બીજી વખત રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં ભાગ નહીં લે જમ્મુ-કાશ્મીર, 1974માં ગુજરાત પણ ભાગ

0
63

દેશમાં 18 જુલાઈના રોજ રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી યોજાવા જઈ રહી છે અને ઈતિહાસમાં આ બીજી વખત બનશે કે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ જમ્મુ અને કાશ્મીરની વિધાનસભા ટોચના બંધારણીય પદ માટે ચૂંટણીનો ભાગ નહીં બને. રાજ્યની વિધાનસભાઓ તેમના વિસર્જનને કારણે રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીનો ભાગ ન હોવાના ઘણા ઉદાહરણો છે. 1974માં ગુજરાત વિધાનસભા પ્રમુખપદની ચૂંટણીનો ભાગ બની શકી ન હતી ત્યારે આવો દાખલો પ્રથમ વખત સામે આવ્યો હતો. તે પછી આસામ, નાગાલેન્ડ અને જમ્મુ અને કાશ્મીરની વિધાનસભાઓ વિસર્જનને કારણે વિવિધ ચૂંટણીઓમાં ભાગ લઈ શકી ન હતી.

આ વખતે જમ્મુ-કાશ્મીર વિધાનસભા રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીનો ભાગ બની શકશે નહીં. 2019 માં, અગાઉના રાજ્યનું વિભાજન કરીને જમ્મુ અને કાશ્મીર અને લદ્દાખના બે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની રચના કરવામાં આવી હતી અને જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં હજુ સુધી વિધાનસભાની રચના થઈ નથી. જમ્મુ અને કાશ્મીર પુનર્ગઠન અધિનિયમ જમ્મુ અને કાશ્મીર કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ માટે વિધાનસભાની જોગવાઈ કરે છે, પરંતુ વિવિધ કારણોસર અત્યાર સુધી ચૂંટણીઓ યોજાઈ નથી.

જ્યારે ગુજરાતમાં ચીમનભાઈ પટેલની સરકારનું વિસર્જન થયું
ગુજરાત 1974માં નવનિર્માણ ચળવળના કેન્દ્રમાં હતું જેના કારણે ચીમનભાઈ પટેલની આગેવાની હેઠળની રાજ્ય સરકારનું વિસર્જન થયું હતું. સુપ્રીમ કોર્ટને રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી મોકૂફ રાખવાની માંગની પૃષ્ઠભૂમિમાં પોતાનો અભિપ્રાય આપવા કહેવામાં આવ્યું હતું જેથી કરીને કોઈપણ વિવાદનું સમાધાન થઈ શકે.

સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું હતું કે રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી એવી રીતે થવી જોઈએ કે નવા ચૂંટાયેલા રાષ્ટ્રપતિ આઉટગોઇંગ પ્રેસિડેન્ટની મુદતના અંતે હોદ્દો સંભાળી શકે અને આમ ગુજરાત વિધાનસભાની રચના ન થઈ હોવા છતાં ચૂંટણી યોજવી જોઈએ.

આસામમાં પણ એવું જ થયું
1982ની રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં, આસામના ધારાસભ્યો મતદાન કરી શક્યા ન હતા કારણ કે વિધાનસભા ભંગ કરવામાં આવી હતી. તે ચૂંટણીમાં ગ્યાની ઝૈલ સિંહ રાષ્ટ્રપતિ તરીકે ચૂંટાયા હતા.

1992માં પણ જમ્મુ-કાશ્મીર ભાગ લઈ શક્યું ન હતું.
1992ની રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં જમ્મુ અને કાશ્મીર અને નાગાલેન્ડની વિધાનસભાના વિસર્જનને કારણે તેઓ રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં ભાગ લઈ શક્યા ન હતા. તે ચૂંટણીમાં શંકર દયાલ શર્મા રાષ્ટ્રપતિ તરીકે ચૂંટાયા હતા. જમ્મુ અને કાશ્મીર તે ચૂંટણીમાં પ્રતિનિધિત્વ કરી શક્યું ન હતું કારણ કે આતંકવાદને કારણે 1991ની લોકસભાની ચૂંટણી ત્યાં થઈ શકી ન હતી.

જો કે, આ વખતે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાંથી પાંચ લોકસભા સભ્યો, ફારુક અબ્દુલ્લા, હસનૈન મસૂદી, અકબર લોન, જુગલ કિશોર શર્મા અને જિતેન્દ્ર સિંહ 18 જુલાઈએ યોજાનારી રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં મતદાન કરવા માટે લાયક છે.