માત્ર 5 મિનિટમાં તૈયાર કરો ઇડલી-ઢોસાની સ્પેશિયલ ચટણી, નોંધી લો આ સહેલી રીત
ભારતીય ભોજનમાં ચટણીનું સ્થાન ખૂબ જ મહત્વનું છે. થાળીમાં ગમે તેટલી શાનદાર વાનગીઓ કેમ ન હોય, પણ જો બાજુમાં થોડી ચટણી ન હોય તો સ્વાદ કંઈક અધૂરો લાગે છે. ચટણી માત્ર ખાવાનો સ્વાદ જ નથી વધારતી, પરંતુ તે પાચનમાં પણ મદદ કરે છે અને ભૂખ જગાડે છે.
ઘણીવાર જ્યારે આપણે ઘરે ઇડલી, ઢોસા કે ઉત્તપમ જેવી દક્ષિણ ભારતીય વાનગીઓ બનાવીએ છીએ, ત્યારે આપણને રેસ્ટોરન્ટ જેવી ચટણીની ખોટ વર્તાય છે. આજે અમે તમને ચણાની દાળ અને કાચા નાળિયેરની એવી ચટણી બનાવતા શીખવીશું, જેનો સ્વાદ ચાખ્યા પછી તમે બજારની ચટણી ભૂલી જશો. આ ચટણીની ખાસિયત તેની સોડમ અને નાળિયેરની મીઠાશ છે.
ચણાની દાળ અને નાળિયેરની ચટણીની સામગ્રી (Ingredients)
આ સ્વાદિષ્ટ ચટણી બનાવવા માટે તમારે ખૂબ જ સાધારણ સામગ્રીની જરૂર પડશે, જે સામાન્ય રીતે દરેક ભારતીય રસોડામાં ઉપલબ્ધ હોય છે:
-
કાચું નાળિયેર: 1 કપ (છીણેલું અથવા નાના ટુકડા કરેલું)
-
ચણાની દાળ: 2-3 મોટી ચમચી (હલકી શેકેલી)
-
લીલા મરચાં: 3-4 (સ્વાદ મુજબ વધ-ઘટ કરી શકાય)
-
આદુ: 1 ઇંચનો ટુકડો (ઝીણો સમારેલો)
-
લીલા ધાણા: 3 ટીસ્પૂન (તાજગી અને રંગ માટે)
-
દહીં: 2 ટીસ્પૂન (હળવી ખટાશ અને ક્રીમી ટેક્સચર માટે)
-
મીઠું: સ્વાદાનુસાર
-
જીરું: 1/2 ટીસ્પૂન (પીસતી વખતે નાખવા માટે)
વઘાર માટે (For Tempering):
વઘાર જ આ ચટણીનો અસલી જીવ છે. તેના માટે તમારે જોઈશે:
-
તેલ: 2 ટીસ્પૂન
-
રાઈ: 1/2 ટીસ્પૂન
-
જીરું: 1/2 ટીસ્પૂન
-
સફેદ અડદની દાળ: 1/2 ટીસ્પૂન (કરકરા સ્વાદ માટે)
-
હીંગ: 1 ચપટી
-
આખા લાલ મરચાં: 1-2
-
મીઠો લીમડો: 10-12 પાન
ચટણી બનાવવાની રીત (Step-by-Step Method)
સ્ટેપ 1: સામગ્રી પીસવાની તૈયારી
સૌ પ્રથમ ચણાની દાળને એક પેનમાં ધીમા તાપે હલકી સોનેરી થાય ત્યાં સુધી શેકી લો. હવે એક મિક્સર જાર લો અને તેમાં છીણેલું તાજું નાળિયેર, શેકેલી ચણાની દાળ, લીલા મરચાં, આદુ, લીલા ધાણા, જીરું, દહીં અને સ્વાદાનુસાર મીઠું નાખો.
