ઘરે જ બનાવો બજાર જેવી રંગબેરંગી ‘ટુટી-ફ્રુટી’: શુદ્ધતા અને સ્વાદનો અનોખો સંગમ
બાળકો હોય કે મોટા, આઈસ્ક્રીમ, કેક કે પાન મસાલામાં ઉપરથી ભભરાવેલી નાની-નાની રંગબેરંગી ટુટી-ફ્રુટી જોઈને જ મોઢામાં પાણી આવી જાય છે. સામાન્ય રીતે આપણને એવું લાગે છે કે આ ટુટી-ફ્રુટી કોઈ વિદેશી ફળમાંથી બનતી હશે, પરંતુ સત્ય એ છે કે તે આપણા રસોડામાં આસાનીથી મળી રહેતા કાચા પપૈયામાંથી બને છે. બજારમાં મળતી ટુટી-ફ્રુટીમાં ઘણીવાર હલકી ગુણવત્તાના રંગો અને વધુ પડતા પ્રિઝર્વેટિવ્સ હોય છે. તો ચાલો, આજે આપણે ઘરે જ એકદમ હાઈજેનિક અને ટેસ્ટી ટુટી-ફ્રુટી બનાવવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત જાણીએ.
શા માટે ઘરે ટુટી-ફ્રુટી બનાવવી જોઈએ?
બજારની બનાવટોમાં ઘણીવાર મીઠાશ માટે સેકેરીન અથવા આર્ટિફિશિયલ સ્વીટનરનો ઉપયોગ થાય છે, જે લાંબે ગાળે સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક છે. ઘરે બનાવેલી ટુટી-ફ્રુટીમાં તમે ઉચ્ચ ગુણવત્તાની ખાંડ અને ખાદ્ય રંગો (Food Colors) નો ઉપયોગ કરી શકો છો. આ ઉપરાંત, તેમાં તમે તમારી પસંદગીનો ફ્લેવર (જેમ કે વેનીલા, રોઝ કે પાઈનેપલ) પણ ઉમેરી શકો છો.
જરૂરી સામગ્રી (Ingredients)
- કાચું પપૈયું: ૫૦૦ ગ્રામ (મધ્યમ કદનું, એકદમ કડક હોવું જોઈએ)
- ખાંડ: ૧.૫ થી ૨ કપ (ગળપણ મુજબ)
- પાણી: જરૂરિયાત મુજબ (બાફવા અને ચાસણી માટે)
- વેનીલા એસેન્સ: ૧ નાની ચમચી (સુગંધ માટે)
- ફૂડ કલર: લાલ, લીલો અને પીળો (ચપટી ભરીને)
ટુટી-ફ્રુટી બનાવવાની સંપૂર્ણ રીત
૧. પપૈયાની પસંદગી અને કટિંગ
સૌ પ્રથમ એક સારું કાચું પપૈયું લો. તેને ધોઈને તેની છાલ ઉતારી લો. પપૈયાની અંદરના બીજ અને જે સફેદ પડ (રેસા) હોય તેને ચમચીની મદદથી સાફ કરી લો. હવે પપૈયાના લાંબા ચીરા કરો અને પછી તેને નાની-નાની ચોરસ કાતરીમાં કાપો. યાદ રાખો કે ટુકડા બહુ મોટા ન હોવા જોઈએ, કારણ કે સુકાયા પછી તે વધુ સારા દેખાશે. બધા ટુકડા એકસરખા કદના રાખવાનો પ્રયત્ન કરો.
૨. ટુકડાઓને બાફવાની પ્રક્રિયા
એક મોટા વાસણમાં અંદાજે ૩ થી ૪ કપ પાણી ઉકાળવા મૂકો. જ્યારે પાણી ઉકળવા લાગે ત્યારે તેમાં પપૈયાના ટુકડા ઉમેરો. આ ટુકડાઓને મધ્યમ આંચ પર ૫ થી ૭ મિનિટ સુધી અડધા કાચા-પાકા (Semi-cooked) થાય ત્યાં સુધી ઉકાળો. ટુકડાઓ એકદમ ગળી ન જાય તેનું ધ્યાન રાખવું. જ્યારે પપૈયાના ટુકડા થોડા પારદર્શક (Translucent) દેખાવા લાગે, ત્યારે ગેસ બંધ કરી દો અને ગરણી વડે પાણી નિતારી લો.
૩. ચાસણી તૈયાર કરવી
હવે એક બીજા વાસણમાં દોઢ કપ ખાંડ અને બે કપ પાણી મિક્સ કરો. તેને ગરમ કરવા મૂકો. ખાંડ ઓગળી જાય અને પાણીમાં ઉભરો આવે એટલે તેમાં અગાઉ બાફેલા પપૈયાના ટુકડા ઉમેરી દો. હવે આ મિશ્રણને ધીમા તાપે ૧૫-૨૦ મિનિટ સુધી ઉકળવા દો. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન પપૈયાના ટુકડા ખાંડના પાણીને અંદર સુધી શોષી લેશે અને તે એકદમ મીઠા અને રસીલા બનશે. જ્યારે ચાસણી થોડી ઘટ્ટ થાય ત્યારે ગેસ બંધ કરી દો અને વેનીલા એસેન્સ ઉમેરો.
૪. રંગોનું મિશ્રણ
હવે પપૈયાના ટુકડાને ચાસણી સાથે અલગ-અલગ બાઉલમાં વહેંચી લો. ધારો કે તમારે ત્રણ રંગની ટુટી-ફ્રુટી બનાવવી છે, તો ત્રણ અલગ વાટકામાં ટુકડા લો. દરેક વાટકામાં તમારી પસંદગીનો ફૂડ કલર ઉમેરો અને બરાબર હલાવો. હવે આ ટુકડાઓને ૧૦ થી ૧૨ કલાક અથવા આખી રાત માટે તે રંગીન ચાસણીમાં જ રહેવા દો. આનાથી રંગ અંદર સુધી ઉતરી જશે.
૫. સુકવવાની અંતિમ રીત
બીજા દિવસે, ટુકડાઓને ચાસણીમાંથી બહાર કાઢી લો. વધારાની ચાસણી કાઢવા માટે તમે ગરણીનો ઉપયોગ કરી શકો છો. હવે એક મોટી પ્લેટ અથવા ટ્રેમાં પ્લાસ્ટિકની શીટ અથવા બટર પેપર પાથરો અને તેના પર આ રંગીન ટુકડાઓને છૂટા-છૂટા ફેલાવો. તેને સીધા તડકામાં રાખવાને બદલે પંખા નીચે ૧ થી ૨ દિવસ સુકવવા દો.
સ્ટોર કરવાની રીત અને સાવચેતી
જ્યારે ટુટી-ફ્રુટી હાથમાં લેતા ચીકણી ન લાગે અને પૂરી રીતે સુકાઈ જાય, ત્યારે તેને એક એરટાઈટ બરણીમાં ભરી લો. આ ઘરે બનાવેલી ટુટી-ફ્રુટી ફ્રીજમાં રાખીને તમે ૬ મહિના થી ૧ વર્ષ સુધી આસાનીથી વાપરી શકો છો.
ખાસ ટિપ્સ:
- જો તમારે કુદરતી રંગો વાપરવા હોય, તો લાલ રંગ માટે બીટનો રસ અને પીળા રંગ માટે હળદરનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.
- ટુટી-ફ્રુટી સંપૂર્ણ સુકાયા પછી જ ડબ્બામાં ભરવી, નહીંતર તેમાં ભેજને કારણે ફૂગ લાગી શકે છે.
