શિયાળામાં ઈમ્યુનિટી વધારવા માટે બેસ્ટ છે આ સૂંઠના લાડુ
શિયાળાની શરૂઆત થતા જ ઘરોમાં તલ, ગોળ અને ગુંદરની વાનગીઓ બનવા લાગે છે. આ બધામાં સૌથી ખાસ છે ‘સૂંઠના લાડુ’. સૂંઠ એટલે કે આદુનો સૂકો પાવડર, જે ઔષધીય ગુણોનો ભંડાર છે. આ લેખ તમને માત્ર તે બનાવવાની સાચી રીત જ નહીં, પરંતુ તે શા માટે દરેક ઉંમરની વ્યક્તિ માટે જરૂરી છે તે પણ સમજાવશે.
સૂંઠના લાડુ બનાવવા માટેની જરૂરી સામગ્રી
સ્વાદિષ્ટ અને પૌષ્ટિક લાડુ માટે સામગ્રીનું સાચું પ્રમાણ હોવું ખૂબ જરૂરી છે:
| સામગ્રી | માત્રા | મહત્વ |
| સૂંઠ પાવડર | 50-60 ગ્રામ | શરીરને ગરમી આપવા અને વાયુ દોષ દૂર કરવા. |
| ઘઉંનો લોટ | 200 ગ્રામ | લાડુને બેઝ અને સારું બાઈન્ડિંગ આપવા. |
| ગોળ (ઝીણો સમારેલો) | 250-300 ગ્રામ | કુદરતી ગળપણ અને આયર્નનો સ્ત્રોત. |
| શુદ્ધ દેશી ઘી | 200 ગ્રામ | હેલ્ધી ફેટ અને સાંધાના લુબ્રિકેશન માટે. |
| ગુંદ (ખાવાનો) | 50 ગ્રામ | હાડકાની મજબૂતી અને ઈમ્યુનિટી માટે. |
| સૂકું કોપરું | અડધો કપ | સ્વાદ અને ફાઈબર માટે (ખમણેલું). |
| મિક્સ ડ્રાય ફ્રૂટ્સ | 100 ગ્રામ | બદામ, કાજુ અને પિસ્તા (શક્તિ માટે). |
| એલચી પાવડર | 1 નાની ચમચી | સુગંધ અને પાચન માટે. |
સૂંઠના લાડુ બનાવવાની રીત: સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ગાઈડ
સૂંઠના લાડુ બનાવવાની રીત: સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ગાઈડસ્ટેપ 1: ગુંદર અને ડ્રાય ફ્રૂટ્સ તૈયાર કરવા
સૌ પ્રથમ એક જાડા તળિયાવાળી કડાઈ લો અને તેમાં 2-3 મોટી ચમચી ઘી ગરમ કરો. ઘી ગરમ થાય એટલે તેમાં ગુંદર નાખો. ધ્યાન રાખવું કે આંચ ધીમી હોય, નહીંતર ગુંદ ઉપરથી લાલ થઈ જશે અને અંદરથી કાચો રહેશે. ગુંદર પોપકોર્નની જેમ ફૂલી જાય એટલે તેને એક પ્લેટમાં કાઢી લો. ઠંડો થાય એટલે તેને વાટકીની મદદથી અધકચરો વાટી લો. હવે આ જ ઘીમાં સમારેલા કાજુ, બદામ અને પિસ્તાને 1-2 મિનિટ માટે હળવા સાંતળી લો.
સ્ટેપ 2: લોટ શેકવો
કડાઈમાં બાકીનું ઘી ઉમેરો. હવે તેમાં ઘઉંનો લોટ નાખો. તેને સતત હલાવતા રહી ધીમી આંચ પર શેકો. લોટનો રંગ હળવો બદામી (Golden Brown) થાય અને તેમાંથી સરસ સુગંધ આવવા લાગે ત્યાં સુધી તેને શેકવો. યાદ રાખો, લોટ જેટલો સરસ શેકાશે, લાડુ તેટલા જ સ્વાદિષ્ટ બનશે.
સ્ટેપ 3: સૂંઠ અને કોપરું ઉમેરવું
લોટ શેકાઈ જાય એટલે ગેસ બંધ કરી દો. ગરમ લોટમાં જ સૂંઠ પાવડર અને ખમણેલું સૂકું કોપરું ઉમેરી દો. કડાઈની ગરમી જ સૂંઠની કચાશ દૂર કરવા અને કોપરાને શેકવા માટે પૂરતી છે. આ મિશ્રણને બરાબર હલાવી લો.
