નેતન્યાહૂની ખુરશી જોખમમાં! 67 સાંસદોનું સમર્થન મળતાં ગાડી આઇઝનકોટ મજબૂત, છતાં ઇઝરાયલના રાષ્ટ્રપતિએ સરકાર રચવાનું આમંત્રણ કેમ ન આપ્યું?
ઇઝરાયલની રાજનીતિમાં અત્યારે જોરદાર ઉથલપાથલ જોવા મળી રહી છે. લાંબા સમયથી સત્તા પર રહેલા વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂ માટે હવે સત્તા ટકાવી રાખવી મુશ્કેલ બની રહી છે. તાજેતરની ચૂંટણીમાં નેતન્યાહૂના વિરોધી ગણાતા ગાડી આઇઝનકોટને 120 સભ્યોની સંસદમાં 67 સાંસદોનું સમર્થન મળ્યું છે. આ સંખ્યા સરકાર રચવા માટે જરૂરી બહુમતી કરતાં પણ વધુ છે. આમ છતાં દેશના રાષ્ટ્રપતિ આઇઝેક હર્ઝોગે તેમને તાત્કાલિક સરકાર રચવાનું આમંત્રણ આપ્યું નથી. તેના કારણે ઇઝરાયલમાં રાજકીય ચર્ચા તેજ બની છે.
67 સાંસદોનું સમર્થન, છતાં સરકાર રચવાનો રસ્તો મુશ્કેલ
ઇઝરાયલની સંસદ એટલે કે નેસેટમાં કુલ 120 બેઠકો છે. સરકાર રચવા માટે સામાન્ય રીતે 61 સાંસદોનું સમર્થન જરૂરી હોય છે. તાજેતરની ચૂંટણીમાં નેતન્યાહૂના જમણેરી ગઠબંધનને 53 બેઠકો મળી છે, જ્યારે આઇઝનકોટના વિરોધી જૂથને 48 બેઠકો મળી છે. બીજી તરફ, આરબ પક્ષોને કુલ 19 બેઠકો મળી છે.
આરબ પક્ષો અને અન્ય સાંસદોના સમર્થનથી આઇઝનકોટને કુલ 67 સાંસદોનું સમર્થન મળ્યું છે. તેની સામે નેતન્યાહૂને 46 સાંસદોનું સમર્થન મળ્યું છે. આ આંકડાઓ સ્પષ્ટ રીતે આઇઝનકોટની તરફેણમાં દેખાય છે. તેમ છતાં રાષ્ટ્રપતિ હર્ઝોગનું માનવું છે કે માત્ર સમર્થનના આંકડા પરથી સરકાર રચવાની ક્ષમતા નક્કી કરી શકાય નહીં.
રાષ્ટ્રપતિના એક નિર્ણય પર ટકી છે સત્તાની ચાવી
ઇઝરાયલની રાજકીય વ્યવસ્થામાં રાષ્ટ્રપતિની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા હોય છે. ચૂંટણી બાદ રાષ્ટ્રપતિ વિવિધ રાજકીય પક્ષોના નેતાઓ સાથે ચર્ચા કરે છે અને ત્યારબાદ કોને સરકાર રચવા માટે પ્રથમ તક આપવી તે નક્કી કરે છે.
રાષ્ટ્રપતિ આઇઝેક હર્ઝોગે જણાવ્યું છે કે સાંસદોના સમર્થનના આંકડા ભલે સ્પષ્ટ દેખાતા હોય, પરંતુ અલગ-અલગ રાજકીય જૂથો વચ્ચે મતભેદ અને એકબીજા સામેની શરતોને કારણે સરકાર રચવાની સંભાવના અંગે હજુ અનિશ્ચિતતા છે. તેમણે 8 નવેમ્બર, રવિવારે આ અંગે નિર્ણય લેવાની વાત કરી છે.
આરબ પક્ષો બન્યા કિંગમેકર
આ ચૂંટણીમાં આરબ પક્ષોની ભૂમિકા સૌથી વધુ ચર્ચામાં છે. આરબ પક્ષોને મળેલી 19 બેઠકો હવે સરકાર રચવામાં નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે. આ પક્ષોએ આઇઝનકોટને સમર્થન આપ્યું છે. જોકે, આઇઝનકોટના ગઠબંધનમાં સામેલ કેટલાક નેતાઓ આરબ પક્ષોના ટેકાથી સરકાર રચવાના વિચાર સાથે સંપૂર્ણપણે સહમત નથી.
ખાસ કરીને નફતાલી બેનેટ અને અવિગડોર લિબરમેન જેવા નેતાઓ માટે આ મુદ્દો રાજકીય રીતે સંવેદનશીલ છે. તેઓ આરબ પક્ષોના સમર્થન પર આધારિત સરકાર અંગે વાંધા ઉઠાવી ચૂક્યા છે. આથી 67 સાંસદોનું સમર્થન હોવા છતાં આઇઝનકોટ માટે તમામ પક્ષોને એકસાથે રાખવાનો પડકાર રહેશે.
નેતન્યાહૂ માટે હજુ આશાનું કિરણ
બીજી તરફ, નેતન્યાહૂએ હાર સ્વીકારી નથી. તેમની લિકુડ પાર્ટી 27 બેઠકો સાથે સંસદમાં સૌથી મોટી પાર્ટી બની છે. તેઓ વિરોધી પક્ષોના આંતરિક મતભેદોનો લાભ ઉઠાવી શકે છે. જો આઇઝનકોટ સરકાર રચવામાં નિષ્ફળ જાય તો નેતન્યાહૂને ફરીથી સત્તામાં રહેવાની તક મળી શકે છે. જરૂર પડે તો ઇઝરાયલમાં ફરી ચૂંટણી યોજાવાની શક્યતા પણ ઊભી થઈ શકે છે.
આગામી દિવસો ઇઝરાયલ માટે નિર્ણાયક
ઇઝરાયલમાં ચાલી રહેલી આ રાજકીય ખેંચતાણ માત્ર સત્તા પરિવર્તન પૂરતી મર્યાદિત નથી. દેશની સુરક્ષા, ઈરાન સાથેના સંબંધો, ગાઝાની સ્થિતિ અને આંતરિક રાજકીય સ્થિરતા જેવા મુદ્દાઓ પણ નવી સરકારની નીતિઓ પર આધારિત રહેશે.
હવે સૌની નજર રાષ્ટ્રપતિ હર્ઝોગના નિર્ણય પર છે. 67 સાંસદોનું સમર્થન ધરાવતા આઇઝનકોટને સરકાર રચવાની તક મળે છે કે પછી રાજકીય સમીકરણો ફરી બદલાય છે, તે જોવું રસપ્રદ રહેશે. એક વાત સ્પષ્ટ છે કે નેતન્યાહૂના લાંબા રાજકીય વર્ચસ્વ સામે આ વખતે સૌથી મોટો પડકાર ઊભો થયો છે.
