છાણ હવે બનશે કમાણીનું સાધન! ગુજરાતમાં CBG પ્લાન્ટ માટે જાપાન આપશે નાણાકીય-ટેકનિકલ સહાય
ગુજરાત હંમેશાં ઉદ્યોગ, ઉર્જા અને સહકારી ક્ષેત્રે નવીન પ્રયોગો કરવામાં દેશભરમાં અગ્રેસર રહ્યું છે. પર્યાવરણની જાળવણી સાથે સાથે પુનઃપ્રાપ્ય ઉર્જા (Renewable Energy)ના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવાના ભાગરૂપે રાજ્ય સરકારે હવે ‘કોમ્પ્રેસ્ડ બાયો ગેસ’ (CBG) ક્ષેત્રે એક ઐતિહાસિક પહેલ હાથ ધરી છે. રાજ્યની સહકારી ડેરીઓ મારફતે કોમ્પ્રેસ્ડ બાયો ગેસ પ્લાન્ટ્સનો વ્યાપ વધારવા માટે ગાંધીનગર ખાતે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ઉચ્ચસ્તરીય બેઠક યોજાઈ હતી.
આ બેઠકની ખાસિયત એ રહી કે જાપાન સરકારનું પ્રતિનિધિમંડળ, સુઝુકી મોટર કોર્પોરેશન અને જાપાન ઈન્ટરનેશનલ કોઓપરેશન એજન્સી (JICA) ના ઉચ્ચ અધિકારીઓ ખાસ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. જાપાનીઝ ડેલિગેશને ગુજરાતમાં CBG પ્લાન્ટ્સના નિર્માણ માટે નાણાકીય સહયોગ અને આધુનિક ટેકનોલોજી પૂરી પાડવા માટે ઊંડો રસ દાખવ્યો છે.
ગાંધીનગરમાં યોજાયેલી ઉચ્ચસ્તરીય બેઠકની વિગતો
રાજધાની ગાંધીનગર ખાતે યોજાયેલી આ ત્રિપક્ષીય બેઠકમાં રાજ્ય સરકારના વરિષ્ઠ મંત્રીઓ અને ઉચ્ચ અધિકારીઓએ ભાગ લીધો હતો. આ બેઠકમાં રાજ્યના નાણા મંત્રી કનુભાઈ દેસાઈ, સહકાર મંત્રી જીતુભાઈ વાઘાણી તેમજ મહેસૂલ રાજ્ય મંત્રી સંજયસિંહ મહીડા વિશેષરૂપે ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
બીજી તરફ, જાપાન તરફથી ઉચ્ચ સ્તરીય પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ નીચે મુજબના અનુભવી અધિકારીઓએ કર્યું હતું:
ટોયોકાઝુ નાગામુને: પ્રાદેશિક પ્રતિનિધિ, વેપાર અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય (જાપાન સરકાર)
કેનિચિરો ટોયોફુકુ: મેનેજિંગ ઓફિસર, સુઝુકી મોટર કોર્પોરેશન
ટાકુરો તાકેઉચી: ચીફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ, JICA ઇન્ડિયા
સોટા કોઇડે: સીનિયર રિપ્રેઝન્ટેટિવ, JICA ઇન્ડિયા
આ બેઠકમાં પર્યાવરણપ્રિય ઉર્જાના ઉત્પાદન તેમજ સહકારી ડેરીઓ દ્વારા પશુપાલકોની આવક વધારવા અંગે સકારાત્મક અને ફળદાયી ચર્ચાઓ થઈ હતી.
જાપાન, સુઝુકી અને JICA તરફથી મોટો પ્રસ્તાવ
જાપાનના પ્રતિનિધિમંડળ દ્વારા ગુજરાત સરકાર સમક્ષ એક વિસ્તૃત અને સર્વગ્રાહી પ્રસ્તાવ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. આ પ્રસ્તાવ મુજબ, ગુજરાતમાં મોટા પાયે કોમ્પ્રેસ્ડ બાયો ગેસ પ્લાન્ટ્સ સ્થાપવા માટે સુઝુકી અને JICA નાણાકીય ભંડોળ (Financial Assistance) અને અત્યાધુનિક ટેકનોલોજી પૂરી પાડશે.
આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય માત્ર બાયો ગેસ ઉત્પન્ન કરવાનો નથી, પરંતુ તેની સાથે સાથે આડપેદાશ તરીકે ઉચ્ચ ગુણવત્તાયુક્ત ઓર્ગેનિક ફર્ટિલાઇઝર (જૈવિક ખાતર)નું પણ ઉત્પાદન કરવાનો છે. આ જૈવિક ખાતર રાજ્યના ખેડૂતો માટે અત્યંત ઉપયોગી સાબિત થશે, જેનાથી જમીનની ફળદ્રુપતા વધશે અને રાસાયણિક ખાતરો પરની નિર્ભરતા ઘટશે.
ત્રિપક્ષીય સમજૂતી કરાર (MoU) ટૂંક સમયમાં
બેઠક દરમિયાન રજૂ કરવામાં આવેલા પ્રસ્તાવ પર રાજ્ય સરકારના મંત્રીઓ અને અધિકારીઓએ સકારાત્મક પ્રતિસાદ આપ્યો હતો. ચર્ચાના અંતે એવો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે કે આગામી સમયમાં ગુજરાત સરકાર, સુઝુકી મોટર કોર્પોરેશન અને JICA વચ્ચે વિધિવત રીતે એક સમજૂતી કરાર (MoU) કરવામાં આવશે.
આ કરાર થવાથી ગુજરાતમાં ક્લીન એનર્જી (Clean Energy) અને ગ્રીન એનર્જીના એક નવા યુગનો પ્રારંભ થશે. આ યોજનાથી પશુપાલકો અને ખેડૂતોને તેમના પશુઓના છાણનું યોગ્ય વળતર મળશે, જેનાથી ગ્રામીણ અર્થતંત્રને મોટો વેગ મળશે.
વરિષ્ઠ અધિકારીઓ અને સહકારી સંસ્થાઓની સક્રિય ભાગીદારી
આ મહત્વપૂર્ણ બેઠકમાં શાસન, પ્રશાસન અને સહકારી ક્ષેત્રનો ત્રિવેણી સંગમ જોવા મળ્યો હતો. બેઠકમાં રાજ્ય સરકારના વિવિધ વિભાગોના અધિક મુખ્ય સચિવઓ અને ઉચ્ચ અધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા, જેમાં:
અરૂણકુમાર સોલંકી: અધિક મુખ્ય સચિવ, સહકાર વિભાગ
ડૉ. જયંતિ રવિ: અધિક મુખ્ય સચિવ, મહેસૂલ વિભાગ
ટી. નટરાજન: અધિક મુખ્ય સચિવ, નાણા વિભાગ
ભરત જોષી: રજિસ્ટ્રાર, સહકારી મંડળીઓ
આ ઉપરાંત, ગુજરાતમાં સહકારી ક્ષેત્રે બાયો ગેસ મોડેલનું સફળ સંચાલન કરતી બનાસ ડેરી તેમજ દેશની સર્વોચ્ચ સંસ્થા નેશનલ ડેરી ડેવલપમેન્ટ બોર્ડ (NDDB) ના ઉચ્ચ અધિકારીઓ પણ ખાસ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા અને તેમણે ટેકનિકલ પાસાઓ પર પોતાની મહત્વપૂર્ણ રજૂઆતો કરી હતી.
પર્યાવરણ અને ગ્રામીણ અર્થતંત્ર માટે આશીર્વાદરૂપ પગલું
કોમ્પ્રેસ્ડ બાયો ગેસ (CBG) એ ભવિષ્યનું ઇંધણ ગણાય છે. જ્યારે ડેરી ક્ષેત્ર અને પશુપાલન સાથે આ ટેકનોલોજી જોડાય છે, ત્યારે તેનાથી અનેકવિધ ફાયદાઓ થાય છે:
૧. હરિયાળું પર્યાવરણ: કાર્બન ઉત્સર્જનમાં ઘટાડો થશે અને સ્વચ્છ બળતણનો ઉપયોગ વધશે.
૨. પશુપાલકોની આવકમાં વધારો: છાણનો વ્યવસાયિક ઉપયોગ થવાથી પશુપાલકોને વધારાની આવક થશે.
૩. ઓર્ગેનિક ખેતીને પ્રોત્સાહન: બાયો ગેસ પ્લાન્ટમાંથી નીકળતી સ્લરીમાંથી જૈવિક ખાતર બનશે, જે ખેતી માટે વરદાન સાબિત થશે.
૪. વિદેશી હૂંડિયામણની બચત: ક્રૂડ ઓઈલ અને ગેસની આયાત પરનો બોજ ઘટશે.
