બિલ ગેટ્સની મુશ્કેલીઓ વધી? શું એપસ્ટાઈન કનેક્શનને કારણે વોરેન બફેટે અટકાવ્યું કરોડોનું દાન?
વિશ્વના સૌથી મોટા પરોપકારીઓમાં ગણાતા અને અબજોપતિ રોકાણકાર વોરેન બફેટના એક નિર્ણયે હાલમાં દુનિયાભરમાં ચર્ચા જગાવી છે. વર્ષ 2006 થી વોરેન બફેટ દર વર્ષે બિલ અને મેલિન્ડા ગેટ્સ ફાઉન્ડેશનને મોટી રકમનું દાન આપતા આવ્યા છે, પરંતુ આ વર્ષે તેમાં બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલના અહેવાલ મુજબ, બફેટે તેમનું વાર્ષિક મધ્યવર્તી દાન હાલ પૂરતું અટકાવી દીધું છે અને એવી શક્યતા છે કે તેઓ આ વર્ષના અંતમાં થેંક્સગિવિંગ લેટર સુધી દાન આપવાનું મુલતવી રાખે. આ વિલંબ પાછળનું મુખ્ય કારણ ગેટ્સ ફાઉન્ડેશનના સ્વર્ગસ્થ દોષિત સેક્સ અપરાધી જેફ્રી એપસ્ટાઈન સાથેના ભૂતકાળના કથિત સંબંધો છે.
દાનનો લાંબો ઈતિહાસ અને હાલની સ્થિતિ
વોરેન બફેટનું ગેટ્સ ફાઉન્ડેશન સાથેનું જોડાણ લગભગ બે દાયકા જૂનું છે. વર્ષ 2006 માં, તેમણે ફાઉન્ડેશનને 5,00,000 બર્કશાયર શેર આપ્યા હતા, જેની તે સમયે કિંમત 1.5 અબજ ડોલર હતી. જર્નલના જણાવ્યા અનુસાર, વર્ષો દરમિયાન તેમણે કુલ 48 અબજ ડોલરનું યોગદાન આપ્યું છે. ગત જૂન મહિનામાં બફેટે અત્યાર સુધીનું તેમનું સૌથી મોટું દાન 6 અબજ ડોલરના બર્કશાયર શેર સ્વરૂપે આપ્યું હતું, જે પાંચ અલગ-અલગ ચેરિટીમાં વહેંચાયું હતું, જેમાં મોટો હિસ્સો ગેટ્સ ફાઉન્ડેશનને મળ્યો હતો. હાલમાં ફોર્બ્સ અનુસાર, બફેટની નેટવર્થ 146.7 અબજ ડોલર હોવાનો અંદાજ છે અને તેઓ વિશ્વના દસમા સૌથી અમીર વ્યક્તિ છે.
એપસ્ટાઈન સાથેના સંબંધોની તપાસ
અહેવાલો અનુસાર, વોરેન બફેટ અને તેમના સહાયકો ફાઉન્ડેશનના નેતૃત્વ સાથે સંપર્કમાં છે જેથી એપસ્ટાઈન સાથેના જોડાણ વિશે વધુ માહિતી મેળવી શકાય. માર્ચ મહિનામાં બફેટે એપસ્ટાઈન ફાઈલો જાહેર થયા પછી તેમણે બિલ ગેટ્સ સાથે વાત કરી નથી. નોંધનીય છે કે બિલ ગેટ્સ પર કોઈ પણ પ્રકારનો ગુનો કરવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો નથી.
ગેટ્સ ફાઉન્ડેશનનું સ્પષ્ટીકરણ
આ વર્ષની શરૂઆતમાં ન્યાય વિભાગ દ્વારા એપસ્ટાઈન સંબંધિત દસ્તાવેજો જાહેર થયા બાદ ફાઉન્ડેશને એક નિવેદન બહાર પાડ્યું હતું. તેમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે, “એપસ્ટાઈને વૈશ્વિક સ્વાસ્થ્ય અને વિકાસ માટે નોંધપાત્ર સંસાધનો એકત્રિત કરવાના દાવા કર્યા હતા, જેના આધારે ફાઉન્ડેશનના થોડા કર્મચારીઓએ સંભવિત ભંડોળ મેળવવા માટે તેની સાથે સંપર્ક કર્યો હતો”. ફાઉન્ડેશને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેમણે એપસ્ટાઈન સાથે કોઈ સહયોગ સાધ્યો ન હતો અને કોઈ ફંડ પણ બનાવ્યું ન હતું. એપસ્ટાઈનને ફાઉન્ડેશન દ્વારા કોઈ નાણાકીય ચૂકવણી કરવામાં આવી ન હતી કે તેઓ ક્યારેય ફાઉન્ડેશનના કર્મચારી પણ ન હતા.
એપ્રિલમાં ફાઉન્ડેશને એપસ્ટાઈન સાથેના તેના ભૂતકાળના જોડાણોનું મૂલ્યાંકન કરવા અને નવી ભાગીદારી માટેની નીતિઓની તપાસ કરવા માટે એક બાહ્ય સમીક્ષા (External Review) શરૂ કરી છે. આ સમીક્ષા ફાઉન્ડેશનના CEO માર્ક સુઝમેન દ્વારા ગેટ્સ અને ગવર્નિંગ બોર્ડના સહયોગથી માર્ચમાં શરૂ કરવામાં આવી હતી, જોકે તેની પૂર્ણતા માટે કોઈ સમયમર્યાદા આપવામાં આવી નથી.
બિલ ગેટ્સની જુબાની અને પસ્તાવો
આ મહિનાની શરૂઆતમાં, બિલ ગેટ્સે હાઉસ ઓવરસાઈટ કમિટી સમક્ષ જેફ્રી એપસ્ટાઈન સાથેના તેમના સંબંધો અંગે બંધ દરવાજે જુબાની આપી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે, “મેં ક્યારેય એપસ્ટાઈનને કોઈ ગુનાહિત પ્રવૃત્તિ કરતા જોયા નથી કે તે અંગે કોઈ સંકેત મળ્યો નથી”. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, “એપસ્ટાઈન સાથેના જોડાણને કારણે તેમને વિશ્વસનીયતા મળી તે માટે હું અત્યંત દિલગીર છું અને મારે એપસ્ટાઈનને પહેલીવાર મળવું જોઈતું ન હતું”.
ગેટ્સે તેમના ભૂતપૂર્વ પત્ની મેલિન્ડા ફ્રેન્ચ ગેટ્સ સાથેના લગ્ન દરમિયાન બે સંબંધો હોવાનું પણ સ્વીકાર્યું છે અને તે સંબંધો વિશે એપસ્ટાઈનને જાણ હતી તેમ જણાવ્યું હતું. આ તમામ ઘટનાક્રમ વચ્ચે વોરેન બફેટનું આ પગલું તેમની પરોપકારી પ્રવૃત્તિઓમાં પારદર્શિતા અને નૈતિકતા પ્રત્યેની તેમની કટિબદ્ધતા દર્શાવે છે.