સ્ટેપ 4: ગોળનો પાયો તૈયાર કરવો
એક બીજા પેનમાં એક ચમચી ઘી અને ઝીણો સમારેલો ગોળ લો. તેમાં માત્ર 2 ચમચી પાણી નાખો જેથી ગોળ બળી ન જાય. તેને ધીમી આંચ પર ત્યાં સુધી ગરમ કરો જ્યાં સુધી ગોળ પૂરેપૂરો ઓગળી ન જાય. આપણે કોઈ તાર વાળી ચાસણી નથી બનાવવાની, બસ ગોળને ઓગાળવાનો જ છે. વધુ પડતો પકવવાથી લાડુ કડક થઈ શકે છે.
સ્ટેપ 5: બધું મિશ્ર કરવું
હવે શેકેલા લોટના મિશ્રણમાં તળેલો ગુંદર, ડ્રાય ફ્રૂટ્સ અને એલચી પાવડર ઉમેરો. ત્યારબાદ તૈયાર કરેલો ગોળનો પાયો ગરણીથી ગાળીને (જેથી કચરો નીકળી જાય) લોટમાં ઉમેરો. હવે ચમચાની મદદથી આ બધું ઝડપથી મિક્સ કરો.
સ્ટેપ 6: લાડુ વાળવા
મિશ્રણ એટલું ગરમ હોય કે તમે તેને હાથથી અડી શકો (નવશેકું), ત્યારે હથેળીમાં થોડું ઘી લગાવી નાના કે મધ્યમ કદના લાડુ વાળી લો. જો મિશ્રણ સાવ ઠંડું થઈ જશે તો લાડુ વાળવામાં મુશ્કેલી પડશે.
સૂંઠના લાડુના અદ્ભુત ફાયદા
-
સાંધાના દુખાવામાં રાહત: સૂંઠમાં એન્ટી-ઈન્ફ્લેમેટરી ગુણ હોય છે જે શિયાળામાં થતા સાંધાના દુખાવા અને સોજાને ઘટાડે છે.
-
પાચનતંત્રમાં સુધારો: સૂંઠ અને ગોળનું મિશ્રણ મેટાબોલિઝમ વધારે છે અને ગેસ કે કબજિયાત જેવી સમસ્યાઓમાં રાહત આપે છે.
-
શરદી-ઉધરસથી બચાવ: આની તાસીર ગરમ હોવાથી શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધે છે અને મોસમી બીમારીઓ સામે રક્ષણ મળે છે.
-
નવી માતાઓ માટે ગુણકારી: સુવાવડ પછી સ્ત્રીઓને શક્તિ માટે સૂંઠ અને ગુંદના લાડુ ખવડાવવામાં આવે છે, જે શરીરને ફરી મજબૂત બનાવે છે.
-
એનર્જી બૂસ્ટર: તેમાં રહેલા ડ્રાય ફ્રૂટ્સ અને ઘી આખો દિવસ કામ કરવાની ઉર્જા આપે છે.
મહત્વની ટિપ્સ અને સાવચેતી
-
ધીમી આંચ: આખી પ્રક્રિયા દરમિયાન આંચ ધીમી રાખવી. તેજ આંચ પર સૂંઠનો સ્વાદ કડવો થઈ શકે છે.
-
ગોળની પસંદગી: બને ત્યાં સુધી દેશી લાલ ગોળનો ઉપયોગ કરવો, જે સ્વાસ્થ્ય માટે વધુ સારો છે.
-
સંગ્રહ: લાડુ પૂરેપૂરા ઠંડા થાય પછી જ તેને એરટાઈટ ડબ્બામાં ભરો. આ લાડુ 1 થી 2 મહિના સુધી સારા રહે છે.
-
સેવન: તેની તાસીર ગરમ હોવાથી, દિવસમાં એક લાડુ (સવારે દૂધ સાથે) ખાવો પૂરતો છે.
નિષ્કર્ષ
સૂંઠના લાડુ માત્ર મીઠાઈ નથી પણ એક આયુર્વેદિક ઔષધિ છે. આ શિયાળામાં તમારા પરિવાર માટે આ લાડુ ઘરે ચોક્કસ બનાવો.