સ્ટેપ 2: સ્મૂધ પેસ્ટ બનાવો
તેમાં થોડું પાણી (જરૂર મુજબ) નાખો અને તેને બારીક પીસી લો. ધ્યાન રાખવું કે ચટણી બહુ પાતળી ન થઈ જાય, તેને થોડી ઘટ્ટ રાખવાથી તેનો સ્વાદ વધુ સારો આવે છે. હવે તૈયાર પેસ્ટને એક સર્વિંગ બાઉલમાં કાઢી લો.
સ્ટેપ 3: ખાસ વઘાર તૈયાર કરો
હવે એક નાના વઘારિયામાં 2 ચમચી તેલ ગરમ કરો. જ્યારે તેલ ગરમ થઈ જાય, ત્યારે તેમાં રાઈ અને જીરું નાખો. રાઈ તતડે એટલે તેમાં સફેદ અડદની દાળ નાખો અને હલકી ગુલાબી થવા દો. ત્યારબાદ હીંગ, મીઠો લીમડો અને આખા લાલ મરચાં નાખી દો. 10-15 સેકન્ડ સુધી સાંતળો જેથી લીમડા અને મરચાંની સુગંધ તેલમાં ભળી જાય.
સ્ટેપ 4: ચટણીને ગાર્નિશ કરો
તૈયાર વઘારને તરત જ નાળિયેર અને ચણાની દાળની ચટણી પર રેડી દો. વઘાર નાખ્યા પછી તેને 2 મિનિટ માટે કોઈ પ્લેટથી ઢાંકી દો. આનાથી વઘારની સુગંધ ચટણીમાં અંદર સુધી ઉતરી જશે.
આ ચટણીની મજા કોની સાથે લેશો?
આ ચટણી દરેક વાનગી સાથે સારી લાગે છે. તમે તેને નીચે મુજબની વાનગીઓ સાથે પીરસી શકો છો:
-
ઇડલી અને ઢોસા: આ ચટણીનું સૌથી બેસ્ટ કોમ્બિનેશન છે.
-
ઉત્તપમ અને અપ્પમ: આ નાસ્તા સાથે ચણાની દાળની સોડમ ખૂબ જ સરસ લાગે છે.
-
દાળ-ભાત: જો બપોરના જમવામાં શાક ઓછું લાગતું હોય, તો આ ચટણી ભાત સાથે લાજવાબ લાગે છે.
-
ભજીયા: તમે તેને ગરમા-ગરમ ભજીયા કે વડા સાથે પણ ટ્રાય કરી શકો છો.
ખાસ ટિપ્સ (Pro-Tips)
-
નાળિયેરની પસંદગી: હંમેશા તાજા નાળિયેરનો જ ઉપયોગ કરો. જો તાજું નાળિયેર ન હોય, તો સૂકા નાળિયેરના છીણને થોડીવાર ગરમ પાણીમાં પલાળીને વાપરી શકાય છે.
-
ખટાશ: જો તમને વધુ ખટાશ પસંદ હોય, તો તમે દહીંનું પ્રમાણ વધારી શકો છો અથવા પીસતી વખતે થોડી આમલી પણ નાખી શકો છો.
-
લસણ: જો તમે લસણ પસંદ કરતા હોવ, તો પીસતી વખતે લસણની 2 કળીઓ નાખવાથી તેનો સ્વાદ વધુ ચટપટો થઈ જશે.
નિષ્કર્ષ
ચણાની દાળ અને નાળિયેરની ચટણી માત્ર બનાવવામાં સરળ નથી, પરંતુ તે પૌષ્ટિકતાથી પણ ભરપૂર છે. તેમાં પ્રોટીન (દાળ) અને હેલ્ધી ફેટ્સ (નાળિયેર)નું સારું મિશ્રણ છે. તો આગલી વખતે જ્યારે તમે ઘરે સાઉથ ઇન્ડિયન વાનગી બનાવો, ત્યારે આ રેસીપી ચોક્કસ ટ્રાય કરજો.
