ઘરે બનાવો મહારાષ્ટ્રની પરંપરાગત અને સ્વાદિષ્ટ પુરણ પોળી, જાણો તેને સોફ્ટ અને ટેસ્ટી બનાવવાની સરળ રીત
ભારતીય પરંપરાગત વાનગીઓની વાત આવે ત્યારે મીઠાઈઓનું સ્થાન હંમેશાં ખાસ રહ્યું છે. દરેક રાજ્યની પોતાની આગવી વાનગી અને તેને બનાવવાની વિશિષ્ટ પરંપરા હોય છે. આવી જ એક લોકપ્રિય અને સ્વાદિષ્ટ વાનગી એટલે મહારાષ્ટ્રની પુરણ પોળી. ચણાની દાળ, ગોળ અને સુગંધિત મસાલાઓમાંથી તૈયાર થતી આ મીઠાઈ ખાસ કરીને હોળી, ગુડી પડવો અને અન્ય તહેવારોમાં બનાવવામાં આવે છે. ઘીથી ભરપૂર અને અંદરથી મીઠા પૂરણવાળી ગરમાગરમ પુરણ પોળીનો સ્વાદ બાળકો અને મોટાઓ સૌને પસંદ આવે છે.
ઘણી વખત ઘરે પુરણ પોળી બનાવતી વખતે તે કઠણ બની જાય છે અથવા તો વણતી વખતે અંદરનું પૂરણ બહાર નીકળી જાય છે. પરંતુ કેટલીક સરળ બાબતોનું ધ્યાન રાખવામાં આવે તો ઘરે પણ એકદમ સોફ્ટ, સ્વાદિષ્ટ અને પરંપરાગત પુરણ પોળી બનાવી શકાય છે.
પુરણ પોળી બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી
લોટ બાંધવા માટે:
- 4 કપ ઘઉંનો લોટ અથવા મેંદો
- 4 ચમચી ઘી અથવા તેલ
- ચપટી મીઠું
- જરૂર મુજબ પાણી
પૂરણ તૈયાર કરવા માટે:
- 2 કપ ચણાની દાળ
- 2 કપ છીણેલો ગોળ
- 1 ચમચી એલચી પાઉડર
- 2 ચમચી ઘી
- ¼ ચમચી જાયફળ પાઉડર (વૈકલ્પિક)
પુરણ પોળી બનાવવાની સરળ રીત
1. સૌથી પહેલાં લોટ બાંધો: એક મોટા વાસણમાં ઘઉંનો લોટ લો. તેમાં મીઠું અને ઘી ઉમેરીને બરાબર મિક્સ કરો. હવે થોડું-થોડું પાણી ઉમેરીને નરમ લોટ બાંધી લો. લોટ વધારે કઠણ ન હોવો જોઈએ. તેને ઢાંકીને 20થી 30 મિનિટ માટે આરામ કરવા મૂકી દો.
2. ચણાની દાળ બાફો: ચણાની દાળને સારી રીતે ધોઈને આશરે અડધો કલાક પાણીમાં પલાળી રાખો. ત્યારબાદ કુકરમાં દાળ નાખીને 2થી 3 સીટી થાય ત્યાં સુધી બાફો. દાળ બરાબર નરમ થવી જોઈએ, પરંતુ વધુ પડતી ગળી ન જવી જોઈએ. બફાઈ ગયા પછી વધારાનું પાણી નિતારી લો.
3. મીઠું પૂરણ તૈયાર કરો: એક કડાઈમાં ઘી ગરમ કરીને તેમાં બાફેલી ચણાની દાળ ઉમેરો. થોડીવાર હલાવ્યા બાદ છીણેલો ગોળ ઉમેરો. ગોળ ઓગળીને દાળમાં બરાબર ભળી જાય ત્યાં સુધી ધીમા તાપે પકાવો. હવે તેમાં એલચી પાઉડર અને જાયફળ પાઉડર ઉમેરીને મિક્સ કરો. મિશ્રણ ઘટ્ટ અને થોડું સૂકું થાય એટલે ગેસ બંધ કરી તેને ઠંડું થવા દો.
4. પોળીનો આકાર આપો: તૈયાર લોટના નાના લૂઆ બનાવી લો. એક લૂવાને હળવા હાથે વણીને વચ્ચે પૂરણનો ગોળો મૂકો. લોટની કિનારીઓને ભેગી કરીને પૂરણને અંદરથી સારી રીતે બંધ કરી દો. હવે થોડો લોટ છાંટીને ધીમેથી રોટલીના આકારમાં વણી લો.
5. તવા પર શેકી લો: ગરમ તવા પર તૈયાર કરેલી પોળી મૂકો. બંને બાજુ થોડું ઘી લગાવીને મધ્યમ તાપે સોનેરી ચટ્ટા પડે ત્યાં સુધી શેકો. આ રીતે બધી પોળી તૈયાર કરી લો.
પુરણ પોળી સોફ્ટ બનાવવા માટે ખાસ ટિપ્સ
- લોટ બાંધતી વખતે થોડું વધારે ઘી ઉમેરવાથી પોળી મુલાયમ બને છે.
- પૂરણમાં પાણીનું પ્રમાણ વધારે ન રહે તેનું ખાસ ધ્યાન રાખો.
- પૂરણ સંપૂર્ણ ઠંડું થયા પછી જ લોટમાં ભરવું.
- પોળી વણતી વખતે વધારે દબાણ ન આપવું, જેથી પૂરણ બહાર ન નીકળે.
- પોળીને ખૂબ ધીમા તાપે નહીં કે વધારે તાપે નહીં, પરંતુ મધ્યમ આંચ પર શેકવી.
ગરમાગરમ પુરણ પોળી પીરસો
તૈયાર થયેલી પુરણ પોળી પર ઉપરથી થોડું શુદ્ધ ઘી લગાવીને ગરમાગરમ પીરસો. મહારાષ્ટ્રમાં તેને ઘણીવાર દૂધ, ઘી અથવા કટોરીભર દહીં સાથે ખાવામાં આવે છે. ઈચ્છો તો તેની સાથે સૂકા મેવાનો ઉપયોગ પણ કરી શકો છો.
આ સરળ પરંપરાગત રીત અપનાવીને તમે પણ ઘરે જ સ્વાદિષ્ટ અને મુલાયમ પુરણ પોળી બનાવી શકો છો. તહેવાર હોય કે પરિવાર સાથેનો કોઈ ખાસ પ્રસંગ, આ મીઠી વાનગી દરેકના ભોજનમાં ખાસ મીઠાશ ઉમેરી દેશે.
