૮મા પગાર પંચના ૬ મહિના પૂર્ણ: જાણો ક્યારે વધશે કેન્દ્રીય કર્મચારીઓનો પગાર અને પેન્શન?
ભારત સરકાર દ્વારા ૩ નવેમ્બર, ૨૦૨૫ના રોજ રચાયેલા ૮મા કેન્દ્રીય પગાર પંચે (8th CPC) તેની કામગીરીના મહત્વના ૬ મહિના પૂર્ણ કર્યા છે. આ સમયગાળો પંચ માટે પાયાની કામગીરી અને ડેટા એકત્રીકરણનો રહ્યો છે. ૧૮ મહિનાની કુલ સમયમર્યાદામાંથી લગભગ એક તૃતીયાંશ ભાગ વીતી ગયો હોવાથી, હવે કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોમાં એ જાણવાની ઉત્સુકતા વધી છે કે તેમના પગાર અને ભથ્થામાં ક્યારે મોટો ઉછાળો આવશે.
કામગીરીનો વર્તમાન તબક્કો: ગ્રાઉન્ડ લેવલ સર્વે
૮મા પગાર પંચની ટીમ અત્યારે સક્રિયપણે વિવિધ કર્મચારી સંગઠનો અને યુનિયનો સાથે વાર્તાલાપ કરી રહી છે.
-
હૈદરાબાદ અને શ્રીનગરની મુલાકાત: પંચની ટીમ આગામી ૧૮-૧૯ મેના રોજ હૈદરાબાદ અને ૧ થી ૪ જૂન દરમિયાન શ્રીનગરની મુલાકાત લેશે. આ પ્રવાસનો મુખ્ય હેતુ પાયાના સ્તરે કામ કરતા કર્મચારીઓની સમસ્યાઓ અને તેમની અપેક્ષાઓ સમજવાનો છે.
-
સૂચનો માટેની સમયમર્યાદામાં વધારો: પંચે લોકતાંત્રિક અભિગમ અપનાવતા કર્મચારી અને પેન્શનર સંગઠનો માટે તેમના સૂચનો અને માંગણીઓ રજૂ કરવાની અંતિમ તારીખ ૩૦ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ થી વધારીને ૩૧ મે, ૨૦૨૬ કરી છે. આનાથી વધુમાં વધુ સંગઠનોને પોતાની રજૂઆત કરવાનો મોકો મળશે.
સમય મર્યાદાનું ગણિત: હવે કેટલો સમય બાકી?
કેન્દ્ર સરકારે આઠમા પગાર પંચને તેનો અહેવાલ તૈયાર કરવા માટે કુલ ૫૪૦ દિવસ એટલે કે ૧૮ મહિનાનો સમય આપ્યો હતો. ૧. વીતી ગયેલો સમય: ૬ મહિના (નવેમ્બર ૨૦૨૫ થી એપ્રિલ ૨૦૨૬). ૨. બાકી રહેલો સમય: ૧૨ મહિના (મે ૨૦૨૬ થી મે ૨૦૨૭). ૩. અહેવાલ રજૂ કરવાની તારીખ: અંદાજિત મે ૨૦૨૭.
જોકે, કર્મચારી સંગઠનોની માંગ છે કે જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ થી જ આ ભલામણોનો અમલ કરવામાં આવે, જેથી કર્મચારીઓને એરિયર્સ સાથે લાભ મળી શકે.
આગામી ૧૨ મહિનાનો રોડમેપ
પગાર પંચની આગામી કામગીરી ત્રણ મુખ્ય તબક્કામાં વહેંચાયેલી હશે:
-
જૂન ૨૦૨૬ – ડિસેમ્બર ૨૦૨૬ (ક્ષેત્રીય મુલાકાતો): પંચના સભ્યો રેલવે, સંરક્ષણ, ટપાલ અને અન્ય કેન્દ્રીય વિભાગોના પ્રતિનિધિઓ સાથે રૂબરૂ મુલાકાત કરશે. આ દરમિયાન વિવિધ કેડરના પગાર સ્તરની વિસંગતતાઓ દૂર કરવા પર ચર્ચા થશે.
-
જાન્યુઆરી ૨૦૨૭ – માર્ચ ૨૦૨૭ (આર્થિક મૂલ્યાંકન): પંચ સરકારના મહેસૂલ, ફુગાવાનો દર અને આર્થિક બોજનું વિશ્લેષણ કરશે. ફિટમેન્ટ ફેક્ટર (જે પગાર વધારાનો આધાર છે) કેટલો રાખવો તે અંગે ગંભીર મંથન આ સમયગાળામાં થશે.
-
એપ્રિલ ૨૦૨૭ – મે ૨૦૨૭ (અંતિમ ડ્રાફ્ટ): તમામ પાસાઓને ધ્યાનમાં રાખીને અંતિમ અહેવાલ તૈયાર કરવામાં આવશે અને સરકારને સુપરત કરવામાં આવશે.
કર્મચારીઓની મુખ્ય માંગણીઓ
મોટાભાગના કર્મચારી સંગઠનો ફિટમેન્ટ ફેક્ટરને ૨.૫૭ થી વધારીને ૩.૬૮ કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે. જો સરકાર આ માંગ સ્વીકારે, તો લઘુત્તમ પગારમાં મોટો ઉછાળો આવી શકે છે. આ ઉપરાંત, પેન્શનરો માટે ‘વન રેન્ક વન પેન્શન’ (OROP) જેવી જ સમાનતા અને મોંઘવારી ભથ્થા (DA) ના મર્જર અંગે પણ અપેક્ષાઓ સેવાઈ રહી છે.
૮મું પગાર પંચ હવે તેના સૌથી મહત્વના તબક્કામાં પ્રવેશ્યું છે. આવનારા ૧૨ મહિના કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના આર્થિક ભવિષ્ય માટે નિર્ણાયક સાબિત થશે. જો પંચ સમયસર અહેવાલ આપે અને સરકાર તેની ભલામણો સ્વીકારે, તો ૨૦૨૭ની શરૂઆતમાં લાખો પરિવારોની આર્થિક સ્થિતિમાં મોટો સુધારો જોવા મળશે.

