સોના-ચાંદીમાં તોતિંગ ઉછાળો: ચાંદીમાં ₹11,000 નો કડાકો, શું હવે સોનું ખરીદવું મોંઘું પડશે?
સોના અને ચાંદીના બજારમાં મંગળવારે એક મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે, જેણે રોકાણકારો અને ગ્રાહકોને ચોંકાવી દીધા છે. દિલ્હીના સર્રાફા બજારમાં ચાંદીના ભાવમાં એક જ દિવસમાં આશરે ₹11,000 જેટલો તોતિંગ ઉછાળો નોંધાયો છે, જેના કારણે ચાંદીનો ભાવ પ્રતિ કિલોગ્રામ ₹2.79 લાખના સ્તરે પહોંચી ગયો છે. બીજી તરફ, સોનામાં પણ ₹400નો વધારો થયો છે, જેથી 99.9% શુદ્ધ સોનાનો ભાવ પ્રતિ 10 ગ્રામ ₹1,64,700 પર પહોંચ્યો છે. આ આંકડાઓ માત્ર એક દિવસના વધારાને જ નથી દર્શાવતા, પરંતુ વૈશ્વિક બજારમાં ચાલી રહેલી ભારે ઉથલપાથલનો પણ સંકેત આપે છે.
સોના-ચાંદીમાં તેજી પાછળના મુખ્ય કારણો: ડોલર અને ભૌગોલિક તણાવ
સોના અને ચાંદી જેવા કિંમતી ધાતુઓમાં આ તેજી પાછળ મુખ્યત્વે બે પરિબળો જવાબદાર છે. પ્રથમ, અમેરિકી ડોલર (US Dollar) માં આવેલી નબળાઈ. જ્યારે પણ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ડોલર નબળો પડે છે, ત્યારે રોકાણકારો માટે સોનું અને ચાંદી વધુ આકર્ષક બની જાય છે, જેને ‘સેફ-હેવન’ એસેટ માનવામાં આવે છે. બીજું મહત્વનું કારણ પશ્ચિમ એશિયા (West Asia) માં ચાલી રહેલો ભૌગોલિક તણાવ છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા આ વિવાદના ઉકેલ માટેના સંકેતો આપવા છતાં, હજુ પણ રોકાણકારોમાં અનિશ્ચિતતાનું વાતાવરણ છે, જેના કારણે સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે લોકો કિંમતી ધાતુઓ તરફ વળી રહ્યા છે.
આ ઉપરાંત, કાચા તેલ (Crude Oil) ના ભાવમાં થતી વધ-ઘટને કારણે મોંઘવારી વધવાની દહેશત છે. જ્યારે પણ બજારમાં મોંઘવારીનો ભય પેદા થાય છે, ત્યારે રોકાણકારો શેરબજારને બદલે સોના-ચાંદીમાં રોકાણ કરવાનું પસંદ કરે છે, જેથી તેમના રોકાણનું મૂલ્ય જળવાઈ રહે.
વધતી જતી માંગ અને રોકાણકારોનું માનસ
બજારના નિષ્ણાતો માને છે કે છેલ્લા ત્રણ દિવસથી સોના-ચાંદીમાં જોવા મળતી નરમાઈ બાદ આ તેજીએ બજારમાં નવો ઉત્સાહ ભર્યો છે. રિસર્ચ એનાલિસ્ટ ગૌરવ ગર્ગના મતે, માર્કેટનું વાતાવરણ અત્યારે ખૂબ જ અસ્થિર છે. એક તરફ યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ અને બીજી તરફ મોંઘવારીની આશંકાએ રોકાણકારોના મનોવિજ્ઞાનને હચમચાવી દીધું છે. આવા સમયે, જ્યારે વૈશ્વિક સ્તરે અર્થતંત્રમાં અનિશ્ચિતતા હોય, ત્યારે સોનું અને ચાંદી હંમેશા રોકાણકારો માટે પ્રથમ પસંદગી બની રહે છે.
આ તેજીમાં ચાંદીનો ઉછાળો સોના કરતા પણ વધુ આકર્ષક રહ્યો છે. ઐતિહાસિક રીતે, ચાંદીનો ઉપયોગ માત્ર ઘરેણાં બનાવવા માટે જ નહીં, પરંતુ ઔદ્યોગિક હેતુઓ માટે પણ થાય છે. જ્યારે વૈશ્વિક સ્તરે ટેકનોલોજી અને ઈન્ડસ્ટ્રીઝમાં માંગ વધે છે, ત્યારે ચાંદીના ભાવમાં પણ સોનાની જેમ જ ગતિશીલતા જોવા મળે છે. આમ, ચાંદીના ભાવમાં ₹11,000 નો વધારો એ માત્ર સટ્ટાકીય પ્રવૃત્તિ નથી, પરંતુ ગ્લોબલ ડિમાન્ડમાં થયેલા ફેરફારનું પરિણામ પણ છે.
ગ્રાહકો માટે સલાહ: શું અત્યારે ખરીદી કરવી જોઈએ?
સોના અને ચાંદીના ભાવ અત્યારે ઐતિહાસિક ઉંચાઈ પર છે. સામાન્ય ગ્રાહક માટે આટલા ઊંચા ભાવે ખરીદી કરવી એ એક મૂંઝવણભર્યો નિર્ણય બની શકે છે. લગ્નસરાની સિઝન નજીક હોય ત્યારે ગ્રાહકોની મજબૂરી હોય છે કે તેઓ ભાવ વધવા છતાં ખરીદી કરે. જો કે, નિષ્ણાતોની સલાહ છે કે:
-
હપ્તે ખરીદી કરો: જો તમારે લગ્ન માટે ઘરેણાં લેવા હોય, તો એકસાથે મોટી ખરીદી કરવાને બદલે જરૂરિયાત મુજબ ખરીદી કરો.
-
ગોલ્ડ ઈટીએફ (Gold ETF) નો વિકલ્પ: જો તમે માત્ર રોકાણ માટે સોનું ખરીદવા માંગતા હોવ, તો ફિઝિકલ સોનું ખરીદવાને બદલે ગોલ્ડ ઈટીએફ કે સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ (SGB) માં રોકાણ કરવું વધુ સલામત અને સરળ છે.
-
બજાર પર નજર રાખો: સોના-ચાંદીના ભાવ વૈશ્વિક ઘટનાઓ પર આધારિત છે, તેથી દરરોજના ભાવમાં થતા ફેરફાર પર નજર રાખો. ગભરાઈને ખરીદી કરવાને બદલે બજારમાં જ્યારે થોડો ઘટાડો આવે ત્યારે ખરીદી કરવાનો આગ્રહ રાખો.
આ તેજી લાંબા ગાળાની રહેશે કે ટૂંકા ગાળાની, તે આગામી દિવસોમાં પશ્ચિમ એશિયાના તણાવ અને અમેરિકી ફેડરલ રિઝર્વના વ્યાજ દર અંગેના નિર્ણયો પર નિર્ભર રહેશે. અત્યારનું વાતાવરણ એવું છે કે જ્યાં સુરક્ષિત રોકાણની ભૂખ વધતી જશે, ત્યાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં હજુ પણ ઉથલપાથલ જોવા મળી શકે છે. તમારે તમારી નાણાકીય સ્થિતિ અને જરૂરિયાત મુજબ જ આ કિંમતી ધાતુઓમાં રોકાણ કે ખરીદી કરવાનો નિર્ણય લેવો જોઈએ.
