સુપર હેલ્ધી, સુપર ટેસ્ટી! ઘરે બનાવો દક્ષિણ ભારતીય સ્ટાઈલની બીટરૂટ ચટણી
અવારનવાર આપણા ઘરની ટોપલીમાં બીટરૂટ (ચુકંદર) પડ્યા રહે છે. સલાડ સિવાય આપણને સમજ જ નથી આવતી કે તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો. બાળકો હોય કે મોટા, ઘણા લોકો તેના વિશિષ્ટ સ્વાદને કારણે તેને ખાવાનું ટાળતા હોય છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આ જ બીટરૂટમાંથી તમે એક એવી લાજવાબ ચટણી તૈયાર કરી શકો છો, જે જોતા જ ભૂખ વધી જાય?
જી હા, બીટરૂટ ચટણી માત્ર દેખાવમાં જ તેના ઘેરા ગુલાબી-લાલ રંગને કારણે આકર્ષક નથી લાગતી, પરંતુ તેનો સ્વાદ ખાટો-મીઠો અને તીખો હોય છે. દક્ષિણ ભારતીય સ્વાદથી પ્રેરિત આ ચટણી ઇડલી, ઢોસા, ઉત્તપમ કે સાદા પરોઠા સાથે પણ અદ્ભુત લાગે છે. ચાલો જાણીએ તેને બનાવવાની પૂરી રીત અને કેટલીક ખાસ ટિપ્સ.
બીટરૂટ ચટણી કેમ છે ખાસ?
આ ચટણી માત્ર સ્વાદ માટે જ નહીં, પણ સ્વાસ્થ્ય માટે પણ પાવરહાઉસ છે. બીટરૂટ આયર્ન અને એન્ટીઓક્સીડેન્ટ્સથી ભરપૂર હોય છે, જ્યારે તેમાં રહેલા નારિયેળ અને દાળ તેને પ્રોટીન અને ગુડ ફેટ્સનું સારું મિશ્રણ બનાવે છે. જો તમે તમારા રોજિંદા બોરિંગ જમણમાં થોડો રંગ અને સેહતનો ટ્વિસ્ટ ઉમેરવા માંગતા હોવ, તો આ રેસીપી તમારા માટે જ છે.
જરૂરી સામગ્રી (Ingredients)
ચટણી બનાવવા માટે તમારે ખૂબ જ સાદી વસ્તુઓની જરૂર પડશે, જે તમારા રસોડામાં હંમેશા હાજર હોય છે:
-
બીટરૂટ (ચુકંદર): 1-2 મધ્યમ કદના (સારી રીતે ધોઈને છીણેલા)
-
નારિયેળ: 2-3 મોટી ચમચી (તાજું છીણેલું)
-
દાળ: 1 ચમચી અડદની દાળ અને 1 ચમચી ચણાની દાળ (કુરકુરાપણું અને સ્વાદ માટે)
-
તીખાશ: 2-3 લીલા મરચાં અને 1-2 સૂકા લાલ મરચાં
-
મસાલા: 1 ઇંચ આદુનો ટુકડો અને 2-3 લસણની કળીઓ
-
ખટાશ: 1 નાનો ટુકડો આમલી (આ બીટના સ્વાદને બેલેન્સ કરે છે)
-
વઘાર માટે: 2 ચમચી તેલ, અડધી ચમચી રાઈ, 7-8 મીઠા લીમડાના પાન
-
મીઠું: સ્વાદ મુજબ
-
પાણી: પીસવા માટે જરૂર મુજબ
બીટરૂટ ચટણી બનાવવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત
સ્ટેપ 1: દાળ અને મસાલાને સાંતળો
સૌ પ્રથમ એક કડાઈમાં થોડું તેલ ગરમ કરો. તેમાં અડદની દાળ અને ચણાની દાળ નાખો. તેને ત્યાં સુધી સાંતળો જ્યાં સુધી તે હળવી સોનેરી અને સુગંધિત ન થઈ જાય. હવે તેમાં લીલા મરચાં, સૂકા લાલ મરચાં, આદુ અને લસણની કળીઓ ઉમેરો. તેને 1-2 મિનિટ સુધી ચલાવો જેથી લસણની કાચી વાસ દૂર થઈ જાય.
