બંગાળની ખાડીમાં ડીપ ડિપ્રેશનથી ખતરો, ઓડિશામાં રેડ એલર્ટ; દરિયાકાંઠા તરફ વાવાઝોડાની ગતિ
બંગાળની ખાડીમાં સર્જાયેલું ડીપ ડિપ્રેશન હવે વધુ ગંભીર હવામાન પરિસ્થિતિ ઊભી કરી રહ્યું છે. આ સિસ્ટમ પશ્ચિમ-ઉત્તરપશ્ચિમ દિશામાં આગળ વધી રહી છે અને ઉત્તર આંધ્રપ્રદેશ તથા દક્ષિણ ઓડિશાના દરિયાકાંઠા તરફ પહોંચી રહી છે. ભારત હવામાન વિભાગ (IMD)ના બુલેટિન અનુસાર, આ હવામાન પ્રણાલી 23 સપ્ટેમ્બરની રાત્રે અથવા 24 સપ્ટેમ્બરની વહેલી સવારે વિશાખાપટ્ટનમ અને ગોપાલપુર વચ્ચેના કિનારેથી પસાર થઈ શકે છે.
આ દરમિયાન ઓડિશાના દક્ષિણ જિલ્લાઓમાં વરસાદનું જોર વધ્યું છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદની શક્યતા છે, જ્યારે દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં તેજ પવન અને ખરાબ સમુદ્રી સ્થિતિને લઈને પણ ચેતવણી આપવામાં આવી છે. સ્થિતિને જોતા રાજ્ય તંત્રએ આગોતરી તૈયારીઓ શરૂ કરી દીધી છે.
ઓડિશા પર સૌથી વધુ અસરની શક્યતા
ડીપ ડિપ્રેશનનો સીધો પ્રભાવ દક્ષિણ ઓડિશાના જિલ્લાઓમાં જોવા મળી રહ્યો છે. ખાસ કરીને દરિયાકાંઠા અને પહાડી વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદને કારણે સામાન્ય જનજીવન પર અસર થવાની શક્યતા છે.
હવામાન વિભાગે વિવિધ તબક્કામાં કેટલાક જિલ્લાઓ માટે રેડ વોર્નિંગ જાહેર કરી છે. 23 અને 24 સપ્ટેમ્બરના સમયગાળા દરમિયાન કોરાપુટ, ગજપતિ અને ગંજામ જેવા વિસ્તારોમાં અતિભારે વરસાદની સંભાવના દર્શાવવામાં આવી છે. ત્યારબાદ 24 અને 25 સપ્ટેમ્બરે કેટલાક અન્ય દક્ષિણ જિલ્લાઓમાં પણ ભારે વરસાદનું જોખમ રહેવાની આગાહી છે.
ભારે વરસાદના કારણે નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. પહાડી વિસ્તારોમાં ભૂસ્ખલનનો ખતરો પણ વધી શકે છે. સ્થાનિક તંત્ર દ્વારા લોકોને બિનજરૂરી મુસાફરી ટાળવા અને હવામાન વિભાગની સૂચનાઓનું પાલન કરવા અપીલ કરવામાં આવી રહી છે.
23 સપ્ટેમ્બરની રાત્રે દરિયાકાંઠું પાર કરવાની શક્યતા
IMDના જણાવ્યા અનુસાર ડીપ ડિપ્રેશન ઉત્તર આંધ્રપ્રદેશ અને દક્ષિણ ઓડિશાના કિનારા વચ્ચે, વિશાખાપટ્ટનમ અને ગોપાલપુરની આસપાસના વિસ્તારથી પસાર થઈ શકે છે. સિસ્ટમ પશ્ચિમ-ઉત્તરપશ્ચિમ તરફ આગળ વધી રહી છે.
આ કારણે દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં માત્ર વરસાદ જ નહીં પરંતુ પવનની ગતિ પણ વધવાની શક્યતા છે. દક્ષિણ ઓડિશાના દરિયાકાંઠે પવનની ઝડપ 30થી 35 નોટ સુધી પહોંચવાની અને ઝાટકામાં 45 નોટ સુધી જવાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી હતી. સમુદ્ર પણ ખૂબ જ ઉગ્ર સ્થિતિમાં રહી શકે છે.
આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને માછીમારોને દરિયામાં ન જવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. ઓડિશા અને આંધ્રપ્રદેશના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો માટે પણ સાવચેતીના સંદેશા જાહેર કરવામાં આવ્યા છે.
33 ODRAF ટીમો તૈયાર
સંભવિત કુદરતી આફત સામે ઓડિશા સરકારે બચાવ અને રાહત વ્યવસ્થા મજબૂત કરી છે. કુલ 33 ODRAF ટીમોને સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં તૈનાત કરવામાં આવી છે અથવા રિઝર્વમાં રાખવામાં આવી છે.
આમાંથી 24 ટીમોને વિવિધ અસરગ્રસ્ત જિલ્લાઓમાં મોકલવામાં આવી છે. ગંજામ અને કોરાપુટમાં છ-છ ટીમો તૈનાત કરવામાં આવી છે. ગજપતિ, મલકાનગિરી અને રાયગડા જેવા જિલ્લાઓમાં પણ ટીમો મૂકવામાં આવી છે. બાકીની નવ ટીમોને જરૂરિયાત ઊભી થાય ત્યારે તરત જ કામગીરી માટે રિઝર્વમાં રાખવામાં આવી છે.
આ ટીમો પૂર, પાણી ભરાવા, વૃક્ષો પડવા, રસ્તાઓ બંધ થવા અથવા અન્ય ઇમરજન્સી સ્થિતિમાં રાહત અને બચાવ કામગીરી કરી શકે છે. તંત્રનું ધ્યાન હાલમાં સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં ઝડપથી મદદ પહોંચાડી શકાય તેવી વ્યવસ્થા ઊભી કરવા પર છે.
શાળા અને આંગણવાડી કેન્દ્રો અંગે નિર્ણય
ભારે વરસાદની આગાહીને ધ્યાનમાં રાખીને ઓડિશાના કેટલાક જિલ્લાઓમાં શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને લઈને સાવચેતીના પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં શાળા અને આંગણવાડી કેન્દ્રો બંધ રાખવાનો નિર્ણય કરવામાં આવ્યો છે.
આ નિર્ણયનો મુખ્ય હેતુ વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો અને અન્ય કર્મચારીઓની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. ખાસ કરીને એવા વિસ્તારોમાં જ્યાં ભારે વરસાદ બાદ રસ્તાઓ પર પાણી ભરાવાની અથવા નદીઓ-નાળાઓમાં પાણીનું સ્તર વધવાની શક્યતા હોય ત્યાં સાવચેતી વધુ રાખવામાં આવી રહી છે.
સરકારી તંત્રને 24 કલાક સતર્ક રહેવાની સૂચના
હવામાન પ્રણાલી નજીક આવતા જિલ્લા વહીવટી તંત્રને પણ સતત નજર રાખવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે. જરૂરિયાત પડે તો લોકોને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાંથી સલામત સ્થળે ખસેડી શકાય તે માટે રાહત કેન્દ્રો અને શેલ્ટરની વ્યવસ્થા તૈયાર રાખવામાં આવી રહી છે.
કેટલાક વિસ્તારોમાં સરકારી કર્મચારીઓની રજાઓ રદ કરવામાં આવી છે જેથી કોઈપણ તાત્કાલિક પરિસ્થિતિમાં માનવબળ ઉપલબ્ધ રહે. પૂર, ભૂસ્ખલન કે રસ્તાઓ પર અવરોધ જેવી સ્થિતિ સર્જાય તો બચાવ કામગીરી ઝડપથી શરૂ કરી શકાય તે માટે વિભાગો વચ્ચે સંકલન વધારવામાં આવ્યું છે.
આંધ્રપ્રદેશમાં પણ ભારે વરસાદની ચેતવણી
ડીપ ડિપ્રેશનની અસર માત્ર ઓડિશા સુધી મર્યાદિત રહેવાની નથી. ઉત્તર આંધ્રપ્રદેશના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં પણ ભારે વરસાદ અને તેજ પવનની આગાહી કરવામાં આવી છે.
