વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે કમાણીનો સર્વશ્રેષ્ઠ રસ્તો; વાર્ષિક ૮.૨ ટકા વ્યાજ આપતી આ સરકારી સ્કીમ સામે બેંક FD પણ ફેઈલ!
પોતાની મહેનતની કમાણી અથવા નિવૃત્તિ પછી મળેલા ભંડોળને કઈ જગ્યાએ રોકાણ કરવું જેથી મહત્તમ વળતર અને પૂરેપૂરી સુરક્ષા મળે, તે દરેક સામાન્ય રોકાણકાર અને વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે હંમેશાં મૂંઝવણનો વિષય રહ્યો છે. ઘણીવાર લોકો યોગ્ય માહિતીના અભાવે મિત્રો કે સંબંધીઓની સલાહ પર આંખો બંધ કરીને ખોટી જગ્યાએ નાણાં રોકી દે છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં એસઆઈપી (SIP) દ્વારા મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ કરવાનો ક્રેઝ ખૂબ વધ્યો હતો, પરંતુ હાલમાં બજારના અણધાર્યા ઉતાર-ચઢાવને કારણે રોકાણકારોનો ઉત્સાહ થોડો ઓછો થયો છે કારણ કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ હંમેશાં ધારેલું વળતર આપી શકતા નથી.જો તમે પણ તમારી જમાપૂંજીને યોગ્ય જગ્યાએ રોકવાનું વિચારી રહ્યા છો અને ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD), વરિષ્ઠ નાગરિક બચત યોજના (SCSS) કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ (MF) વચ્ચે સાચો વિકલ્પ પસંદ કરી શકતા નથી.
નાણાકીય નિષ્ણાતોના મતે, રોકાણનો કોઈ એક વિકલ્પ દરેક વ્યક્તિ માટે ક્યારેય પરફેક્ટ હોઈ શકતો નથી. તમારી ઉંમર, જોખમ લેવાની ક્ષમતા અને ભવિષ્યની જરૂરિયાતોને આધારે જ સાચી યોજના પસંદ કરવી જોઈએ. ચાલો આ ત્રણેય લોકપ્રિય માધ્યમોને વિગતવાર સમજીએ:
૧. ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD): સુરક્ષા અને ભરોસાનું બીજું નામ
સામાન્ય અને મધ્યમ વર્ગના રોકાણકારોમાં ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ આજે પણ સૌથી વધુ ભરોસાપાત્ર માધ્યમ છે. દેશની બેંકોમાં હાલમાં ૧૦૦ ટ્રિલિયન રૂપિયાથી વધુની રકમ એફડી સ્વરૂપે જમા છે, જે દર્શાવે છે કે ભારતીયોને બેંકિંગ સિસ્ટમ પર કેટલો વિશ્વાસ છે. એફડીમાં અંદાજિત ૬.૫% થી ૮.૫% સુધીનું વળતર મળે છે અને તે સંપૂર્ણ ગેરંટીકૃત હોય છે. જો તમે ૧ થી ૩ વર્ષ જેવા ટૂંકા ગાળા માટે નાણાં રોકવા માંગતા હોવ, તો આ ઉત્તમ વિકલ્પ છે. કટોકટીના સમયે નિયત દંડ ભરીને આ રકમ ગમે ત્યારે ઉપાડી શકાય છે, જો કે આનું વ્યાજ તમારા ટેક્સ સ્લેબ મુજબ કરપાત્ર બને છે.
૨. વરિષ્ઠ નાગરિક બચત યોજના (SCSS): નિવૃત્ત લોકોની સાચી સંજીવની
કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ૨૦૦૪ માં શરૂ કરાયેલી આ યોજના વરિષ્ઠ નાગરિકોને મોંઘવારી સામે રક્ષણ આપવા અને નિયમિત પેન્શન જેવી આવક પૂરી પાડવા માટે બનાવવામાં આવી છે. ૬૦ વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરની વ્યક્તિ પોસ્ટ ઓફિસ અથવા સરકારી બેંકમાં આ ખાતું ખોલાવી શકે છે. આ સ્કીમમાં લઘુત્તમ ₹૧,૦૦૦ અને મહત્તમ ₹૩૦ લાખ પ્રતિ વ્યક્તિ રોકાણની મર્યાદા છે.