સ્ટેપ 2: બીટરૂટને ચઢાવો
હવે કડાઈમાં છીણેલું બીટરૂટ નાખો. બીટને ધીમી આંચ પર 4-5 મિનિટ સુધી સાંતળો. તેને પકવવાથી તેનો કાચો સ્વાદ જતો રહે છે અને ચટણીનો સ્વાદ વધુ નીખરી આવે છે. જ્યારે બીટ થોડું નરમ થઈ જાય, ત્યારે ગેસ બંધ કરી દો અને મિશ્રણને પૂરેપૂરું ઠંડુ થવા દો.
સ્ટેપ 3: બારીક પીસી લો
જ્યારે મિશ્રણ ઠંડુ થઈ જાય, ત્યારે તેને મિક્સર જારમાં નાખો. હવે તેમાં છીણેલું તાજું નારિયેળ અને આમલીનો ટુકડો ઉમેરો. થોડું પાણી નાખો (ધ્યાન રાખવું કે પાણી બહુ વધારે ન હોય, નહીં તો ચટણી પાતળી થઈ જશે) અને તેને સ્મૂધ પેસ્ટ બને ત્યાં સુધી પીસી લો.
સ્ટેપ 4: વઘાર (The Final Touch)
તૈયાર ચટણીને એક સુંદર કાચના કે સ્ટીલના બાઉલમાં કાઢો અને ઉપરથી મીઠું ઉમેરો. હવે એક નાના વઘારિયામાં એક ચમચી તેલ ગરમ કરો. રાઈ નાખો અને જ્યારે તે ફૂટવા લાગે, ત્યારે મીઠા લીમડાના પાન ઉમેરો. આ ગરમા-ગરમ વઘારને ચટણી ઉપર રેડી દો. તમારી શાનદાર બીટરૂટ ચટણી તૈયાર છે!
સર્વિંગ સૂચન (Serving Ideas)
-
સાઉથ ઇન્ડિયન ટ્વિસ્ટ: તેને ગરમા-ગરમ મસાલા ઢોસા કે સોફ્ટ ઇડલી સાથે પીરસો. તેનો લાલ રંગ સફેદ ઇડલી સાથે ખૂબ જ સુંદર લાગે છે.
-
લંચ બોક્સ: તેને બાળકોના પરોઠા કે પુડલા સાથે આપો. રંગીન હોવાને કારણે બાળકો તેને હોંશે હોંશે ખાશે.
-
સ્પ્રેડની જેમ: તમે તેને સેન્ડવિચની અંદર એક લેયરની જેમ પણ લગાવી શકો છો, આ મેયોનીઝ કે કેચઅપનો એક હેલ્ધી વિકલ્પ છે.
પ્રો-ટિપ્સ
-
આમલીનું મહત્વ: આમલી નાખવાનું ભૂલશો નહીં, કારણ કે બીટરૂટનો સ્વાદ થોડો જમીન જેવો (Earthy) હોય છે, જેને આમલીની ખટાશ ખૂબ જ સારી રીતે બેલેન્સ કરે છે.
-
દહીંનો વિકલ્પ: જો તમને નારિયેળ પસંદ નથી, તો તમે પીસતી વખતે તેમાં 2 ચમચી ઘટ્ટ દહીં પણ ઉમેરી શકો છો.
-
છીણવું કે ટુકડા: જો તમારી પાસે સમય ઓછો હોય, તો તમે બીટને નાના ટુકડામાં કાપીને પણ સાંતળી શકો છો, પરંતુ છીણવાથી તે જલ્દી ચઢે છે અને ટેક્સચર સારું આવે છે.
બીટરૂટની આ ચટણી માત્ર એક વાનગી નથી, પરંતુ સેહત અને સ્વાદનો સંગમ છે. તેને બનાવવી જેટલી સરળ છે, તેનો સ્વાદ તેટલો જ શાહી છે. તો હવે જ્યારે ઘરમાં બીટ આવે, ત્યારે માત્ર સલાડ ન બનાવતા, આ ચટણી જરૂર ટ્રાય કરજો.
