અમેરિકા અને કેનેડા વચ્ચે વેપાર યુદ્ધ ચરમસીમાએ: ૫૦% ટેરિફ વચ્ચે ટ્રમ્પે ‘લેક ઓન્ટારિયો’નું નામ બદલીને ‘લેક અમેરિકા’ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને કેનેડા વચ્ચેનો આર્થિક અને સીમા વિવાદ હવે ગંભીર કાનૂની અને રાજદ્વારી વળાંક પર પહોંચી ગયો છે. બંને પડોશી દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલા તીવ્ર વેપાર યુદ્ધ વચ્ચે યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે યુએસ-કેનેડા સરહદ પર આવેલા પ્રખ્યાત ‘લેક ઓન્ટારિયો’નું નામ બદલીને ‘લેક અમેરિકા’ રાખવાની હાકલ કરી છે. ટ્રમ્પના આ આક્રમક વલણથી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે રાજકીય ગરમાવો આવી ગયો છે.
ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર એક પોસ્ટમાં સંકેત આપ્યો હતો કે તેઓ ‘લેક ઓન્ટારિયો’નું નામ બદલવા પર ગંભીરતાથી વિચાર કરી રહ્યા છે. આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે બંને દેશો વચ્ચેની વાટાઘાટો નિષ્ફળ ગઈ છે અને અમેરિકાએ કેનેડિયન પ્રોડક્ટ્સ પર ૫૦ ટકાનો ભારે ટેરિફ લાદી દીધો છે.
ઓન્ટારિયો પ્રાંત અને ટેરિફનો મોટો ફટકો
એસોસિએટેડ પ્રેસના અહેવાલો મુજબ, લેક ઓન્ટારિયોનું નામ બદલવા અંગે અત્યાર સુધી કોઈ સત્તાવાર સરકારી એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર જારી કરવામાં આવ્યો નથી. પરંતુ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રના સૂત્રોનું કહેવું છે કે અમેરિકા હવે કેનેડાના ઓન્ટારિયો પ્રાંત સાથે ભવિષ્યમાં વધુ વેપાર કરવાની અપેક્ષા રાખતું નથી, તેથી આ પ્રકારનું સાંકેતિક પરંતુ કડક પગલું ભરી શકાય છે.
અગાઉ પણ ટ્રમ્પે એક આદેશ દ્વારા ‘મેક્સિકોના અખાત’ નું નામ બદલીને ‘અમેરિકાનો અખાત’ કર્યું હતું. ઉલ્લેખનીય છે કે, ઓન્ટારિયો કેનેડાનો સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો પ્રાંત છે અને તે કેનેડાના વિશાળ ઓટોમોબાઈલ ઉદ્યોગનું મુખ્ય કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે.
દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો તૂટી પડ્યા બાદ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ૨૦ અબજ ડોલરના મૂલ્યના કેનેડિયન માલસામાન પર ૫૦ ટકાનો જંગી આયાત ટેરિફ ઝીંકી દીધો છે. એટલું જ નહીં, ૨૪ ઓગસ્ટના રોજ ટ્રમ્પે કેનેડિયન નેતાઓને કડક ચેતવણી આપતા કહ્યું હતું કે જો તેઓ અમેરિકી શરતોનું પાલન નહીં કરે તો વાહનો, ઓટો પાર્ટ્સ અને સ્ટીલ પર પણ નવા ૫૦ ટકા ટેરિફ લાદવામાં આવશે.
“અમેરિકા કેનેડાના મુખ્ય ઉદ્યોગોનો નાશ કરવા માંગે છે”: વડાપ્રધાન માર્ક કાર્ને
અમેરિકાના આ આક્રમક વલણ સામે કેનેડાએ પણ આકરો પ્રતિકાર કર્યો છે. કેનેડાના વડા પ્રધાન માર્ક કાર્નેએ વોશિંગ્ટન પર કેનેડાને આર્થિક રીતે દબાવવાનો અને વશ કરવાનો ખુલ્લો આરોપ મૂક્યો છે. ફ્રેન્ચ ભાષામાં આપેલા પોતાના નિવેદનમાં કાર્નેએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે, “ચર્ચા દરમિયાન અમને સ્પષ્ટપણે જાણવા મળ્યું કે અમેરિકન તંત્ર કેનેડાના મુખ્ય ઉદ્યોગો જેવા કે ઓટો, સ્ટીલ અને એલ્યુમિનિયમને સંપૂર્ણપણે નષ્ટ કરવા માંગે છે. તે જ મુખ્ય કારણ હતું કે અમે તેમની ખરાબ અને અન્યાયી શરતોને ફગાવી દીધી.”
વડાપ્રધાન કાર્નેએ મક્કમતાથી ઉમેર્યું હતું કે કેનેડા ક્યારેય યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની કોઈ ‘પેટાકંપની’ (Subsidiary) હોય તેવું વર્તન સહન કરશે નહીં. તેમણે જાહેરાત કરી હતી કે કેનેડા હવે માત્ર ટેરિફનો સામનો કરવા પૂરતું સીમિત નહીં રહે, પરંતુ પોતાના દેશના કામદારો, ક્ષેત્રો અને સ્થાનિક વ્યવસાયોના રક્ષણ માટે મંગળવારે (૨૫ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬) ના રોજ જંગી બદલાવાના પગલાંની જાહેરાત કરશે.
વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન પર તોળાતું મોટું સંકટ
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને કેનેડા વચ્ચેના વેપાર સંબંધો વિશ્વના સૌથી વિશાળ અને મજબૂત આર્થિક સંબંધોમાંથી એક ગણાય છે. બંને દેશો વચ્ચેની સપ્લાય ચેઈન ઓટોમોબાઈલ, ઉર્જા, કૃષિ, ફાર્મા અને મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રોમાં એકબીજા સાથે ઊંડી રીતે જોડાયેલી છે. આ બંને આર્થિક મહાસત્તાઓ વચ્ચે વધી રહેલા આંતરિક તણાવના કારણે વૈશ્વિક બજાર અને સપ્લાય નેટવર્ક પર પણ તેની ગંભીર નકારાત્મક અસરો પડવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે.