હાલમાં આ યોજના વાર્ષિક ૮.૨% નો શાનદાર વ્યાજ દર ઓફર કરે છે. આ યોજનાની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે ખાતું ખોલાવતી વખતે જે વ્યાજ દર નક્કી થાય છે, તે આખા ૫ વર્ષના લોક-ઇન પિરિયડ સુધી બદલાતો નથી, ભલે પછીથી સરકાર વ્યાજ દરો ઘટાડી દે. આ વ્યાજ દર દર ૩ મહિને સીધા તમારા બેંક ખાતામાં જમા થાય છે, જેનો ઉપયોગ નિયમિત ખર્ચ માટે થઈ શકે છે. જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થા હેઠળ આમાં ૮૦સી (80C) મુજબ ₹૧.૫ લાખ સુધીની કર મુક્તિ મળે છે. જો કે, સમય પહેલાં (પ્રિ-મેચ્યોર) પૈસા ઉપાડવા પર ૧% થી ૧.૫% સુધીનો દંડ ચૂકવવો પડે છે.
૩. મ્યુચ્યુઅલ ફંડ (MF): લાંબા ગાળામાં સંપત્તિ સર્જનનો માર્ગ
જો તમારી ઉંમર ઓછી છે અથવા તમે બજારના ઉતાર-ચઢાવ અને જોખમોનો સામનો કરવાની હિંમત ધરાવો છો, તો મ્યુચ્યુઅલ ફંડ તમારા માટે ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે. ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં લાંબા ગાળાના રોકાણ પર સામાન્ય રીતે ૭% થી ૧૫% કે તેથી વધુ વળતર મળવાની સંભાવના રહે છે. છેલ્લા ૩૦ વર્ષનો ઇતિહાસ સાક્ષી છે કે શેરબજારે (નિફ્ટી ૫૦) રોકાણકારોની સંપત્તિને એફડી કરતાં ઘણી ઝડપથી વધારી છે. આમાં લિક્વિડિટી ખૂબ જ સરળ છે, એટલે કે ૧ થી ૩ દિવસમાં તમે ગમે ત્યારે પૈસા પાછા મેળવી શકો છો. ટેક્સના નિયમો અનુસાર, આમાં લોન્ગ ટર્મ કેપિટલ ગેઈન્સ (LTCG) હેઠળ નફા પર માત્ર ૧૨.૫% ટેક્સ ચૂકવવો પડે છે, પરંતુ આમાં વળતરની કોઈ સરકારી કે બેંક ગેરંટી હોતી નથી.
કયો રસ્તો સૌથી વધુ સ્માર્ટ છે?
રોકાણકારો માટે સૌથી સ્માર્ટ રસ્તો એ છે કે પોતાના તમામ ઈંડા એક જ ટોપલીમાં ન રાખવા જોઈએ. જો તમે વરિષ્ઠ નાગરિક છો, તો તમારા ભંડોળનો મોટો ભાગ સરકારી ગેરંટી ધરાવતી SCSS સ્કીમ અને બેંક એફડીમાં રાખવો જોઈએ જેથી માસિક ખર્ચ સુરક્ષિત રહે. ત્યારબાદ, વધારાની બચતનો થોડો ભાગ મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકી શકાય છે જેથી મોંઘવારીને માત આપી શકાય. તમારા નાણાકીય લક્ષ્યો અને જોખમ લેવાની ક્ષમતાનું સંતુલન જ તમને ભવિષ્યમાં આર્થિક રીતે આઝાદ અને ચિંતામુક્ત બનાવશે.