IMDના ઉપવિભાગીય ચેતવણી બુલેટિનમાં 23 સપ્ટેમ્બરે કોસ્ટલ આંધ્રપ્રદેશમાં અતિભારે વરસાદ સાથે તોફાની પવનની સંભાવના દર્શાવવામાં આવી છે. 24 સપ્ટેમ્બરે પણ ભારે વરસાદ ચાલુ રહી શકે છે.
દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં સમુદ્રની સ્થિતિ ખરાબથી ખૂબ ખરાબ થઈ શકે છે. તેથી બંદરો અને દરિયાઈ પ્રવૃત્તિઓને લઈને પણ સાવચેતી રાખવામાં આવી રહી છે. માછીમારોને દરિયામાં ન જવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
વરસાદની સાથે ભૂસ્ખલન અને પાણી ભરાવાનો ખતરો
દક્ષિણ ઓડિશાના કેટલાક જિલ્લાઓમાં પહાડી અને જંગલ વિસ્તાર વધુ હોવાથી ભારે વરસાદની સ્થિતિમાં ભૂસ્ખલનની શક્યતા વધી શકે છે. રસ્તાઓ પર પાણી ભરાય તો વાહનવ્યવહાર પણ પ્રભાવિત થઈ શકે છે.
શહેરી અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં ડ્રેનેજ સિસ્ટમ પર પણ દબાણ વધી શકે છે. સ્થાનિક નદીઓ અને નાળાઓમાં પાણીનું સ્તર વધે તેવી શક્યતા હોવાથી તંત્ર દ્વારા સંવેદનશીલ સ્થળો પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
આવી સ્થિતિમાં સામાન્ય લોકોને પાણી ભરાયેલા રસ્તા, નદીના પ્રવાહ અથવા દરિયાકાંઠાના જોખમી વિસ્તારોમાં જવાનું ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
લોકો માટે શું સાવચેતી જરૂરી?
હવામાન વિભાગની ચેતવણીને ધ્યાનમાં રાખીને દરિયાકાંઠા અને ભારે વરસાદની સંભાવના ધરાવતા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોએ કેટલીક સામાન્ય સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે. ઘરની બહાર નીકળતા પહેલાં સ્થાનિક હવામાનની સ્થિતિ તપાસવી, વીજળીના થાંભલા અને વૃક્ષોથી દૂર રહેવું તથા પાણી ભરાયેલા રસ્તાઓ પરથી પસાર થવાનું ટાળવું મહત્વપૂર્ણ છે.
જો સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર સ્થળાંતર અથવા સુરક્ષિત સ્થળે જવાની સૂચના આપે તો તેનો સમયસર અમલ કરવો જોઈએ. મોબાઇલ ફોન ચાર્જ રાખવો અને જરૂરી દસ્તાવેજો તથા દવાઓ સુરક્ષિત જગ્યાએ રાખવી પણ ઉપયોગી બની શકે છે.
હાલની સ્થિતિ પર સતત નજર
હાલમાં સમગ્ર ધ્યાન ડીપ ડિપ્રેશનની આગળની ગતિ અને તેની અસર પર છે. IMDના બુલેટિન મુજબ સિસ્ટમ 23 સપ્ટેમ્બરની રાત્રે ઉત્તર આંધ્રપ્રદેશ–દક્ષિણ ઓડિશા કિનારા તરફથી પસાર થવાની શક્યતા ધરાવે છે. ત્યારબાદ જમીન પર આગળ વધતા તેની તીવ્રતા ધીમે ધીમે ઘટી શકે છે.
આ દરમિયાન ભારે વરસાદ અને પવનને કારણે સ્થાનિક સ્તરે મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે. તેથી ઓડિશા અને ઉત્તર આંધ્રપ્રદેશના અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં તંત્રની તૈયારીઓ ચાલુ છે અને લોકો માટે હવામાન વિભાગની નવી ચેતવણીઓ પર નજર રાખવી જરૂરી રહેશે.
