કલાક તડકામાં રાખો. તડકાથી મસાલા ચડે છે અને તેલની કાચી સુગંધ દૂર થાય છે.
-
કાચની બરણી: હંમેશા અથાણું કાચની અથવા ચીનાઈ માટીના વાસણમાં જ રાખો. પ્લાસ્ટિકની બરણીમાં અથાણું જલ્દી બગડી શકે છે.
-
તેલનું પ્રમાણ: જો તમે અથાણાને આખું વર્ષ રાખવા માંગતા હોવ, તો ખાતરી કરો કે મરચાં તેલમાં ડૂબેલા રહે. તેલ કુદરતી પ્રિઝર્વેટિવ તરીકે કામ કરે છે.
-
ભીના હાથ ટાળો: અથાણું કાઢતી વખતે હંમેશા કોરી ચમચીનો જ ઉપયોગ કરો. પાણીનું એક ટીપું પણ આખા અથાણાને બગડી શકે છે.
એક અઠવાડિયાના તડકા પછી તમારું તીખું અને ચટપટું લાલ મરચાનું અથાણું તૈયાર છે. તેને તમે ગરમા-ગરમ પરોઠા, મઠરી કે ખીચડી સાથે પીરસો. વિશ્વાસ રાખો, ઘરે બનાવેલા આ અથાણાની સુગંધથી જ આખા પરિવારની ભૂખ વધી જશે.
