બાંગ્લાદેશ ચૂંટણી: નેતાઓની સંપત્તિમાં તોતિંગ ઉછાળો અને વિદેશોમાં કરોડોના રોકાણે પારદર્શિતા પર ઉભા કર્યા ગંભીર સવાલો
બાંગ્લાદેશમાં આગામી ચૂંટણીઓ વચ્ચે રાજકીય નેતાઓની સંપત્તિ અને ચૂંટણી પંચ (EC) ની ભૂમિકાને લઈને ગંભીર ચર્ચા છેડાઈ છે. પારદર્શિતા અને સુશાસન માટે કામ કરતી સંસ્થાઓએ ઉમેદવારો દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી સંપત્તિની વિગતોની સત્યતા પર સવાલો ઉઠાવ્યા છે.
ચૂંટણી પંચની ભૂમિકા પર સવાલ
બાંગ્લાદેશ ચૂંટણી પંચ (EC) ઉમેદવારો દ્વારા આપવામાં આવેલી સંપત્તિની વિગતો સ્વીકારે તો છે, પરંતુ તેની ચકાસણી (verification) માટે કોઈ નક્કર પહેલ કરતું નથી. સુશાસનના સમર્થકોનું કહેવું છે કે આ ઉમેદવારોને જવાબદાર બનાવવામાં પંચની ગંભીરતા પર પ્રશ્નચિહ્ન મૂકે છે.
- બદિયુર રહેમાન (પૂર્વ NBR અધ્યક્ષ): તેમના મતે, ચૂંટણી પંચ પાસે બંધારણીય સત્તા છે કે તે રાષ્ટ્રીય મહેસૂલ બોર્ડ અને ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી પંચ (ACC) ને આ દાવાઓની તપાસ કરવા કહી શકે, પરંતુ પંચ તેને પોતાની જવાબદારી માનતું નથી.
- બદિયુલ આલમ મજુમદાર (Shujan સચિવ): તેમણે આ પ્રક્રિયાને માત્ર “કાગળની કાર્યવાહી” ગણાવી છે.
સંપત્તિમાં ચોંકાવનારો ઉછાળો
ટ્રાન્સપરન્સી ઇન્ટરનેશનલ બાંગ્લાદેશ (TIB) ના વિશ્લેષણથી જાણવા મળ્યું છે કે છેલ્લા ૧૫ વર્ષમાં કેટલાક સાંસદોની જંગમ સંપત્તિમાં ૨,૪૩,૫૧૩ ટકા સુધીનો અવિશ્વસનીય વધારો થયો છે.
- ૧૨મી સંસદના લગભગ ૮૫ ટકા સભ્યો પાસે ૧ કરોડ ટકા (બાંગ્લાદેશી ચલણ) થી વધુની જંગમ સંપત્તિ છે.
- ૧૫ સાંસદો એવા છે જેઓ અબજપતિ (Billionaires) છે, જેમાં એક પાસે ૧,૩૪૫ કરોડ ટકાની સંપત્તિ છે.
- ૧૩ સાંસદો પાસે કાયદા દ્વારા નિર્ધારિત મર્યાદા (૧૦૦ વીઘા) કરતા વધુ જમીન છે.
વિદેશોમાં ‘ગુપ્ત’ સામ્રાજ્ય
એક તરફ સ્થાનિક સંપત્તિમાં ઉછાળો છે, તો બીજી તરફ આંતરરાષ્ટ્રીય તપાસમાં કરોડો પાઉન્ડના બેનામી રોકાણોનો ખુલાસો થયો છે.
- યુકેમાં રોકાણ: ટ્રાન્સપરન્સી ઇન્ટરનેશનલ UK અને ‘ધ ગાર્ડિયન’ ની સંયુક્ત તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે ભ્રષ્ટાચારના આરોપી બાંગ્લાદેશી રોકાણકારોએ બ્રિટનમાં અંદાજે ૪૦૦ મિલિયન પાઉન્ડ (લગભગ ૪,૨૦૦ કરોડ રૂપિયા) ની સંપત્તિ ખરીદી છે.
- સૈફુઝ્ઝમાન ચૌધરીનો ખુલાસો: અલ જઝીરાની તપાસ ‘ધ મિનિસ્ટર્સ મિલિયન્સ’ માં પૂર્વ ભૂમિ મંત્રી સૈફુઝ્ઝમાન ચૌધરીના ગુપ્ત સામ્રાજ્યનો પર્દાફાશ થયો છે. તેમણે બ્રિટન, અમેરિકા અને દુબઈમાં અંદાજે ૭૦૦ મિલિયન ડોલરની સંપત્તિ મેળવી છે, જેમાં બ્રિટનમાં જ ૩૬૦ થી વધુ મકાનો સામેલ છે. ખાસ વાત એ છે કે તેમણે આ વિદેશી સંપત્તિની જાહેરાત તેમના ચૂંટણી એફિડેવિટમાં ક્યારેય કરી ન હતી.
ટોચના નેતાઓની આવકનો વિરોધાભાસ
કેટલાક નેતાઓની સંપત્તિ કરોડોમાં છે, ત્યારે બાંગ્લાદેશના ટોચના રાજકીય નેતાઓની જાહેર કરેલી આવક ઘણી ઓછી છે:
- તારિક રહેમાન (BNP કાર્યકારી અધ્યક્ષ): તેમની વાર્ષિક આવક ૬.૭૬ લાખ ટકા (લગભગ ૫૬,૦૦૦ ટકા માસિક) દર્શાવવામાં આવી છે.
- ડો. શફીકુર રહેમાન (જમાત-એ-ઇસ્લામીના અમીર): તેમની વાર્ષિક આવક માત્ર ૩.૬૦ લાખ ટકા છે.અહેવાલ મુજબ, દેશના ૧૦ મોટા નેતાઓમાંથી ૭ નેતાઓની માસિક આવક ૧ લાખ ટકાથી પણ ઓછી છે.
કાનૂની સુધારાની જરૂરિયાત
જો એફિડેવિટમાં ખોટી માહિતી આપવામાં આવે તો ઉમેદવારી રદ કરવાની જોગવાઈ છે, જેમાં ત્રણ વર્ષ સુધીની જેલ થઈ શકે છે. જોકે, જ્યાં સુધી ચકાસણીની કોઈ મજબૂત વ્યવસ્થા નહીં બને ત્યાં સુધી આ વિગતો પર જનતાનો વિશ્વાસ જીતવો મુશ્કેલ છે.
ડિસ્ક્લેમર: આ લેખમાં આપેલી કેટલીક માહિતી (જેમ કે ચલણનું ભારતીય રૂપિયામાં રૂપાંતરણ) સ્ત્રોતોની બહારની હોઈ શકે છે, જેની સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ કરવી જોઈએ.
