અમેરિકી ચૂંટણી પ્રક્રિયા પર ટ્રમ્પનો ફરી હુમલો, વોટિંગ સિસ્ટમમાં કડકાઈની હિમાયત
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરી એકવાર દેશની ચૂંટણી વ્યવસ્થાને લઈને સવાલો ઉભા કર્યા છે. સોશિયલ મીડિયા પર જારી કરેલા પોતાના નિવેદનમાં ટ્રમ્પે કહ્યું કે વર્તમાન ચૂંટણી પ્રણાલી હવે ભરોસાપાત્ર રહી નથી અને તેના કારણે અમેરિકાની વૈશ્વિક શાખને નુકસાન થઈ રહ્યું છે. તેમણે ચેતવણી આપી કે જો વહેલી તકે સુધારા કરવામાં નહીં આવે, તો લોકશાહી વ્યવસ્થા પર સંકટ ઘેરું બની શકે છે.
ચૂંટણી સુધારણા માટે નવું અભિયાન
ટ્રમ્પે ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં ફેરફાર માટે નવા કાયદાકીય પ્રયાસોને આગળ વધારવાની વાત કરી છે. આ અંતર્ગત તેમણે રિપબ્લિકન નેતાઓને એક થઈને ચૂંટણીના નિયમો વધુ કડક બનાવવાનું આહવાન કર્યું. ટ્રમ્પનું કહેવું છે કે દરેક મતદારની ઓળખ સુનિશ્ચિત કરવી લોકશાહીને મજબૂત કરવા માટે જરૂરી છે. તેમની મુખ્ય માંગણીઓમાં મતદાન પહેલાં સરકારી ફોટો ઓળખ કાર્ડ (Photo ID) અનિવાર્ય કરવું અને મતદાર નોંધણી વખતે નાગરિકતા સંબંધિત દસ્તાવેજો રજૂ કરવાનો સમાવેશ થાય છે.
મેઈલ દ્વારા વોટિંગ પર સવાલ
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ટપાલ (Mail-in voting) દ્વારા થતા મતદાન અંગે પણ કડક વલણ અપનાવ્યું છે. તેમના મતે, આ પ્રક્રિયાનો વ્યાપ અત્યંત મર્યાદિત હોવો જોઈએ અને તેનો ઉપયોગ માત્ર વિશેષ પરિસ્થિતિઓ—જેમ કે ગંભીર બીમારી, મોટી ઉંમર અથવા લશ્કરી સેવા—સુધી જ મર્યાદિત રાખવો જોઈએ. તેમનો તર્ક છે કે મોટા પાયે મેઈલ-ઈન વોટિંગથી પારદર્શિતા પ્રભાવિત થાય છે.
કાર્યકારી આદેશ અને કાયદાકીય અડચણો
આ પ્રસ્તાવોને અમલમાં મૂકવા માટે ટ્રમ્પ પ્રશાસને તાજેતરમાં એક કાર્યકારી આદેશ જારી કર્યો હતો, જેનો ઉદ્દેશ્ય ચૂંટણી વ્યવસ્થામાં પારદર્શિતા વધારવાનો હોવાનું જણાવાયું હતું. જોકે, આ આદેશને ન્યાયતંત્રમાં પડકારવામાં આવ્યો છે. કેટલીક ફેડરલ કોર્ટોએ તેના મહત્વના ભાગો પર કામચલાઉ સ્ટે આપતા કહ્યું છે કે અમેરિકી બંધારણ હેઠળ ચૂંટણી સંચાલનની જવાબદારી મુખ્યત્વે રાજ્યોના અધિકારક્ષેત્રમાં આવે છે. અદાલતોએ એવો પણ સંકેત આપ્યો કે ફેડરલ એક્ઝિક્યુટિવ શાખા ચૂંટણી પ્રક્રિયાઓમાં સીધો હસ્તક્ષેપ કરી શકતી નથી.
નિષ્ણાતો શું કહે છે?
ચૂંટણી વિશ્લેષકો અને સંશોધકોનું કહેવું છે કે અત્યાર સુધી વ્યાપક સ્તરે ચૂંટણી ગેરરીતિના કોઈ પાકા પુરાવા સામે આવ્યા નથી. અનેક અભ્યાસોમાં એ પણ બહાર આવ્યું છે કે ઓળખના કડક નિયમોથી મતદાનની ટકાવારી કે પરિણામોમાં કોઈ મોટો ફેરફાર થતો નથી. નિષ્ણાતોના મતે, આવા કિસ્સાઓની સંખ્યા અત્યંત મર્યાદિત હોય છે અને તેની ચૂંટણીના પરિણામો પર નહિવત અસર પડે છે.
રાજકીય ગરમાવો તેજ
ટ્રમ્પના નિવેદનો બાદ અમેરિકી રાજકારણમાં ચર્ચા વધુ તેજ બની છે. ડેમોક્રેટિક નેતાઓએ આ દાવાઓને રાજકીય વ્યૂહરચના ગણાવતા કહ્યું છે કે આનાથી મતદારોમાં ભ્રમ ફેલાવવામાં આવી રહ્યો છે. તેમનો આરોપ છે કે ચૂંટણી નિયમોને કેન્દ્રીય સ્તરે નિયંત્રિત કરવાનો પ્રયાસ ફેડરલ માળખાની વિરુદ્ધ છે.
અમેરિકામાં ચૂંટણી સુધારણાને લઈને ચાલી રહેલી આ ચર્ચા આવનારા સમયમાં વધુ તેજ થઈ શકે છે, ખાસ કરીને 2026ની મધ્યાવધિ (Midterm) ચૂંટણીઓને જોતા. આ મુદ્દો માત્ર રાજકીય પક્ષો વચ્ચે ટકરાવનું કારણ નથી બની રહ્યો, પરંતુ સામાન્ય મતદારોમાં પણ ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યો છે.
