ટેક્સપેયર્સ માટે એલર્ટ: હવે એસેસમેન્ટ યર ભૂલી જાઓ! જાણો નવા ટેક્સ કાયદામાં શિક્ષણ અને વિદેશી પ્રવાસ પર કેટલી મળશે રાહત.
૧ એપ્રિલ ૨૦૨૬થી દેશમાં ટેક્સના નિયમોમાં એક મોટું પરિવર્તન આવવા જઈ રહ્યું છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલી નવી સૂચના મુજબ, દાયકાઓ જૂના ‘ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ ૧૯૬૧’ ના સ્થાને હવે ‘ન્યૂ ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ’ લાગુ કરવામાં આવશે. આ ફેરફારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ટેક્સ પ્રણાલીને વધુ સરળ, પારદર્શક અને કરદાતાઓ માટે અનુકૂળ બનાવવાનો છે.
૧. ITR ફાઇલ કરવાની છેલ્લી તારીખમાં ફેરફાર
નવા એક્ટ હેઠળ, કરદાતાઓને રાહત આપતા રિટર્ન ફાઇલ કરવાની તારીખ લંબાવવામાં આવી છે:
-
ITR-3 અને ITR-4: નોન-ઓડિટ ટેક્સપેયર્સ હવે ૩૧ જુલાઈને બદલે ૩૧ ઓગસ્ટ સુધી પોતાનું રિટર્ન ફાઇલ કરી શકશે.
-
ITR-1 અને ITR-2: આ ફોર્મ ભરનારાઓ માટે છેલ્લી તારીખ ૩૧ જુલાઈ જ રહેશે.
-
રિવાઇઝ્ડ રિટર્ન: જો રિટર્નમાં કોઈ ભૂલ રહી ગઈ હોય, તો તેને સુધારવા માટે હવે ૩૧ માર્ચ સુધીનો સમય મળશે. જોકે, દંડ વગર સુધારો કરવાની છેલ્લી તારીખ ૩૧ ડિસેમ્બર રહેશે.
૨. ‘એસેસમેન્ટ યર’ (AY) હવે ઇતિહાસ બનશે
કરદાતાઓમાં ઘણીવાર એસેસમેન્ટ યર અને ફાઇનાન્શિયલ યર વચ્ચે મૂંઝવણ રહેતી હતી. હવે ૧ એપ્રિલથી ‘એસેસમેન્ટ યર’ શબ્દ હટાવી દેવામાં આવશે અને તેના સ્થાને ‘ટેક્સ યર’ (Tax Year) શબ્દનો ઉપયોગ થશે. આનાથી સામાન્ય કરદાતા માટે ટેક્સની ગણતરી સમજવી વધુ સરળ બનશે.
૩. TCS અને TDS ના નિયમોમાં મોટા ફેરફાર
સરકારે શિક્ષણ અને તબીબી સારવાર માટે વિદેશ પૈસા મોકલનારાઓને મોટી રાહત આપી છે:
-
શિક્ષણ અને સારવાર: ૧૦ લાખથી વધુની રકમ વિદેશ મોકલવા પર લાગતો TCS ૫% થી ઘટાડીને ૨% કરવામાં આવ્યો છે.
-
વિદેશી પ્રવાસ: ફોરેન ટૂર પેકેજ પરનો TCS પણ ઘટાડીને ૨% કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, અન્ય કામો માટે વિદેશમાં નાણાં મોકલવા પર ૨૦% TCS ચાલુ રહેશે.
-
TDS માં રાહત: હવે મોટર એક્સિડન્ટ ક્લેમ પર મળતા વ્યાજ પર કોઈ TDS કાપવામાં આવશે નહીં. સાથે જ, કંપનીઓ દ્વારા કર્મચારીઓને ઓફિસ આવવા-જવા માટે અપાતા રિઇમ્બર્સમેન્ટ પર પણ TDS લાગશે નહીં.
