તાપમાન ઘટતાં જ હાર્ટ એટેકના કેસ કેમ વધી જાય છે? ડૉક્ટરે જણાવ્યા 4 મોટા કારણો
ઠંડીની મોસમ શરૂ થઈ ગઈ છે અને આવા સમયે હાર્ટ એટેકના કેસ અવારનવાર વધી જતા હોય છે. આવો જાણીએ ડૉ. અજીત જૈન પાસેથી કે તાપમાન ઘટવાથી હાર્ટ એટેકનું જોખમ કેમ વધી જાય છે.
ઠંડીની મોસમ શરૂ થતાં જ તાપમાન ઝડપથી ઘટવા લાગે છે, જેની સીધી અસર હૃદય પર પડે છે. આવી સ્થિતિમાં પહેલાથી જ હૃદયની બીમારી ધરાવતા દર્દીઓ, વૃદ્ધો, ડાયાબિટીક પેશન્ટ્સ અને હાઈ બીપીવાળા લોકોમાં હાર્ટ એટેકનું જોખમ વધુ હોય છે. તેથી, ઠંડીની મોસમમાં હૃદયના સ્વાસ્થ્ય પર વિશેષ ધ્યાન આપવાની જરૂર હોય છે.
હાર્ટ એટેકના લક્ષણોને અવગણશો નહીં
ઠંડીની મોસમમાં હૃદય સાથે જોડાયેલા નાના-નાના લક્ષણો પણ દેખાય તો તેને ક્યારેય અવગણવા ન જોઈએ. સૌથી સામાન્ય લક્ષણ છે છાતીમાં દુખાવો કે ભારેપણું, જે ડાબા હાથ, ખભા કે પીઠ સુધી ફેલાઈ શકે છે.
-
આ ઉપરાંત શ્વાસ ફૂલવો, હળવા ચક્કર આવવા, અત્યંત થાક અને પરસેવો થવો પણ જોખમના સંકેત છે.
-
કેટલાક લોકોમાં જડબા કે ગરદનમાં દુખાવો પણ જોવા મળે છે.
-
ઠંડીમાં ઘણીવાર લોકો આ લક્ષણોને ગેસ, નબળાઈ કે સામાન્ય થાક સમજીને અવગણી દે છે, જેનાથી સ્થિતિ ગંભીર થઈ શકે છે.
જો ચાલતી વખતે, સીડીઓ ચડતી વખતે કે ઠંડા વાતાવરણમાં બહાર જતી વખતે છાતીમાં દુખાવો વધતો અનુભવાય, તો તાત્કાલિક ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરો. સમયસર ઓળખ અને સારવારથી હાર્ટ એટેકના ગંભીર જોખમને ઘણું ઓછું કરી શકાય છે.
ઠંડીમાં હાર્ટ એટેકના કેસ વધવાના 4 મોટા કારણો શું છે?
રાજીવ ગાંધી હોસ્પિટલના કાર્ડિયોલોજી ડિપાર્ટમેન્ટના ડૉ. અજીત જૈન આ વિશે માહિતી આપે છે:
1. લોહીની નસોનું સંકોચાવું
ઠંડીના કારણે આપણી નસો સંકોચાઈ જાય છે (Vasoconstriction), જેનાથી બ્લડ પ્રેશર વધે છે. આ હૃદય પર વધારાનું દબાણ નાખે છે અને હાર્ટ એટેકની શક્યતા વધી જાય છે.
2. લોહીનું જાડું થવું
ઠંડીમાં શરીરનું તાપમાન ઓછું થતાં લોહી થોડું જાડું થઈ જાય છે. આવા સંજોગોમાં લોહીના ગઠ્ઠા (Blood Clot) બનવાની સંભાવના વધે છે, જે હાર્ટ એટેક કે સ્ટ્રોકનું કારણ બની શકે છે.
3. ઓક્સિજનની માંગમાં વધારો
ઠંડીમાં શરીરને ગરમ રાખવા માટે હૃદય વધારે મહેનત કરે છે. આનાથી હૃદયની ઓક્સિજનની માંગ વધી જાય છે અને નબળા હૃદયવાળા લોકોમાં જોખમ વધુ થઈ જાય છે.
4. અચાનક મહેનત કે એક્સરસાઇઝ
ઠંડીમાં વૉર્મ-અપ કર્યા વિના ભારે કામ કે વ્યાયામ કરવાથી હૃદય પર અચાનક દબાણ વધી જાય છે, જેનાથી હૃદયના ધબકારા અનિયમિત થઈ શકે છે અને એટેકની સ્થિતિ બની શકે છે.
હાર્ટ એટેકથી કેવી રીતે બચવું?
-
શરીરને ગરમ રાખો અને અચાનક ઠંડા વાતાવરણમાં ન જાવ.
-
નિયમિતપણે બ્લડ પ્રેશર, શુગર અને કોલેસ્ટ્રોલની તપાસ કરાવો.
-
વૉર્મ-અપ કર્યા વિના ભારે વ્યાયામ કે કામ ન કરો.
-
ધૂમ્રપાનથી દૂર રહો અને સ્વસ્થ આહાર લો.
-
છાતીમાં દુખાવો, શ્વાસ ફૂલવો કે અત્યંત થાક લાગે તો તરત જ ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરો.