-
TAN ની જરૂરિયાત ખતમ: બિન-નિવાસી ભારતીયો (NRI) હવે પાન (PAN) લિંક્ડ ચલણ દ્વારા ટેક્સ ભરી શકશે, તેથી હવે TAN ની જરૂર રહેશે નહીં.
૪. પેન્શન અને એક્ઝેમ્પશન (મુક્તિ) માં ફેરફાર
-
આર્મ્ડ ફોર્સ પેન્શન: અત્યાર સુધી સેનાના તમામ જવાનોની પેન્શન ટેક્સ ફ્રી હતી. પરંતુ હવે માત્ર એવા જ જવાનોને ટેક્સમાં છૂટ મળશે જેમણે શારીરિક અક્ષમતાને કારણે સેવા છોડવી પડી હોય.
-
એજ્યુકેશન એલાઉન્સ: બાળકોના શિક્ષણ માટે મળતી ટેક્સ છૂટ વધારીને ₹૩૦૦૦ પ્રતિ વિદ્યાર્થી કરવામાં આવી છે.
-
હોસ્ટેલ એલાઉન્સ: આ મર્યાદા વધારીને ₹૯૦૦૦ પ્રતિ વિદ્યાર્થી કરવામાં આવી છે.
૫. હવે આ કામો માટે ‘PAN’ આપવું ફરજિયાત
સરકારે આર્થિક વ્યવહારો પર નજર રાખવા માટે પાન કાર્ડની જરૂરિયાત વધારી છે:
-
વાર્ષિક ₹૧૦ લાખથી વધુના વ્યવહારો પર પાન આપવું પડશે.
-
₹૫ લાખથી વધુની કિંમતનું વાહન ખરીદતી વખતે પાન કાર્ડ જરૂરી રહેશે.
-
મોંઘી હોટલોનું બુકિંગ કરાવવા પર પણ પાન આપવું પડશે.
-
₹૨૦ લાખથી વધુની પ્રોપર્ટીના વ્યવહારમાં પાન કાર્ડ અનિવાર્ય બનશે.
૬. શેરબજાર: ફ્યુચર-ઓપ્શન ટ્રેડિંગ અને બાયબેક થશે મોંઘા
શેરબજારમાં સટ્ટો રમનારાઓ માટે ખરાબ સમાચાર છે:
-
STT વધશે: ફ્યુચર ટ્રેડિંગ પર STT ૦.૦૨% થી વધીને ૦.૦૫% અને ઓપ્શન પ્રીમિયમ પર ૦.૧૦% થી વધીને ૦.૧૫% થશે.
-
બાયબેક ટેક્સ: અત્યાર સુધી કંપનીઓ બાયબેક પર ટેક્સ આપતી હતી, પણ હવે શેરધારકોએ તેમના ટેક્સ સ્લેબ મુજબ ટેક્સ આપવો પડશે. જો પ્રમોટર બાયબેક કરે છે, તો તેમણે સીધો ૩૦% ટેક્સ ચૂકવવો પડશે.
૭. સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ (SGB) પર ટેક્સ
SGB અત્યાર સુધી ટેક્સ ફ્રી રોકાણ ગણાતું હતું. પરંતુ હવે એવા રોકાણકારોએ ટેક્સ ચૂકવવો પડશે જેમણે ઇશ્યૂના સમયથી બોન્ડ રાખ્યા નથી અને વચ્ચેથી ગૌણ બજાર (Secondary Market) માંથી ખરીદ્યા છે.
નવા ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટના અમલીકરણ સાથે કરચોરી અટકાવવા અને પ્રમાણિક કરદાતાઓને સુવિધા આપવાનો સરકારનો પ્રયાસ છે. ૧ એપ્રિલ પહેલા તમારા નાણાકીય આયોજનને આ નિયમો મુજબ સેટ કરી લેવું હિતાવહ છે.
